/** * */

Przemyśl

Przemyśl is een belangrijke vestingstad van Oostenrijk-Hongarije. Ligt in Polen aan de rivier de San en beschermt de 'poort naar Hongarije'. Om deze vesting werd in de Eerste Wereldoorlog felle strijd geleverd tussen Oostenrijkers en Duitsers enerzijds en Russen anderzijds.

De fortificaties zijn ontworpen door de Zwitserse ingenieur Salis Soglio. Onder zijn leiding begon men in 1878 met het moderniseren van de bestaande fortificaties. Er ontstond een tweede ring van forten om de stad, gebouwd op 17 heuvels van 200 tot 400 meter. Zo ontstond een netwerk van tientallen infanterieforten, artillerieforten, ondersteuningsforten en verbindingsforten, waarbij men steeds gebruik maakte van de laatste inzichten van krijgstactiek en nieuwe materialen zoals gewapend beton toepaste. Vanaf 1890 werd een nieuw type van forten gebouwd waarbij de kleinere infanterieforten zich bevonden tussen grote bewapende forten, zoals Fort I Salis Soglio en Fort XIII San Rideau. Door gebrek aan financiële middelen kwam er rond 1900 een eind aan deze bouwperiode. Zo bestond de vesting Przemyśl in 1914 uit een binnenring van 15 kilometer met 39 forten en een tweede buitenring van 45 kilometer met 44 forten.
Er bevonden zich een hospitaal, twee vliegvelden, een conservenfabriek en talloze magazijnen binnen de vesting.
Op de eerste dag van de mobilisatie, 31 juli 1914, had de commandant van de vesting, Hermann Kusmanek von Burgneustätten, vijf infanteriebataljons en drie artillerieregimenten en enkele geniebataljons. Vanaf 2 augustus werd de vesting gevechtsklaar gemaakt en begon men met het rooien van duizend hectare bos in het schutsveld. De burgerbevolking van Przemyśl en omliggende dorpen kreeg het bevel tot evacuatie. Tientallen dorpen werden met de grond gelijk gemaakt.



Inhoud

De eerste belegering

De eerste belegering door Russen was van 17 september 1914 tot 9 oktober 1914. Op 26 september was Przemyśl geheel omsingeld. In de vesting bevonden zich 131.000 soldaten en burgers en 21.000 paarden. Op 4 oktober stuurde de Russische bevelhebber generaal Dimitriew een onderhandelaar, maar Kusmanek weigerde op het voorstel in te gaan. Op 6 oktober bevond de Russische artillerie zich al op 500 meter van de forten. De voornaamste aanval was gericht op Fort I/1 Lysiczka, waar de Russen zelfs tot in het fort binnendrongen, maar daar door de Oostenrijkse troepen werden omsingeld en na hevige man-tot-mangevechten werden verdreven. De Russische aanval richtte zich ook nog op een aantal andere forten, maar ook hier boekte men geen succes. Aan het eind van de dag telde men aan Russische zijde 10.000 slachtoffers, waarvan 4000 doden.



De tweede belegering

De tweede belegering vond plaats van 8 november tot 22 maart 1915. De voedselvoorziening was een probleem geworden. De voorraden, waarvan een groot deel naar het 3e leger was gegaan in oktober, raakten op. Voedselrantsoenen werden ingesteld en 13.000 paarden werden geslacht. De hospitalen waren overvol met zieken en gewonden. Het moreel van het K.u.K. leger, dat een afspiegeling was van de veelvolkerenstaat, was laag. Muiterij dreigde. Kusmanek besloot tot een laatste wanhopige uitval. Onder dekking van de duisternis zou men in de nacht van 18 op 19 maart uitbreken naar Medyka, in oostelijke en onverwachte richting. Maar natte sneeuw en uitputting leidde er toe dat de uitval pas bij daglicht op gang kwam. Het verrassingseffect was gering en er werden slechts enkele Russische posities veroverd. Een hevig artilleriebombardement en een tegenaanval maakte aan deze uitbraakpoging een einde. Vanaf twee uur 's middags trokken de K.u.K.-troepen zich weer terug op hun forten. Het mislukken van deze laatste mislukte uitbraakpoging, het grote aantal zieken en gewonden waardoor de gevechtskracht behoorlijk verminderd was en ten slotte de wetenschap dat men niet op hulp van buitenaf hoefde te rekenen, deed de legerleiding beseffen dat de situatie in de vesting hopeloos was geworden. Intensief overleg met het K.u.K.-opperbevel volgde. Op 19 maart werden reeds documenten en geld verbrand. Op 22 maart tussen 5 en 6 uur 's ochtends bliezen de Oostenrijkers zelf de forten, kanonnen, bruggen over de San en munitiedepots op en gaven zich over. Negen generaals en 117.000 soldaten van het K.u.K.-leger, waaronder de Oostenrijkse chirurg en Nobelprijswinnaar Robert Barany, werden krijgsgevangen gemaakt. Barany hoorde overigens pas in het Russische krijgsgevangenkamp Merw dat hij de Nobelprijs voor medicijnen van 1914 had gewonnen.

Tsaar Nicolaas II bezocht de vesting op 25 april 1915. Hij inspecteerde enkele van de modernste forten, maar zijn belangstelling ging ook uit naar die forten waar tijdens de eerste belegering hevig strijd was geleverd.



De derde belegering

Meteen na de inname probeerden de Russen de verwoeste forten weer gevechtsklaar te maken. Met behulp van zandzakken, prikkeldraad en eigen artillerie kregen de provisorisch herstelde forten weer enige gevechtswaarde. Op 15 mei 1915 naderde een gecombineerde Duitse en Oostenrijks-Hongaarse strijdmacht Przemyśl. Het Duitse opperbevel, bevreesd voor een Russische opmars naar Hongarije besloot het K.u.K.-leger bij te staan. Het was genoodzaakt om een aantal divisies van het westelijk front over te plaatsen. Een groot gecombineerd offensief vanuit Gorlice had als resultaat dat onderdelen van de Xe legergroep Przemyśl vanuit het zuidwesten naderden. Met behulp van 420 mm-mortieren slaagde men erin om een aantal forten op de linkeroever te veroveren. Om niet omsingeld te worden trok het Russische leger zich terug naar het oosten. Op 3 juni verschenen eenheden van het K.u.K.- en Duitse leger in de stad en twee dagen later werd het laatste fort veroverd. Dit was het laatste wapenfeit van Przemyśl, K.u.K.'s belangrijkste vesting aan het oostelijk front.



Przemyśl na de Eerste Wereldoorlog

De stad komt nog voor in Jaroslav Hasek's roman De lotgevallen van de brave soldaat Svejk in de wereldoorlog. De stad speelde nog een rol in de Pools-Oekraiense oorlog in 1920. In de tweede wereldoorlog, na de Duitse inval in Polen van 1939, vormde de San van 1939-1941 de grens tussen Duitsland en de Sovjetunie en maakten enkele forten op de rechteroever deel uit van de Molotov-linie.

Weblink

Afkomstig van WO1Wiki NL, de Vrije Encyclopedie. "http://www.forumeerstewereldoorlog.nl/wiki/index.php/Przemy%C5%9Bl"
Personal tools