/** * */

Artillerie ontstekers: inleiding

(Verschil tussen bewerkingen)
Versie op 10 aug 2009 18:02
Sniper Snoop (Overleg | bijdragen)
N°106-II
← Previous diff
Versie op 10 aug 2009 18:59
Wvanrosm (Overleg | bijdragen)
zoveel mogelijk gecorrigeerd
Next diff →
Regel 1: Regel 1:
-Granaten van artillerie, bestaan vrijwel altijd uit het de granaat lichaam, het inhoud (musket lood, (Hoog)explosieven, gas, ....) en één of meerdere ontstekers. Hieronder staan de gebruikte ontstekers uit de Eerste Wereldoorlog. De lijst is niet compleet, het aanvullen van ontstekers is mogelijk (aan te menden op uw gebruikersnaam van het forum, kan gebeuren hier [http://www.forumeerstewereldoorlog.nl/wiki/index.php?title=Speciaal:Userlogin&returnto=Speciaal:Userlogout hier]. Graag vragen wij om de correcte benamingen op te geven. Zo vermijden we moeilijkheden bij het opsporen van ontstekers. Meestal staat de benaming op de ontsteker zelf. Indien je hulp nodig hebt voor het opsporen van uw ontstekers, neem een foto en upload hem via het [http://www.forumeerstewereldoorlog.nl/wiki/index.php/Speciaal:Upload Upload] pagina. Plaats uw foto's dan in het overleg van deze pagina. Dit vind u bovenaan of klik gewoon [[Overleg:Ontstekers (Artillerie)|hier]].+Artilleriegranaten bestaan vrijwel altijd uit het een granaatlichaam, inhoud (musketlood, (hoog)explosieven, gas, ....) en één of meerdere ontstekers. Hieronder staan de gebruikte ontstekers uit de [[:Categorie:Episodes|Eerste Wereldoorlog]]. De lijst is (nog) niet compleet, aanvullingen en correcties worden zoals altijd geapprecieerd.
==Entente== ==Entente==
==België== ==België==
===Tijd=== ===Tijd===
-Zijn ontstekers die de granaat pas na een bepaalde tijd laat exploderen+Zijn ontstekers die de granaat pas na een bepaalde tijd laten exploderen.
===Slag=== ===Slag===
-Zijn ontstekers die de granaat pas laat exploderen, wanneer ze een voorwerp of de grond raken.+Zijn ontstekers die de granaat pas laten exploderen, wanneer deze een voorwerp of de grond raakt.
===Overige=== ===Overige===
-Zijn ontstekers die nergens van de hierboven staande rubrieken behoren.+Zijn ontstekers die niet tot de hierboven staande rubrieken behoren.
==Frankrijk== ==Frankrijk==
===Tijd=== ===Tijd===
-Zijn ontstekers die de granaat pas na een bepaalde tijd laat exploderen+Zijn ontstekers die de granaat pas na een bepaalde tijd laten exploderen
====22/31 Mle 1897==== ====22/31 Mle 1897====
'''Tijd''': 24 seconden '''Tijd''': 24 seconden
-'''Werking''': dit is een typische Franse spiraalbuis systeem. De tijd werd ingesteld door aan de ontsteker te draaien. De ontsteker bestaat binnen uit een spiraal met kruit. Hoe langer de seconden, hoe langer de spiraal word. Wanneer de granaat word afgeschoten, stoot een slagpen (met gewicht) tegen een slaghoedje die het kanaaltje laat opbranden. +'''Werking''': dit is een typisch Frans spiraalbuissysteem. De tijd wordt ingesteld door aan de ontsteker te draaien. De ontsteker bestaat binnen uit een spiraal met kruit. Hoe langer de spiraal, hoe langer de tijd tot de explosie. Wanneer de granaat wordt afgeschoten, stoot een slagpen (met gewicht) tegen een slaghoedje die het kanaaltje laat opbranden.
'''Gebruikt op granaten voor de:''' Franse [[Canon de 65 M (modèle 1906]], [[Canon de 75 modèle 1897]], [[Canon de 75 modèle 1912 Schneider]], [[Canon de 75 modèle 1914 Schneider]]. Belgische [[Canon de 75 mle TR]]. '''Gebruikt op granaten voor de:''' Franse [[Canon de 65 M (modèle 1906]], [[Canon de 75 modèle 1897]], [[Canon de 75 modèle 1912 Schneider]], [[Canon de 75 modèle 1914 Schneider]]. Belgische [[Canon de 75 mle TR]].
Regel 29: Regel 29:
'''Tijd''': 49 seconden '''Tijd''': 49 seconden
-'''Werking''': deze typische Franse spiraalbuis systeem werd speciaal ontworpen op basis van de 18/28 Mle 1886/89, voor de beroemde [[Canon de 75 modèle 1897]]. De tijd werd ingesteld door aan de ontsteker te draaien. De ontsteker bestaat binnen uit een spiraal met kruit. Hoe langer de seconden, hoe langer de spiraal word. Wanneer de granaat word afgeschoten, stoot een slagpen (met gewicht) tegen een slaghoedje die het kanaaltje laat opbranden. +'''Werking''': dit typische Franse spiraalbuissysteem is speciaal ontworpen op basis van de 18/28 Mle 1886/89, voor de beroemde [[Canon de 75 modèle 1897]]. De tijd wordt ingesteld door aan de ontsteker te draaien. De ontsteker bestaat binnen uit een spiraal met kruit. Hoe langer de spiraal, hoe langer de tijd tot de explosie. Wanneer de granaat wordt afgeschoten, stoot een slagpen (met gewicht) tegen een slaghoedje die het kanaaltje laat leegbranden.
