Oldenburg

SMS Oldenburg (slagschip)
Land:	Duitsland
Klasse:	Helgoland-klasse (4 schepen: Helgoland, Oldenburg, Ostfriesland, Thüringen)
Waterverplaatsing (toegelaten tonnen):	24.312
Afmetingen (lengte / breedte / diepgang):	166,5 m / 28,5 m / 8,4 m
Bewapening (kanons / torpedobuizen):	12 x 30,5 cm 14 x 15 cm / 6 x 50 cm
Pantser (gordel / dek / hoofdgeschutstorens):	30 cm / 4,5 cm / 28 cm
Voortstuwingsinstallatie (ketels / machines):	15 / vert. triple-expansie, 3 schroefassen
Totale APK:	28.000
Brandstofvoorraad:	kolen, 2756 t
Prestaties (snelheid / actieradius):	20 knopen / 9.400 mijl bij 10 knopen
Bemanning:	1113
Gebouwd door:	Schichau, Danzig
Opdracht verstrekt:	?
Kiel gelegd:	mei 1909
Tewaterlating:	juni 1910
In dienst gesteld:	zomer 1912
Einde:	1921 gesloopt in Nederland

De slagschepen van de Helgoland-klasse waren een vergrote versie van de voorgaande Westfalen-klasse. De hoofdbewapening was op dezelfde manier gepositioneerd, namelijk op de hoekpunten van een denkbeeldige zeshoek, maar de torens aan breedzij konden door een andere opstelling van de ketels en de grotere breedte van de klasse iets meer naar binnen worden geplaatst. Ook het kaliber van de kanons was vergroot en nu gelijk aan dat van de Britse schepen.

Oldenburg maakte gedurende de Wereldoorlog deel uit van het 1ste eskader van acht slagschepen van de Hochseeflotte en nam deel aan de Slag bij Jutland op 31 mei/1 juni 1916, toen er 1284 man waren ingescheept. Bij het nachtgevecht met vijandelijke torpedoboten werd Oldenburg getroffen door een granaat van middelzwaar kaliber. De officiële Duitse geschiedschrijving meldt dienaangaande:

"Om 1 uur 's nachts wisselt "Westfalen" met twee kruisers van de IVde groep verkenners herkenningssignalen uit en moet uitwijken, om deze voorbij te laten. Direct daarop echter komt aan bakboord weer een vijandelijke torpedobootjager in zicht. Westfalen toont het herkenningssignaal, opent vuur en draait met volle kracht naar stuurboord. In het licht van de schijnwerpers is op de vijandelijke torpedobootjager het nummer "30" zichtbaar. Het eerste salvo veegt de brug van het Britse schip weg, de mast wordt geknakt en valt naar achteren, en al na zeven schoten van middelzwaar en acht van licht kaliber, die in 28 seconden tijd worden afgevuurd, kan "Westfalen" de beschieting beëindigen daar de torpedobootjager in vlammen opgaat en nu door "Rheinland" onder vuur wordt genomen. Deze draait ook af en moet de beschieting staken, als een van de eigen lichte kruisers in de vuurlinie komt. Om 1.13 uur passeert 50 m van "Rheinland" een torpedo, terwijl nu ook "Posen", "Oldenburg" en "Helgoland" de drie voorste vijandelijke torpedoboten van 16 – 9 hm afstand onder vuur nemen. Nog voordat deze aan stukken geschoten zijn, en brandend wegdrijven of uit zicht geraken, komen twee torpedo's op "Posen" af. Deze draait af, maar tegelijkertijd raakt een granaat de voorste bovenste schijnwerper van "Oldenburg". Granaatscherven verwonden de commandant, kapitein-ter-zee Höpfner, doden de commandant van de lichte artillerie, kapitein-luitenant Radius, twee officieren bij de schijnwerpers en de seinlampen en vier man in de buurt, en verwonden nog drie andere officieren en negen man waaronder de roerganger en de officier van de wacht. Door de kijkspleet vliegen scherven de artilleriecommandopost binnen en verwonden ook daar nog twee man. Het gevaar dreigt, dat "Oldenburg", stuurloos geworden, met het schip er voor of er achter in aanvaring komt, als kapitein-ter-zee Höpfner, hoewel bloedend uit vele wonden, het roer grijpt en het schip weer op koers krijgt, terwijl de artillerie onverstoord doorvuurt en torpedobootjager "30" definitief tot zinken brengt."

Oldenburg werd nov. 1919 uit de sterkte afgevoerd en ontwapend en in mei 1920 als oorlogsbuit toegewezen aan Japan, dat het schip als schroot aan een Engels bedrijf verkocht, dat het op zijn beurt doorverkocht aan de firma Frank Rijsdijk te Hendrik-Ido-Ambacht waar het in 1921 werd gesloopt.