/** * */

Slagschip

Een slagschip is een groot oorlogsschip, dat voornamelijk tussen 1906 en 1945 werd gebruikt. Na de Tweede Wereldoorlog raakten ze in onbruik, afgezien van korte oplevingen tijdens de Korea-, Vietnam- en Golfoorlogen. Slagschepen waren tussen de ca. 18.000 en 65.000 ton groot en zijn bewapend met acht tot tien kanons van zwaar kaliber (305 - 406 mm), opgesteld in twee- en/of drielingtorens.

Door het gebruik van stoom en staal ontstonden in de 2e helft van de 19e eeuw de pantserschepen (pantserkruisers, pantserdekkruisers en verwanten). Nog geheel in de traditie uit de zeiltijd met rijen kanons die door het boord aan weerszijden van het schip staken. Aan dek waren dan nog twee tot vier kanons van een zwaarder type opgesteld, al dan niet in tweelingtorens (dit wil zeggen: twee kanons in één geschuttoren). De geschuttoren (ook: affuit), stond op rails, zodat het zowel naar bak- als stuurboord gedraaid kon worden.

Tegen het einde van de 19e eeuw waren dergelijke pantserschepen in grootte en gewicht al toegenomen tot ca. 15000 ton en de grootsten onder hen werden al 'slagschepen' (Engels: battleships) genoemd.

Het oude gebruik om meerdere rijen kanons van verschillende kalibers boven elkaar te plaatsen werd nutteloos bevonden: in een zeeslag zijn het namelijk voornamelijk de zware kanons die het gevecht op langere afstand voeren. Beter was het dus om het aantal lichtere kanons te beperken en de vrijgekomen draagkracht van het schip te benutten voor zware kanons.

In 1906 steldde de Royal Navy het eerste 'moderne' slagschip in dienst: de Dreadnought. Hierdoor waren alle oudere slagschepen (hernoemd tot pre-dreadnoughts) verouderd.

De Dreadnought zette aan tot een nieuwe wapenwedloop. Bij het begin van de Eerste Wereldoorlog had elke respectabele zeemacht verscheidene van dergelijke schepen in dienst en was het aantal dreadnougts in de marine de maatstaf voor de slagkracht ervan (zoals men nu kernkoppen telt); de grootste al boven 30.000 ton. Bij het einde van de oorlog waren in Engeland, Amerika en Japan al schepen van ca. 48.000 ton in aanbouw, alhoewel er daarvan geen enkele (op de "Hood" na, ca. 44.000 t) werd voltooid.

Het Vlootverdrag van Washington beperkte in 1922 de grootte van slagschepen tot 35.000 ton, en legde een bouwverbod van het type van 10 jaar op.

Omdat de de Britten geen schepen hadden op dat moment die 406 mm (16 inch) kanons hadden (de Amerikanen hadden er 3, De Japanners 2) werd het hun bij uitzondering toegestaan twee nieuwe schepen te bouwen binnen de verdragslimieten ("Nelson" en "Rodney").

Volgens sommigen zou het vlootverdrag mede hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van vliegdekschepen. Doch deze werden evenzeer in totale en individuele tonnage door het verdrag beperkt: zowel de Verenigde Staten, de Japanse marine de Britse marine zouden zeker méér en grotere vliegkampschepen hebben gehad aan het begin van de Tweede Wereldoorlog zonder het verdrag. Zeker is dat Japan en de Verenigde staten zeer veel aandacht aan dat type schip besteedden en eigenlijk al beide tot de conclusie waren gekomen dat deze schepen de belangrijkste schepen van de toekomst waren. Doch door het verdrag hadden ze er zo weinig van dat deze de slaglinie nog niet konden vervangen.

In 1936 kondigde Japan aan dat het uit het verdrag stapte en begon aan de bouw van 4 64.000 ton slagschepen met 460 mm kanons, en aan die van 8 vliegdekschepen. (Dit alles was zo geheim dat de geallieerden het enorme tonnage en het kaliber van de kanons pas in 1945 te weten kwamen.)

Deze nieuwe grote slagschepen zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog nauwelijks ingezet. De zeeslagen werden vooral door het luchtwapen beheerst en bij diverse confrontaties met vliegtuigen en/of vliegdekschepen dolf het slagschip het onderspit. De belangrijkste rol van het slagschip werd het escorteren van de vliegdekschepen. Dit konden echter enkel de nieuw gebouwde schepen of oude slagkruisers zijn omdat hoge snelheid voor vliegdekschepen zeer belangrijk is, zodat ze deze konden helpen beschermen met hun enorme hoeveelheid luchtafweergeschut. Mede daarom zijn, kort na de Tweede Wereldoorlog (toen dit luchtafweergeschut ook trouwens verouderd geraakte), de meeste slagschepen uit dienst gesteld. Even zijn ze nog gebruikt in de Korea- Vietnam- en Golf-oorlogen als drijvend geschutsplatform voor kustbombardementen.

Afkomstig van WO1Wiki NL, de Vrije Encyclopedie. "http://www.forumeerstewereldoorlog.nl/wiki/index.php/Slagschip"
Personal tools