'''Gebruikt op granaten voor de:''' [[Canon de 105 modèle 1913 Schneider]], [[Canon Court de 105 M modèle 1909 Schneider]], [[Canon de 120mm modèle 1878]], [[Canon de 155 long modèle 1877]], [[Canon de 155 C modèle 1917 Schneider]], [[Canon de 155 Grande Puissance Filloux modèle 1917]] & [[Canon de 155 C modèle 1915 St. Chamond]]. '''Gebruikt op granaten voor de:''' [[Canon de 105 modèle 1913 Schneider]], [[Canon Court de 105 M modèle 1909 Schneider]], [[Canon de 120mm modèle 1878]], [[Canon de 155 long modèle 1877]], [[Canon de 155 C modèle 1917 Schneider]], [[Canon de 155 Grande Puissance Filloux modèle 1917]] & [[Canon de 155 C modèle 1915 St. Chamond]].
Regel 36: Regel 36:
===Slag=== ===Slag===
-Zijn ontstekers die de granaat pas laat exploderen, wanneer ze een voorwerp of de grond raken.+Zijn ontstekers die de granaat pas laten exploderen, wanneer deze een voorwerp of de grond raakt..
====25/38 mm Mle 1875==== ====25/38 mm Mle 1875====
-'''Werking:''' wanneer de granaat op de grond sloeg, brak het schroefdraad die de slagpen ophield en sloeg de slagpin op het slaghoedje, die het kruit liet ontvlammen en exploderen. +'''Werking:''' wanneer de granaat op de grond sloeg, brak de schroefdraad die de slagpen tegenhield en sloeg de slagpin op het slaghoedje, die het kruit liet ontvlammen en exploderen.
'''Gebruikt op granaten voor de:''' onbekend '''Gebruikt op granaten voor de:''' onbekend
====30/45 Mle 1878-81==== ====30/45 Mle 1878-81====
-'''Werking:''' wanneer de granaat op de grond sloeg, brak het schroefdraad die de slagpen ophield en sloeg de slagpin op het slaghoedje, die het kruit liet ontvlammen en exploderen. +'''Werking:''' wanneer de granaat op de grond sloeg, brak de schroefdraad die de slagpen tegenhield en sloeg de slagpin op het slaghoedje, die het kruit liet ontvlammen en exploderen.
'''Gebruikt op granaten voor de:''' D.L.S granaten voor de [[Mortier de 58 mm type 2]], [[Canon de 120mm modèle 1878]], [[Canon de 155 long modèle 1877]], [[Canon de 155 C modèle 1917 Schneider]], [[Canon de 155 Grande Puissance Filloux modèle 1917]], [[Canon de 155 C modèle 1915 St. Chamond]] & 370mm Mortier. '''Gebruikt op granaten voor de:''' D.L.S granaten voor de [[Mortier de 58 mm type 2]], [[Canon de 120mm modèle 1878]], [[Canon de 155 long modèle 1877]], [[Canon de 155 C modèle 1917 Schneider]], [[Canon de 155 Grande Puissance Filloux modèle 1917]], [[Canon de 155 C modèle 1915 St. Chamond]] & 370mm Mortier.
====30/45 Mle 1878-82==== ====30/45 Mle 1878-82====
-'''Werking:''' wanneer de granaat op de grond sloeg, brak het schroefdraad die de slagpen ophield en sloeg de slagpin op het slaghoedje, die het kruit liet ontvlammen en exploderen. +'''Werking:''' wanneer de granaat op de grond sloeg, brak de schroefdraad die de slagpen tegenhield en sloeg de slagpin op het slaghoedje, die het kruit liet ontvlammen en exploderen.
'''Gebruikt op granaten voor de:''' D.L.S granaten voor de [[Mortier de 58 mm type 2]], [[Canon de 120mm modèle 1878]], [[Canon de 155 long modèle 1877]], [[Canon de 155 C modèle 1917 Schneider]], [[Canon de 155 Grande Puissance Filloux modèle 1917]], [[Canon de 155 C modèle 1915 St. Chamond]] & 370mm Mortier. '''Gebruikt op granaten voor de:''' D.L.S granaten voor de [[Mortier de 58 mm type 2]], [[Canon de 120mm modèle 1878]], [[Canon de 155 long modèle 1877]], [[Canon de 155 C modèle 1917 Schneider]], [[Canon de 155 Grande Puissance Filloux modèle 1917]], [[Canon de 155 C modèle 1915 St. Chamond]] & 370mm Mortier.
===Overige=== ===Overige===
-Zijn ontstekers die nergens van de hierboven staande rubrieken behoren.+Zijn ontstekers die niet tot de hierboven staande rubrieken behoren.
==Groot-Brittannië== ==Groot-Brittannië==
===Tijd=== ===Tijd===
-Zijn ontstekers die de granaat pas na een bepaalde tijd laat exploderen+Zijn ontstekers die de granaat pas na een bepaalde tijd laten exploderen.
====N°80==== ====N°80====
Tijd: 22 seconden. Tijd: 22 seconden.
-Werking: de werking is zeer eenvoudig. De secondne van de ontsteker word ingesteld (0 tot 22 seconden). De granaat, waarop de ontsteker werd bevestigd, word afgeschoten. Door de schok, ontstaat binnenin een vlam die het kanaaltje met kruit laat branden. Naarmate het instellen, kan deze branding hoogstens 22 seconden duren. Het instellen van de seconden = het wijzigingen van kanaaltje. De ontsteker bestaat uit vier delen. Iedere deel werd voorzien met gaatje. Het gaten systeem zorgt ervoor dat er een kanaal ontstaan van kruit. Hoe meer seconden, hoe langer het kanaal word. Kan je vergelijken met twee emmers met dezelfde hoeveelheid water, die op een verschillende afstand in de goot word gegoten. Het water van de emmer die het verst van de put bevind, zal er langer over doen dan het water van de emmer het dichtst bij de put. Wanneer het kruit opgebrand is, explodeert de kop en laat automatisch ook het kanaaltje centraal in de granaat, dat ook werd voorzien van kruit, ontvlammen. Dit kanaaltje houd een plaatje onderaan de schrapnel vast, waaronder ook kruit voorzien werd. In een fractie van een seconden, ontvlamt het kruit bovenaan, in de centrale kanaal en onderaan de schrapnel zodat de schrapnel eruit word getrokken door de ontsteker en geduwd door het plaatje onderaan. +Werking: de werking is zeer eenvoudig. De seconden van de ontsteker worden ingesteld (0 tot 22 seconden). De granaat, waarop de ontsteker is bevestigd, wordt afgeschoten. Door de schok ontstaat binnenin een vlam die het kanaaltje met kruit laat ontbranden. Naarmate het instellen kan het branden hoogstens 22 seconden duren. Het instellen van de seconden = het wijzigingen van het kanaaltje. De ontsteker bestaat uit vier delen. Ieder deel wordt voorzien van een doorboring. Hoe meer seconden nodig zijn, hoe langer het kanaaltje is. Vergelijk het met twee emmers met dezelfde hoeveelheid water, die op een verschillende afstand in de goot worden gegoten. Het water van de emmer die het verst van de put is, zal er langer over doen dan het water van de emmer het dichtst bij de put. Wanneer het kruit opgebrand is, explodeert de kop en laat automatisch ook het kanaaltje centraal in de granaat, dat ook is voorzien van kruit, ontvlammen. Dit kanaaltje houdt een plaatje onderaan de schrapnel vast, waaronder ook kruit is aangebracht. In een fractie van een seconde ontvlamt het kruit bovenaan, in het centrale kanaal en onderaan de schrapnel zodat de schrapnel eruit wordt geblazen door de ontsteker en door het plaatje onderaan een uitweg kiest.
Gebruikt op granaten voor de: [[Ordnance RML 2.5 inch mountain gun]], [[Ordnance BL 2.75 inch mountain gun]], [[Ordnance BL 10 pounder mountain gun]], [[Ordnance QF 13 pounder]], [[Ordnance QF 18 pounder]], [[Ordnance QF 15 pounder gun]], [[Ordnance BLC 15 pounder gun]] & [[Ordnance BL 15 pounder]] Gebruikt op granaten voor de: [[Ordnance RML 2.5 inch mountain gun]], [[Ordnance BL 2.75 inch mountain gun]], [[Ordnance BL 10 pounder mountain gun]], [[Ordnance QF 13 pounder]], [[Ordnance QF 18 pounder]], [[Ordnance QF 15 pounder gun]], [[Ordnance BLC 15 pounder gun]] & [[Ordnance BL 15 pounder]]
Regel 87: Regel 87:
===Slag=== ===Slag===
-Zijn ontstekers die de granaat pas laat exploderen, wanneer ze een voorwerp of de grond raken.+Zijn ontstekers die de granaat pas laten exploderen, wanneer deze een voorwerp of de grond raakt.
====N°44==== ====N°44====
Regel 110: Regel 110:
====N°106-II==== ====N°106-II====
-De werking van de ontsteker is eenvoudig. De ontsteker werd voorzien met een veiligheidkap (1), dat afgenomen moest worden. Wanneer de kap word afgenomen, word de schokdemper (2) zichtbaar met de 22cm lange koperen spiraal (3). De schokdemper (2) en de slagpin (niet zichtbaar op de foto) word opgehouden van het slaghoedje (niet zichtbaar op de foto) door middel van twee halve maantjes (4 & 5) dat achter het spiraal (3) bevinden. Het spiraal is +/- 10 cm lang en heeft aan de ene uiteinde een gat en de andere uiteinde een gewichtje. Een van de halve maantjes, heeft een klein pinnetje (4) dat doorheen het gaatje word gestoken van het spiraal. Het maantje word samen met het spiraal in een gaatje (6) in de schokdemper (2) bevestigd. Het andere maantje (5) word aan de andere kant geplaatst. Hierdoor kon de schokdemper niet in de granaat "slaan" tegen het slaghoedje. Het spiraal word dan in tegenkloks (bekeken aan de bovenkant) over de halve maantjes gewonden tot het gewichtje tussen de schokdemper en de basis bevind. Wanneer de granaat word afgeschoten, zonder het veiligheidskap, draai de granaat rond (dankzij de groeven in het kanon en de drijfband) tijdens de vlucht. Het gewicht van de spiraal, komt hierdoor los en rukt de complete spiraal mee. Hierdoor komen de halve maantjes bloot zodat die eruit vallen. Hierdoor is de schokdemper vrij om in te slaan. Wanneer de schokdemper de grond raakt, met een enorme kracht slaat de schokdemper met zijn slagpen op het slaghoedje in de granaat die het Tetranitromethylaniline (tetryl) laat ontvlammen.