/** * */

Engelse en Amerikaanse helmen

(Doorverwezen vanaf Helmen)

Inhoud

De Britse Brodiehelm

Vrij snel nadat de Fransen de Casque Adrian in gebruik namen was ook het Britse leger ervan overtuigd dat het een stalen hoofdbescherming nodig had. De Engelse Brodie helmet werd door de soldaten ook wel de tin hat, trench hat of battle bowler genoemd. In dit artikel wordt de ontwikkeling van deze stalen helm besproken en ook het verschil tussen de Britse helm en de Amerikaanse helm verduidelijkt.



In de eerste jaren van de Wereldoorlog droegen de soldaten van alle strijdende partijen nog de veldmuts of de leren Pickelhaube maar doordat veel soldaten ernstige hoofdwonden opliepen door rondvliegend shrapnel en puin begonnen de Fransen met de ontwikkeling van een stalen helm om dit soort verwondingen te reduceren. In juni 1915 zond het Britse opperbevel een onderzoeksteam naar Frankrijk om dienaangaande nieuwe, praktische ideeën op te doen. In die periode was het Franse leger net bezig met de ontwikkeling van hun Casque Adrian. Het onderzoeksteam was ervan overtuigd dat ook de Britten een dergelijke helm nodig hadden en bestelde bij de Fransen plusminus 500 helmen welke, om ze te testen, bij een aantal regimenten werden uitgedeeld. Al gauw bleek dat door de helmen het aantal hoofdwonden verminderde.

Vrijwel gelijktijdig kwam ook het War Office (Brits ministerie van Oorlog) tot de conclusie dat er een helm moest worden ontwikkeld die het hoofd en de schouders van de drager moest beschermen. Het War Office kwam tot de slotsom dat de Franse Adrianhelm deze bescherming niet bood en ging op zoek naar een ander model. Uitvinder John Leopold Brodie ontwikkelde een model dat gebaseerd was op de helmen die de soldaten in de vijftiende eeuw droegen. Een helm die vrij gemakkelijk en goedkoop te maken was en wel de verlangde bescherming bood tegen vallend puin en shrapnel. Het model waarmee hij kwam was een halve bolvorm met een korte rand.

Het War Office ging akkoord en er kwamen twee prototypes: het eerste model, type A en het tweede model, type B.

Type A was vrijwel hetzelfde als Brodie’s origineel. Het had een bolle vorm die aan de bovenkant iets was afgeplat en het had een rand van 50 mm aan de zij- en achterkanten en 40 mm aan de voorkant. Dit model was gemaakt van niet-magnesiumhoudend mangaanstaal dat sterker is dan het magnesium vloeistaal.

Type B had een iets grotere bolvorm en de randen waren iets smaller, 25 mm aan de voor- en achterkant en 35 mm aan de zijkanten. Dit model werd gemaakt van mangaan vloeistaal. Beide modellen hadden de zogenoemde rimless rand wat inhoudt dat er om het uiteinde van de rand geen stalen zoom geperst was zoals om het latere model Mk1.

Op 11 augustus 1915 bestelde het War Office bij het ministerie van munitie type B-helmen om deze te gaan testen. Deze waren 0,9 mm dik en waren appelgroen van kleur. Begin september werden ze naar Frankrijk verstuurd om daar te worden ingezet. Al snel ging men evenwel over op het type A aangezien het staal van deze helm sterker was. Eind september waren ook deze helmen geproduceerd en werden er 100 stuks naar Frankrijk gestuurd waar ze begin oktober 1915 aan de troepen werden uitgereikt. Eind oktober werden meer dan 800 exemplaren per dag gemaakt van de helm die nu bekend staat als Brodie’s steel helmet War Office pattern.

In maart 1916 waren er al meer dan 270.000 stuks geproduceerd en de hoofdwonden namen af met 75%. Sir Douglas Haig vroeg het War Office met het oog op de grote aanval aan de Somme nog eens snel 660.000 helmen naar Frankrijk te sturen. In de eerste weken van juli 1916 waren er bijna één miljoen helmen van het type B naar Frankrijk verscheept.

In 1916 bleken er van type B nog wel wat zaken niet in orde te zijn. Met name de scherpe rand veroorzaakte nogal eens verwondingen als de soldaten in het donker in de volgepakte loopgraven tegen elkaar opbotsten. Men klemde een stalen zoom om de rand en zo werd het type B het model Mk1.

De Mk1 kreeg ook een andere kleur en een verf met zandkorrels erin zodat hij in de zon niet meer zou opvallen in tegenstelling tot de eerdere twee modellen met de appelgroene verf die vaak de zon reflecteerden.


Het binnenwerk

De eerste binnenwerken waren vrij onhandig en zaten niet prettig. Deze bestonden uit zes tongen die vastzaten aan de bovenkant van de helm met aan de zijkant twaalf rubberen ringen die als een buffer fungeerden zodat de helm niet schommelde op het hoofd. De kinriem was aan de zijkanten bevestigd door middel van een haak die weer met splitpennen vastzat aan de zijkant van de helm zelf. Dit eerste model binnenwerk was slecht en ging snel kapot en de soldaten vonden het niet prettig zitten. Het tweede model had een binnenwerk bestaande uit een aantal lagen van linnen, canvas en vilt dat nu vastzat aan de kinriem die op zijn beurt weer met een koperen klinknagel aan de bovenkant van de helm was bevestigd. Dit model werd het officiële War Officemodel en bleef verder de gehele oorlog in gebruik. