/** * */

Loopgravenoorlog

Een reconstructie van een Duitse loopgravenstelsel op Bayernwald
Enlarge
Een reconstructie van een Duitse loopgravenstelsel op Bayernwald
Een reconstructie van een Duitse loopgravenstelsel in de Dodengang. Het zigzaggen voorkomt rond vliegende granaatscherven of kogels over de ganse linie.
Enlarge
Een reconstructie van een Duitse loopgravenstelsel in de Dodengang. Het zigzaggen voorkomt rond vliegende granaatscherven of kogels over de ganse linie.

Een loopgravenoorlog (of stellingenoorlog) is een oorlog waarin beide partijen zich tegenover elkaar ingegraven hebben in loopgraven en andere versterkte posities, met als doel de opmars van de vijand te stuiten, wat uitgemond is in een patstelling waarbij geen van beide partijen erin slaagt door de vijandelijke linies te breken. In feite is een loopgravenoorlog een situatie waarbij beide partijen elkaar belegeren — normaliter is er bij een belegering sprake van een aanvallende partij die de verdedigende partij belegert, maar in een loopgravenoorlog zijn beide partijen belegeraar en belegerde tegelijk.

Inhoud


Voorbeelden

De bekendste loopgravenoorlog is de Eerste Wereldoorlog (1914 tot en met 1918), maar ook oorlogen als de Amerikaanse Burgeroorlog (1861 tot en met 1865) en de Russisch-Japanse Oorlog (1904-05) vertoonden kenmerken van loopgravenoorlogen. Tegenwoordig komen loopgravenoorlogen eigenlijk alleen nog voor in de Derde Wereld, waar de strijdende partijen wel beschikken over moderne vuurwapens maar niet of nauwelijks over voertuigen zoals tanks. In de conflicten tussen Ethiopië en Eritrea aan het eind van de 20e eeuw werden bijvoorbeeld ook loopgravenoorlogen gevoerd.

Oorsprong

1: luchtfoto met loopgraven. 2: effect van rond vliegende granaatscherven in rechte loopgraaf. 3: effect van rond vliegende granaatscherven in een gezigzagde loopgraaf, op drie verschillende posities.
Enlarge
1: luchtfoto met loopgraven. 2: effect van rond vliegende granaatscherven in rechte loopgraaf. 3: effect van rond vliegende granaatscherven in een gezigzagde loopgraaf, op drie verschillende posities.

Over het algemeen is een loopgravenoorlog het resultaat van technologische ontwikkelingen die het mogelijk maken vijandelijke soldaten sneller te doden dan zij kunnen oprukken. In de Eerste Wereldoorlog bijvoorbeeld, zorgden repeteergeweren, machinegeweren en moderne artillerie ervoor dat soldaten in het open veld bij bosjes neergemaaid konden worden. Echter, omdat legers zich nog grotendeels te voet en met paarden verplaatsten, konden ze diezelfde open slagvelden niet snel genoeg oversteken om dicht genoeg bij de vijand te komen om effectief vuur op de vijand uit te brengen.

Om zichzelf te beschermen tegen kogels en artillerievuur graven soldaten loopgraven. Dit was al eeuwenlang het geval, en in de 19e eeuw was het een geaccepteerd onderdeel van de (toen) moderne oorlogsvoering. De oplossing die militaire handboeken aandroegen was eenvoudig: maak een omtrekkende beweging om de vijand in de flank aan te vallen, waarna de bewegingsoorlog hervat kan worden.

Eerste Wereldoorlog

Toen in 1914 de Duitse legers België en Frankrijk binnenvielen, liep hun opmars eerst voorspoedig; al snel echter gebeurden er twee onverwachte zaken. De eerste was dat beide legers na een veldslag vaak de neiging hadden zichzelf in te graven in plaats van zich terug te trekken van het slagveld — tot dan toe was het gebruikelijk geweest dat de verliezende partij het slagveld aan de winnaar liet, om later elders opnieuw te kunnen vechten. Omdat er nu echter zoveel op het spel stond, was niemand bereid ook maar één meter toe te geven aan de vijand.

Het tweede probleem, dat in feite uit het eerste voortkwam, was dat beide partijen tegelijk probeerden elkaar in de flank aan te vallen om de stellingen van de tegenstander buitenspel te zetten. Hierdoor kwam men elkaar weer tegen, een nieuwe veldslag brak uit, en beide groeven zich weer in om het veroverde terrein vast te houden. Een tijdje later volgde een nieuwe poging om een omtrekkende beweging te maken, met hetzelfde resultaat; dit bleef zich in het najaar van 1914 herhalen tot de legers de Belgische kust bereikt hadden en eenvoudigweg niet verder konden.

Gerelateerde onderwerpen

(Overgenomen uit Wikipedia.nl)

Afkomstig van WO1Wiki NL, de Vrije Encyclopedie. "http://www.forumeerstewereldoorlog.nl/wiki/index.php/Loopgravenoorlog"
Personal tools