+De werking van de ontsteker is zeer ingewikkeld. De ontsteker wordt voorzien van een veiligheidskap (1), die afgenomen moet worden. Dan wordt een schokdemper (2) zichtbaar met de 22 cm lange koperen spiraal (3). Door middel van twee halve maantjes (4 & 5) achter de spiraal (3), die +/- 10 cm lang is en aan het ene uiteinde een gat en aan het andere uiteinde een gewichtje heeft, wordt voorkomen dat de schokdemper (2) en de slagpin (niet zichtbaar op de foto) met het slaghoedje (niet zichtbaar op de foto) in contact komen. Een van de halve maantjes heeft een klein pinnetje (4) dat door het gaatje van de spiraal wordt gestoken. Het maantje wordt samen met de spiraal in een gaatje (6) van de schokdemper (2) bevestigd. Het andere maantje (5) wordt aan de andere kant geplaatst. Hierdoor kan de schokdemper niet in de granaat tegen het slaghoedje "slaan". De spiraal wordt dan tegen de klok in (bekeken aan de bovenkant) over de halve maantjes gewonden tot het gewichtje tussen de schokdemper en de basis zit. Wanneer de granaat wordt afgeschoten, zonder de veiligheidskap, draait de granaat rond (dankzij de groeven in het kanon en de drijfband) tijdens de vlucht. Het gewicht van de spiraal komt hierdoor los en rukt de complete spiraal mee. Dan komen de halve maantjes bloot zodat die eruit vallen en is de schokdemper vrij om in te slaan. Wanneer de schokdemper de grond raakt, slaat deze met een enorme kracht met zijn slagpen op het slaghoedje in de granaat die het tetranitromethylaniline (tetryl) laat ontvlammen.
Gebruikt op granaten voor de: [[Ordnance QF 3.7 Inch Mountain Howitzer ]], [[Ordnance QF 18 pounder]], [[Ordnance QF 60 pounder]], [[Ordnance QF 4.5 inch Howitzer]], [[Vickers BL 8 inch Howitzer]], [[Ordnance BL 12 inch howitzer]], [[Ordnance BL 15 inch howitzer]], [[Vickers BL 6 inch Gun Mk VII]], [[BL 6 inch Gun Mk XIX]], [[Ordnance BL 6 inch 30cwt howitzer]], [[Vickers BL 8 inch Howitzer]], Gebruikt op granaten voor de: [[Ordnance QF 3.7 Inch Mountain Howitzer ]], [[Ordnance QF 18 pounder]], [[Ordnance QF 60 pounder]], [[Ordnance QF 4.5 inch Howitzer]], [[Vickers BL 8 inch Howitzer]], [[Ordnance BL 12 inch howitzer]], [[Ordnance BL 15 inch howitzer]], [[Vickers BL 6 inch Gun Mk VII]], [[BL 6 inch Gun Mk XIX]], [[Ordnance BL 6 inch 30cwt howitzer]], [[Vickers BL 8 inch Howitzer]],
Regel 117: Regel 117:
Afbeelding:DSC 0097-1.jpg Afbeelding:DSC 0097-1.jpg
Afbeelding:DSC 00956.jpg Afbeelding:DSC 00956.jpg
-Afbeelding:DSC 0013.JPG+Afbeelding:DSC 0013.JPG</gallery>
-Afbeelding:N°106.JPG</gallery>+
===Overige=== ===Overige===
-Zijn ontstekers die nergens van de hierboven staande rubrieken behoren.+Zijn ontstekers die niet tot de hierboven staande rubrieken behoren.
====N°11==== ====N°11====
Regel 134: Regel 133:
'''Tijd''': 41 seconden '''Tijd''': 41 seconden
-'''Werking''': ontworpen in 1915, was de werking zeer eenvoudig. De seconden van de ontsteker word ingesteld (0 tot 41 seconden). De granaat, waarop de ontsteker werd bevestigd, word afgeschoten. Door de schok, ontstaat binnenin een vlam die het kanaaltje met kruit laat branden. Naarmate het instellen, kan deze branding hoogstens 41 seconden duren. Het instellen van de seconden = het wijzigingen van kanaaltje. De ontsteker bestaat uit twee schijven. Beiden werden voorzien met een gaatje. Het gaten systeem zorgt ervoor dat er een kanaal ontstaan van kruit. Hoe meer seconden, hoe langer het kanaal word. Kan je vergelijken met twee emmers met dezelfde hoeveelheid water, die op een verschillende afstand in de goot word gegoten. Het water van de emmer die het verst van de put bevind, zal er langer over doen dan het water van de emmer het dichtst bij de put. Wanneer het kruit opgebrand is, explodeert de kop en laat automatisch ook het kanaaltje centraal in de granaat, dat ook werd voorzien van kruit, ontvlammen. Dit kanaaltje houd een plaatje onderaan de schrapnel vast, waaronder ook kruit voorzien werd. In een fractie van een seconden, ontvlamt het kruit bovenaan, in de centrale kanaal en onderaan de schrapnel zodat de schrapnel eruit word getrokken door de ontsteker en geduwd door het plaatje onderaan. Opmerkelijk aan de Dopp Z 15 is de vermelding van de seconden die in wijzerzin word vermeld, terwijl de meeste overige ontstekers in tegen-wijzerzin worden vermeld. +'''Werking''': ontworpen in 1915. De seconden van de ontsteker worden ingesteld (0 tot 41 seconden). De granaat, waarop de ontsteker wordt bevestigd, wordt afgeschoten. Door de schok ontstaat binnenin een vlam die het kanaaltje met kruit laat ontbranden. Naarmate het instellen, kan dit hoogstens 41 seconden duren. Het instellen van de seconden = het wijzigingen van kanaaltje. De ontsteker bestaat uit twee schijven. Beide werden voorzien van een gaatje.
 + 
