/** * */

Paul von Hindenburg

(Doorverwezen vanaf Hindenburg)
Adolf Hitler samen met president Paul von Hindenburg tijdens het interbellum
Enlarge
Adolf Hitler samen met president Paul von Hindenburg tijdens het interbellum
Hindenburg
Afbeelding:Hindenburg.jpg
Paul von Hindenburg
Namen voluit
Paul von Beneckendorf und von
Geboortejaar/datum
1847
Sterfjaar/datum
1934
Eenheden (* = bevelhebber)
{{{eenheden}}}
Korte omschrijving
Opperbevelhebber van het Duitse leger

Paul von Beneckendorf und von Hindenburg (1847-1934) was een Duits veldheer en staatsman. Als gardeluitenant nam hij deel aan de Pruisisch-Oostenrijkse oorlog van 1866 en verwierf tijdens de Frans-Duitse oorlog van 1870-71 het IJzeren Kruis.

In 1889 was hij chef van de afdeling infanterie bij het ministerie van Oorlog. In 1900 werd hij divisiecommandant, in 1903 legerkorpscommandant en in 1905 generaal der infanterie. In 1911 trad hij af nadat hij na het uiten van kritiek op het voeren van manoeuvres tegenkanting kreeg van keizer Wilhelm II.

In 1914 trad hij weer in dienst en werd bevelhebber van het 8ste Leger in Oost-Pruisen. De Russen hadden immers aanvankelijk successen behaald aan het oostfront en men wou Oost-Pruisen ontruimen en vreesde zelfs voor de veiligheid van Berlijn. Zijn stafchef werd Erich Ludendorff. In 1914 versloeg hij de Russen bij Tannenberg en bij de Mazoerische Meren wat hem tot een nationale held maakte die oostelijk Duitsland had gered. In november van datzelfde jaar werd hij opperbevelhebber van het gehele oostfront. In april 1918, toen de offensieven van de Duitsers schenen te lukken werd hem het Grootkruis van het IJzeren Kruis met de gouden stralen toegekend, een eremerk dat voordien enkel Blücher (Waterloo) had ontvangen.

Het is controversieel welke rol Hindenburg nu juist speelde. Was hij werkelijk de geniale veldkommandant ? Vele historici gaan er tegenwoordig van uit dat hij niet veel meer dan een populair boegbeeld was, een ware held in de oude Pruissische traditie, in wiens schaduw Erich Ludendorff , ongestoord door de publieke verplichtingen en belangstelling waar Hindenburg nu juist zoveel genoot, het werkelijke kommando in handen had. Hindenburg was nu zo populair dat er overal in Duitsland houten beelden van hem werden opgesteld. Op deze beelden spijkerden de mensen cheques met kredieten voor de oorlogsvoering.

Wat niet valt te ontkennen is dat Ludendorff de grote populariteit van Hindenburg gebruikte om het concept van de "totale oorlog" waarbij de volledige economie werd gemilitariseerd, de politici voor het grootste deel buiten spel werden gezet en zelfs de Keizer tot niet veel meer dan een boegbeeld werd gereduceerd, wist door te drukken. Het is veelzeggend dat het plan het "Hindenburg plan" werd genoemd (wat voorheen ondenkbaar was, het zou dan natuurlijk het "Kaiser Wilhelm II plan" genoemd zijn, een duidelijk aanwijzing waar de werkelijke macht nu lag.) Daardoor werden Hindenburg en vooral Ludendorff eigenlijk de facto de dictators van Duitsland; met een totale macht over de oorlogsvoering en de economie en een bijna totaal negeren van de politici. Terwijl Ludendorff ontslag nam toen hij de oorlogssituatie als hopeloos inschatte, trad Hindenburg pas af na de ondertekening van de wapenstilstand, met de woorden dat de bevelhebber zijn troepen in het uur van grootste nood niet kon verlaten.

Na de oorlog werd hij voor een komissie in Duitsland geroepen om te getuigen in de rol die de verschillende machten en personen hadden gespeeld in het uitbreken van de oorlog en vooral, in zijn geval, het verlies ervan. Hindenburg werd door Ludendorff afgeperst, waarbij de laatste dreigde om met de documenten van de bevelvoering die hij nog in zijn handen had aan het grote publiek aan te tonen dat de grote overwinningen aan Hindenburg toegeschreven eigenlijk het werk van Ludendorff waren. Veelbetekenend gaf Hindenburg toe, en toen hij voor de onderzoekskomissie verscheen beantwoordde hij geen vragen, las enkel een door Ludendorff opgestelde verklaring voor en liep de rechtszaal uit. Door zijn grote populariteit ontliep hij verdere onderzoeken en rechtszaken. (Ludendorff, die niet op zulke populariteit kon steunen, was ondertussen naar het buitenland gevlucht.)

Op 26 april 1925 werd hij tot Rijkspresident gekozen (tegen zijn zin, hij wou eigenlijk niets met politiek te maken hebben en stelde zich enkel onder grote druk kandidaat). Zijn presidentschap oefende hij uit als een soort constitutionele monarch, die weinig interfereerde in het politieke leven en slechts zelden ingreep maar de rol van goedwillend staatshoofd speelde, wat zijn populariteit nog deed toenemen omdat hij als een ware titaan boven de politieke puinhoop die Duitsland was uittorende. Hoewel hij een overtuigd monarchist was, deed hij geen pogingen om de monarchie te herstellen omdat hij vond dat hij nu trouw aan de republiek had gezworen en in diens beste belang zou handelen.

Hij wou in 1932 weer niet deelnemen aan de verkiezingen wegens zijn leeftijd (84 jaar) en matige tot slechte gezondheid (en waarschijnlijk beginnende tekenen van seniliteit), maar werd door andere politici overhaald omdat hij waarschijnlijk de enige man was die Adolf Hitler in een rechtstreeks verkiezingsduel om het presidentschap kon verslaan. Hij werd inderdaad in 1932 herkozen, maar er was een wederzijdse bloedhekel tussen hem en Hitler.

Op 30 januari 1933 maakte hij Hitler dan toch Rijkskanselier (onder meer onder zware druk van Franz von Papen die Hindenburg overtuigde dat hij (von Papen) Hitler wel onder controle zou houden, waardoor deze laatste zich een zitje in de beklaagdenbank in de Nuremberg processen bezorgde) en deed daarmee eigenlijk afstand van zijn politieke macht. Sedertdien leefde hij enkel nog, teruggetrokken op zijn landgoed, in de schaduw van Hitler. Waarschijnlijk omdat zijn gezondheid toen te slecht was om nog actief in de politiek op te treden (er zijn aanwijzingen dat hij snel seniel aan het worden was).

Afkomstig van WO1Wiki NL, de Vrije Encyclopedie. "http://www.forumeerstewereldoorlog.nl/wiki/index.php/Paul_von_Hindenburg"
Personal tools