/** * */

Prikkeldraad

Prikkeldraad toegepast tijdens de oorlog
Enlarge
Prikkeldraad toegepast tijdens de oorlog
"Varkenstaarten" in allerlei soorten en formaten. Men kon de stalen palen in de grond draaien door de krullen. Daarom de naam "Varkenstaarten". Door de lussen, stak men het prikkeldraad. Varkenstaart is een Vlaams woord voor het West-Vlaams "Zwienestaart (Uitgesproken als "Zwienesteert"), die door heel wat landbouwers worden gebruikt. Het algemene Nederlands woord is "Piketpaal". De Britse benamingen waren Silent Picket, Screw pickets of Corkscrew picket. De Frans benaming was Queue de cochon. De Duitse benaming was Hindernis-Schraubpfahl.
Enlarge
"Varkenstaarten" in allerlei soorten en formaten. Men kon de stalen palen in de grond draaien door de krullen. Daarom de naam "Varkenstaarten". Door de lussen, stak men het prikkeldraad. Varkenstaart is een Vlaams woord voor het West-Vlaams "Zwienestaart (Uitgesproken als "Zwienesteert"), die door heel wat landbouwers worden gebruikt. Het algemene Nederlands woord is "Piketpaal". De Britse benamingen waren Silent Picket, Screw pickets of Corkscrew picket. De Frans benaming was Queue de cochon. De Duitse benaming was Hindernis-Schraubpfahl.

Rond 1870 was de techniek beschikbaar om ijzerdraad te maken in allerlei lengtes en diktes. In 1867 probeerden twee uitvinders draad met punten te maken, om vee in te scharen. In 1868 vond Michael Kelly een bruikbaar product uit dat tot in redelijke hoeveelheden geproduceerd werd. Joseph F. Glidden uit Dekalb, Illinois, USA, vond het prikkeldraad uit in de vorm die wij vandaag de dag nog kennen: met een soort koffiemolen maakte hij puntdraadwikkeltjes, die op regelmatige afstanden op glad draad geplaatst werden. Vervolgens werd er een andere gladde draad omheengewikkeld zodat alles op zijn plek bleef zitten.

In de jaren erna werden allerlei varianten ontwikkeld, wat leidde tot meer dan 570 patenten. De uitvinding had immense gevolgen voor het houden van vee. Opeens was het mogelijk om op eenvoudige manier een stuk land af te grenzen waarbinnen het vee kon grazen. Doordat het vee verwond kon worden waren er ook bezwaren tegen de nieuwe uitvinding. Religieuze groeperingen spraken van "The Devil’s rope" (touw van de duivel). In de V.S. ontstond een bloedige strijd om de "fences", de prikkeldraadafscheidingen, tussen landeigenaren en rondzwervende veehouders. Uiteindelijk werd het pleit beslecht: "het Wilde Westen werd getemd door prikkeldraad".

Al heel gauw werd de uitvinding voor allerlei toepassingen gebruikt. Immers niet alleen vee kon tegengehouden worden, maar ook allerlei ongewenste personen. Eén van de eerste oorlogen waarin het gebruikt werd was de Spaans-Amerikaanse Oorlog (1898), waarbij de "Rough Riders" van Ted Roosevelt, de latere Amerikaanse president, hun kampementen beschermden met prikkeldraad. De stap naar het gebruik als wapen kwam dan ook snel: grote rollen prikkeldraad (concertina's) konden snel ingezet worden.

Eén van de eerste grootschalige toepassingen was het insluiten van gevangen tijdens de Boerenoorlog (1899-1902) door Kitchener met behulp van prikkeldraad. In de Eerste Wereldoorlog was het een onmisbaar onderdeel van de stellingen aan beide zijden. Allerlei varianten werden gemaakt, met veel meer "prikkels" dan de eerste modellen. Bovendien werden er allerlei opstellingen ontworpen.

In de Eerste Wereldoorlog zijn er verschillende typen prikkeldraad te onderscheiden naar lengte van de stekels: 10 -15 mm, 20 - 25 mm en 60-66 mm. Er is weinig verschil in verwondingskracht, maar hoe langer de stekels, hoe afschrikwekkender ze zijn; hierdoor heeft prikkeldraad ook een psychologische functie.

Naast draad werd er ook prikkelband ontwikkeld. De Duitsers maakten dit tijdens de Eerste Wereldoorlog bij gebrek aan draad. Bovendien is het productieproces eenvoudiger; het wordt uit rollen staal gestanst, waarbij scheermesachtige stekels aan de band vast zitten.

Gekruiste houten palen met daarover prikkeldraad worden wel Spaanse ruiters genoemd.

Weblinks

Afkomstig van WO1Wiki NL, de Vrije Encyclopedie. "http://www.forumeerstewereldoorlog.nl/wiki/index.php/Prikkeldraad"
Personal tools