 +Werking: de werking is zeer eenvoudig. De seconden van de ontsteker worden ingesteld (0 tot 22 seconden). De granaat, waarop de ontsteker is bevestigd, wordt afgeschoten. Door de schok ontstaat binnenin een vlam die het kanaaltje met kruit laat ontbranden. Naarmate het instellen kan het branden hoogstens 22 seconden duren. Het instellen van de seconden = het wijzigingen van het kanaaltje. De ontsteker bestaat uit vier delen. Ieder deel wordt voorzien van een doorboring. Hoe meer seconden nodig zijn, hoe langer het kanaaltje is. Vergelijk het met twee emmers met dezelfde hoeveelheid water, die op een verschillende afstand in de goot worden gegoten. Het water van de emmer die het verst van de put is, zal er langer over doen dan het water van de emmer het dichtst bij de put. Wanneer het kruit opgebrand is, explodeert de kop en laat automatisch ook het kanaaltje centraal in de granaat, dat ook is voorzien van kruit, ontvlammen. Dit kanaaltje houdt een plaatje onderaan de schrapnel vast, waaronder ook kruit is aangebracht. In een fractie van een seconde ontvlamt het kruit bovenaan, in het centrale kanaal en onderaan de schrapnel zodat de schrapnel eruit wordt geblazen door de ontsteker en door het plaatje onderaan een uitweg kiest. Opmerkelijk aan de Dopp Z 15 is de vermelding van de seconden die in wijzerzin wordt vermeld, terwijl de meeste overige ontstekers in tegen-wijzerzin worden vermeld.
'''Gebruikt op granaten voor de''': Krupp [[7.7cm Feldkanone 96 (FK 96 a.A)|7.7cm Feldkanone 96 a.A]], Krupp [[7.7cm Feldkanone 96 n.A.]] & Krupp [[7.7 cm Feldkanone 16]]. '''Gebruikt op granaten voor de''': Krupp [[7.7cm Feldkanone 96 (FK 96 a.A)|7.7cm Feldkanone 96 a.A]], Krupp [[7.7cm Feldkanone 96 n.A.]] & Krupp [[7.7 cm Feldkanone 16]].
Regel 148: Regel 149:
'''Tijd''': vermoedelijk 50 seconden '''Tijd''': vermoedelijk 50 seconden
-'''Werking''': de werking van de Dopp Z 16 is compleet anders dan de meeste ontstekers. M.a.w., de Dopp Z 16 is zeldzaam! De tijd mechanisme bestond uit een soort klokje binnenin de fuse. Vermoedelijk bedraagt de tijd slechts 50 seconden, omdat op het hoedje van de ontsteker op de foto het cijfer 50 vermeld staat. De ontsteker treed in werking als de granaat word afgeschoten. De enorme schok laat het klokje in werking treden. Wanneer het klokje ten einde komt, slaat de slagpin (dat onder druk staat van een veer en opgehouden werd door de schijven binnenin) doorheen een gat (in de schijven) op het slaghoedje. Hierdoor explodeerde de granaat. Er was echter een nadeel aan de Dopp Z 16. Het klokje kon plots niet meer werken. Vaak sloegen de granaten op de grond en door de schok kwam het klokje terug in werking, maar vaak bleef het klokje na inslag inactief. Maar dit wil niet zeggen dat het klokje nooit in werking kan treden. Het klokje kon altijd in werking treden. Ook 90 jaar na het afvuren. Wanneer de ontsteker zijn dienst zag, is onbekend, wellicht in 1916. Ook is momenteel onbekend voor welke kalibers het werd gebruikt.+'''Werking''': de werking van de Dopp Z 16 is compleet anders dan de meeste ontstekers. M.a.w., de Dopp Z 16 is zeldzaam! Het tijdmechanisme bestond uit een soort wekker binnenin de fuse. Vermoedelijk bedraagt de tijd slechts 50 seconden, omdat op het hoedje van de ontsteker op de foto het cijfer 50 vermeld staat. De ontsteker treedt in werking als de granaat wordt afgeschoten. Door de enorme schok gaat de wekker lopen. Wanneer de wekker afloopt, slaat de slagpin (die onder druk staat van een veer en tegengehouden wordt door de schijven binnenin) door een gat (in de schijven) op het slaghoedje. Hierdoor explodeert de granaat. Er was echter een nadeel aan de Dopp Z 16. De wekker kon plots niet meer werken. Vaak sloegen de granaten op de grond en door de schok ging de wekker weer lopen, maar vaak bleef hij na de inslag inactief. Maar dit wil niet zeggen dat de wekker nooit meer in werking kan treden. Hij kan altijd in werking treden. Ook 90 jaar na het afvuren. Wanneer de ontsteker dienst deed, is onbekend, wellicht in 1916. Ook is momenteel onbekend voor welke kalibers hij wordt gebruikt.
'''Gebruikt op granaten voor de''': onbekend. '''Gebruikt op granaten voor de''': onbekend.
Regel 170: Regel 171:
===Slag=== ===Slag===
-Zijn ontstekers die de granaat pas laat exploderen, wanneer ze een voorwerp of de grond raken.+Zijn ontstekers die de granaat pas laten exploderen, wanneer deze een voorwerp of de grond raakt.
===Overige=== ===Overige===
-Zijn ontstekers die nergens van de hierboven staande rubrieken behoren.+Zijn ontstekers die niet tot de hierboven staande rubrieken behoren.
==Oostenrijk-Hongarije== ==Oostenrijk-Hongarije==
===Tijd=== ===Tijd===
-Zijn ontstekers die de granaat pas na een bepaalde tijd laat exploderen+Zijn ontstekers die de granaat pas na een bepaalde tijd laten exploderen.
===Slag=== ===Slag===
-Zijn ontstekers die de granaat pas laat exploderen, wanneer ze een voorwerp of de grond raken.+Zijn ontstekers die de granaat pas laten exploderen, wanneer deze een voorwerp of de grond raakt.
===Overige=== ===Overige===
-Zijn ontstekers die nergens van de hierboven staande rubrieken behoren.+Zijn ontstekers die niet tot de hierboven staande rubrieken behoren.
[[Categorie:Explosieven]][[Categorie:Artillerie]] [[Categorie:Explosieven]][[Categorie:Artillerie]]

