/** * */

Kabelbanen/Seilbahnen

Inhoud

Introductie

De spoorwegen hebben in de oorlog een belangrijke rol gespeeld bij het vervoer van personen en goederen van en naar het front. Dichtbij het front werden personen en goederen op andere wijze vervoerd naar de plaats van bestemming. Dit gebeurde vaak per smalspoor, paard en wagen, vrachtwagen of gewoon te voet. In de bergen werd een minder bekend vervoermiddel gebruikt. De Seilbahn, ofwel de kabelbaan, was in de bergen het middel om spullen snel op de plaats van bestemming af te leveren.

Het Seilbahnwesen

Al voor het begin van de oorlog zag het Oostenrijks-Hongaarse leger de waarde van de kabelbaan in. Daarom werd er al snel een afdeling opgericht, die zich met de bouw van kabelbanen ging bezighouden. Deze afdeling werd ondergebracht bij het militaire spoorbaanregiment van het keizerlijke leger. Het hoofdkwartier was gevestigd in Korneuburg nabij Wenen. Ook het Duitse leger zette in de loop van de oorlog een aantal kabelbanen in, met name aan het Vogezenfront in de Elzas (o.a. bij de Hartmannswillerkopf en de Buchenkopf/Tête des Faux).

Diverse typen kabelbanen

In het begin van de oorlog speelde het Seilbahnwesen maar een kleine rol. Maar toen Italië, in 1915, de kant van de Entente koos en de oorlog in de Alpen een feit was, ontwikkelde de kabelbaan zich van een eenvoudig verdeelpunt bij een spoorwegstation naar een systeem met diverse specialisaties. Vanaf een spoorwegstation, of een depot, werd een langere en zware kabelbaan gebouwd naar een verdeelstation, dichter bij het front. Vanaf dat dat knooppunt werden er kleinere banen ingericht voor het vervoer van zware middelen, zoals geschut, naar de frontlinie. Ook voor de aanvoer van munitie en voedsel naar de linies werden er banen gebouwd. Dit waren over het algemeen kabelbanen die wat lichter waren: ze konden minder gewicht dragen.

De zwaardere banen hadden een dubbeldraadsconstructie. Hier hing de gondel aan wieltjes, die over de bovenste draad rolden. De gondel zelf werd door een tweede draad getrokken. De lichtere banen waren enkeldraads en daar hing de gondel rechtstreeks aan een draad die werd voortgetrokken. Dit voorttrekken werd gedaan door een benzinemotor. Later werden de banen vaker uitgerust met een elektromotor.

Bij het woord gondel moet men zich niet teveel voorstellen. Er waren uitvoeringen met grote kisten, waarin eventueel een aantal mensen konden plaatsnemen, maar dat was echter zeldzaam. Meestal was de gondel niet meer dan een krat en zelfs een plank aan een haak.

Onderhoud en gebruik

De kabelbanen moesten vooral eenvoudig en makkelijk te repareren zijn voor het geval dat de kabelbaan werd beschadigd door beschieting of een lawine. In vergelijking met de reguliere kabelbanen in de “normale” wereld waren het geen technische hoogstandjes. Voor het vervoer van militairen waren veiliger banen nodig, maar dat bracht met zich mee dat er gecompliceerde technieken nodig waren om de veiligheid te waarborgen. Dit kostte echter meer mankracht en materiaal en was onderhoudgevoelig. Daarom werden er geen banen voor persoonvervoer gebouwd en konden de manschappen zelf niet profiteren van dit vervoermiddel. Sterker nog, het was voor de manschappen dan ook verboden om met de kabelbaan te reizen. Foto's laten echter zien dat dit toch gebeurde. Al is het niet altijd duidelijk of dit dan misschien onderhoudspersoneel van de kabelbaan was.

De afstanden die afgelegd werden konden variëren van enkele honderden meters tot en met enkele kilometers. Wat de langste baan is geweest kon nog niet worden achterhaald. Onder normale omstandigheden draaiden de banen ongeveer 16 uur per dag en konden dagelijks ongeveer 50 à 60 ton aan goederen verzetten. Dit is een grof getal, want de lengte van de baan speelde daarbij ook een rol. Maar omdat de omstandigheden in oorlogstijd niet altijd normaal genoemd kunnen worden, werd dit lang niet altijd gehaald. Vijandelijk geschut kon direct en indirect, omdat men zo lawines veroorzaakte, de baan beschadigen. Natuurlijke elementen speelden ook een rol. Bij harde wind werd de baan stilgelegd.

Afkomstig van WO1Wiki NL, de Vrije Encyclopedie. "http://www.forumeerstewereldoorlog.nl/wiki/index.php/Kabelbanen/Seilbahnen"
Personal tools