Versie op 10 aug 2009 18:59

Artilleriegranaten bestaan vrijwel altijd uit het een granaatlichaam, inhoud (musketlood, (hoog)explosieven, gas, ....) en één of meerdere ontstekers. Hieronder staan de gebruikte ontstekers uit de Eerste Wereldoorlog. De lijst is (nog) niet compleet, aanvullingen en correcties worden zoals altijd geapprecieerd.

Inhoud

Entente

België

Tijd

Zijn ontstekers die de granaat pas na een bepaalde tijd laten exploderen.

Slag

Zijn ontstekers die de granaat pas laten exploderen, wanneer deze een voorwerp of de grond raakt.

Overige

Zijn ontstekers die niet tot de hierboven staande rubrieken behoren.

Frankrijk

Tijd

Zijn ontstekers die de granaat pas na een bepaalde tijd laten exploderen

22/31 Mle 1897

Tijd: 24 seconden

Werking: dit is een typisch Frans spiraalbuissysteem. De tijd wordt ingesteld door aan de ontsteker te draaien. De ontsteker bestaat binnen uit een spiraal met kruit. Hoe langer de spiraal, hoe langer de tijd tot de explosie. Wanneer de granaat wordt afgeschoten, stoot een slagpen (met gewicht) tegen een slaghoedje die het kanaaltje laat opbranden.

Gebruikt op granaten voor de: Franse Canon de 65 M (modèle 1906, Canon de 75 modèle 1897, Canon de 75 modèle 1912 Schneider, Canon de 75 modèle 1914 Schneider. Belgische Canon de 75 mle TR.

30/55 Mle 1886/89(T)

Tijd: 49 seconden

Werking: dit typische Franse spiraalbuissysteem is speciaal ontworpen op basis van de 18/28 Mle 1886/89, voor de beroemde Canon de 75 modèle 1897. De tijd wordt ingesteld door aan de ontsteker te draaien. De ontsteker bestaat binnen uit een spiraal met kruit. Hoe langer de spiraal, hoe langer de tijd tot de explosie. Wanneer de granaat wordt afgeschoten, stoot een slagpen (met gewicht) tegen een slaghoedje die het kanaaltje laat leegbranden.

Gebruikt op granaten voor de: Canon de 105 modèle 1913 Schneider, Canon Court de 105 M modèle 1909 Schneider, Canon de 120mm modèle 1878, Canon de 155 long modèle 1877, Canon de 155 C modèle 1917 Schneider, Canon de 155 Grande Puissance Filloux modèle 1917 & Canon de 155 C modèle 1915 St. Chamond.

Slag

Zijn ontstekers die de granaat pas laten exploderen, wanneer deze een voorwerp of de grond raakt..

25/38 mm Mle 1875

Werking: wanneer de granaat op de grond sloeg, brak de schroefdraad die de slagpen tegenhield en sloeg de slagpin op het slaghoedje, die het kruit liet ontvlammen en exploderen.

Gebruikt op granaten voor de: onbekend

30/45 Mle 1878-81

Werking: wanneer de granaat op de grond sloeg, brak de schroefdraad die de slagpen tegenhield en sloeg de slagpin op het slaghoedje, die het kruit liet ontvlammen en exploderen.

Gebruikt op granaten voor de: D.L.S granaten voor de Mortier de 58 mm type 2, Canon de 120mm modèle 1878, Canon de 155 long modèle 1877, Canon de 155 C modèle 1917 Schneider, Canon de 155 Grande Puissance Filloux modèle 1917, Canon de 155 C modèle 1915 St. Chamond & 370mm Mortier.

30/45 Mle 1878-82

Werking: wanneer de granaat op de grond sloeg, brak de schroefdraad die de slagpen tegenhield en sloeg de slagpin op het slaghoedje, die het kruit liet ontvlammen en exploderen.

Gebruikt op granaten voor de: D.L.S granaten voor de Mortier de 58 mm type 2, Canon de 120mm modèle 1878, Canon de 155 long modèle 1877, Canon de 155 C modèle 1917 Schneider, Canon de 155 Grande Puissance Filloux modèle 1917, Canon de 155 C modèle 1915 St. Chamond & 370mm Mortier.

Overige

Zijn ontstekers die niet tot de hierboven staande rubrieken behoren.

Groot-Brittannië

Tijd

Zijn ontstekers die de granaat pas na een bepaalde tijd laten exploderen.

N°80

Tijd: 22 seconden.

Werking: de werking is zeer eenvoudig. De seconden van de ontsteker worden ingesteld (0 tot 22 seconden). De granaat, waarop de ontsteker is bevestigd, wordt afgeschoten. Door de schok ontstaat binnenin een vlam die het kanaaltje met kruit laat ontbranden. Naarmate het instellen kan het branden hoogstens 22 seconden duren. Het instellen van de seconden = het wijzigingen van het kanaaltje. De ontsteker bestaat uit vier delen. Ieder deel wordt voorzien van een doorboring. Hoe meer seconden nodig zijn, hoe langer het kanaaltje is. Vergelijk het met twee emmers met dezelfde hoeveelheid water, die op een verschillende afstand in de goot worden gegoten. Het water van de emmer die het verst van de put is, zal er langer over doen dan het water van de emmer het dichtst bij de put. Wanneer het kruit opgebrand is, explodeert de kop en laat automatisch ook het kanaaltje centraal in de granaat, dat ook is voorzien van kruit, ontvlammen. Dit kanaaltje houdt een plaatje onderaan de schrapnel vast, waaronder ook kruit is aangebracht. In een fractie van een seconde ontvlamt het kruit bovenaan, in het centrale kanaal en onderaan de schrapnel zodat de schrapnel eruit wordt geblazen door de ontsteker en door het plaatje onderaan een uitweg kiest.

Gebruikt op granaten voor de: Ordnance RML 2.5 inch mountain gun, Ordnance BL 2.75 inch mountain gun, Ordnance BL 10 pounder mountain gun, Ordnance QF 13 pounder, Ordnance QF 18 pounder, Ordnance QF 15 pounder gun, Ordnance BLC 15 pounder gun & Ordnance BL 15 pounder

N°83

Tijd: 22 seconden.

Gebruikt op granaten voor de: Ordnance BL 60-pounder .

N°85

Tijd: vermoedelijk 22 seconden.

Gebruikt op granaten voor de: Ordnance QF 13 pounder & Ordnance QF 18 pounder.

N°88

Tijd: 22 seconden.

Gebruikt op granaten voor de: Vickers BL 6 inch Gun Mk VII, BL 6 inch Gun Mk XIX, Ordnance BL 6 inch 30cwt howitzer,Ordnance BL 9.2 inch howitzer, Ordnance BL 12 inch howitzer, & Ordnance BL 60-pounder .

Slag

Zijn ontstekers die de granaat pas laten exploderen, wanneer deze een voorwerp of de grond raakt.

N°44

Gebruikt op granaten voor de: Ordnance BL 6 inch 26 cwt howitzer, Ordnance BL 9.2 inch howitzer & Ordnance BL 12 inch howitzer

N°100-I

Gebruikt op granaten voor de: Ordnance QF 18 pounder, Ordnance QF 60 pounder, Ordnance QF 4.5 inch Howitzer, BLC 6 inch siege gun, Vickers BL 8 inch Howitzer, Ordnance BL 9.2 inch howitzer, Ordnance BL 12 inch howitzer & Ordnance BL 15 inch howitzer

N°101-I

Gebruikt op granaten voor de: Ordnance QF 18 pounder, Ordnance QF 60 pounder, Ordnance QF 4.5 inch Howitzer, BLC 6 inch siege gun, Vickers BL 8 inch Howitzer, Ordnance BL 9.2 inch howitzer, Ordnance BL 12 inch howitzer & Ordnance BL 15 inch howitzer

N°101-II

Werking: onbekend

Gebruikt op granaten voor de: Ordnance QF 18 pounder, Ordnance QF 60 pounder, Ordnance QF 4.5 inch Howitzer, BLC 6 inch siege gun, Vickers BL 8 inch Howitzer, Ordnance BL 9.2 inch howitzer, Ordnance BL 12 inch howitzer & Ordnance BL 15 inch howitzer

N°106-I

Gebruikt op granaten voor de: Ordnance QF 3.7 Inch Mountain Howitzer , Ordnance QF 18 pounder, Ordnance QF 60 pounder, Ordnance QF 4.5 inch Howitzer, Vickers BL 8 inch Howitzer, Ordnance BL 12 inch howitzer, Ordnance BL 15 inch howitzer, Vickers BL 6 inch Gun Mk VII, BL 6 inch Gun Mk XIX, Ordnance BL 6 inch 30cwt howitzer, Vickers BL 8 inch Howitzer,

N°106-II

De werking van de ontsteker is zeer ingewikkeld. De ontsteker wordt voorzien van een veiligheidskap (1), die afgenomen moet worden. Dan wordt een schokdemper (2) zichtbaar met de 22 cm lange koperen spiraal (3). Door middel van twee halve maantjes (4 & 5) achter de spiraal (3), die +/- 10 cm lang is en aan het ene uiteinde een gat en aan het andere uiteinde een gewichtje heeft, wordt voorkomen dat de schokdemper (2) en de slagpin (niet zichtbaar op de foto) met het slaghoedje (niet zichtbaar op de foto) in contact komen. Een van de halve maantjes heeft een klein pinnetje (4) dat door het gaatje van de spiraal wordt gestoken. Het maantje wordt samen met de spiraal in een gaatje (6) van de schokdemper (2) bevestigd. Het andere maantje (5) wordt aan de andere kant geplaatst. Hierdoor kan de schokdemper niet in de granaat tegen het slaghoedje "slaan". De spiraal wordt dan tegen de klok in (bekeken aan de bovenkant) over de halve maantjes gewonden tot het gewichtje tussen de schokdemper en de basis zit. Wanneer de granaat wordt afgeschoten, zonder de veiligheidskap, draait de granaat rond (dankzij de groeven in het kanon en de drijfband) tijdens de vlucht. Het gewicht van de spiraal komt hierdoor los en rukt de complete spiraal mee. Dan komen de halve maantjes bloot zodat die eruit vallen en is de schokdemper vrij om in te slaan. Wanneer de schokdemper de grond raakt, slaat deze met een enorme kracht met zijn slagpen op het slaghoedje in de granaat die het tetranitromethylaniline (tetryl) laat ontvlammen.

Gebruikt op granaten voor de: Ordnance QF 3.7 Inch Mountain Howitzer , Ordnance QF 18 pounder, Ordnance QF 60 pounder, Ordnance QF 4.5 inch Howitzer, Vickers BL 8 inch Howitzer, Ordnance BL 12 inch howitzer, Ordnance BL 15 inch howitzer, Vickers BL 6 inch Gun Mk VII, BL 6 inch Gun Mk XIX, Ordnance BL 6 inch 30cwt howitzer, Vickers BL 8 inch Howitzer,

Overige

Zijn ontstekers die niet tot de hierboven staande rubrieken behoren.

N°11

Centralen

Duitsland

Tijd

Zijn ontstekers die de granaat pas na een bepaalde tijd laat exploderen

Dopp.Z.15

Tijd: 41 seconden

Werking: ontworpen in 1915. De seconden van de ontsteker worden ingesteld (0 tot 41 seconden). De granaat, waarop de ontsteker wordt bevestigd, wordt afgeschoten. Door de schok ontstaat binnenin een vlam die het kanaaltje met kruit laat ontbranden. Naarmate het instellen, kan dit hoogstens 41 seconden duren. Het instellen van de seconden = het wijzigingen van kanaaltje. De ontsteker bestaat uit twee schijven. Beide werden voorzien van een gaatje.

Werking: de werking is zeer eenvoudig. De seconden van de ontsteker worden ingesteld (0 tot 22 seconden). De granaat, waarop de ontsteker is bevestigd, wordt afgeschoten. Door de schok ontstaat binnenin een vlam die het kanaaltje met kruit laat ontbranden. Naarmate het instellen kan het branden hoogstens 22 seconden duren. Het instellen van de seconden = het wijzigingen van het kanaaltje. De ontsteker bestaat uit vier delen. Ieder deel wordt voorzien van een doorboring. Hoe meer seconden nodig zijn, hoe langer het kanaaltje is. Vergelijk het met twee emmers met dezelfde hoeveelheid water, die op een verschillende afstand in de goot worden gegoten. Het water van de emmer die het verst van de put is, zal er langer over doen dan het water van de emmer het dichtst bij de put. Wanneer het kruit opgebrand is, explodeert de kop en laat automatisch ook het kanaaltje centraal in de granaat, dat ook is voorzien van kruit, ontvlammen. Dit kanaaltje houdt een plaatje onderaan de schrapnel vast, waaronder ook kruit is aangebracht. In een fractie van een seconde ontvlamt het kruit bovenaan, in het centrale kanaal en onderaan de schrapnel zodat de schrapnel eruit wordt geblazen door de ontsteker en door het plaatje onderaan een uitweg kiest. Opmerkelijk aan de Dopp Z 15 is de vermelding van de seconden die in wijzerzin wordt vermeld, terwijl de meeste overige ontstekers in tegen-wijzerzin worden vermeld.

Gebruikt op granaten voor de: Krupp 7.7cm Feldkanone 96 a.A, Krupp 7.7cm Feldkanone 96 n.A. & Krupp 7.7 cm Feldkanone 16.

Dopp.Z.16

Tijd: vermoedelijk 50 seconden

Werking: de werking van de Dopp Z 16 is compleet anders dan de meeste ontstekers. M.a.w., de Dopp Z 16 is zeldzaam! Het tijdmechanisme bestond uit een soort wekker binnenin de fuse. Vermoedelijk bedraagt de tijd slechts 50 seconden, omdat op het hoedje van de ontsteker op de foto het cijfer 50 vermeld staat. De ontsteker treedt in werking als de granaat wordt afgeschoten. Door de enorme schok gaat de wekker lopen. Wanneer de wekker afloopt, slaat de slagpin (die onder druk staat van een veer en tegengehouden wordt door de schijven binnenin) door een gat (in de schijven) op het slaghoedje. Hierdoor explodeert de granaat. Er was echter een nadeel aan de Dopp Z 16. De wekker kon plots niet meer werken. Vaak sloegen de granaten op de grond en door de schok ging de wekker weer lopen, maar vaak bleef hij na de inslag inactief. Maar dit wil niet zeggen dat de wekker nooit meer in werking kan treden. Hij kan altijd in werking treden. Ook 90 jaar na het afvuren. Wanneer de ontsteker dienst deed, is onbekend, wellicht in 1916. Ook is momenteel onbekend voor welke kalibers hij wordt gebruikt.

Gebruikt op granaten voor de: onbekend.

Dopp.Z.91

Tijd: 44 seconden

Werking: onbekend

Gebruikt op granaten voor de: onbekend.

Slag

Zijn ontstekers die de granaat pas laten exploderen, wanneer deze een voorwerp of de grond raakt.

Overige

Zijn ontstekers die niet tot de hierboven staande rubrieken behoren.

Oostenrijk-Hongarije

Tijd

Zijn ontstekers die de granaat pas na een bepaalde tijd laten exploderen.

Slag

Zijn ontstekers die de granaat pas laten exploderen, wanneer deze een voorwerp of de grond raakt.

Overige

Zijn ontstekers die niet tot de hierboven staande rubrieken behoren.

Personal tools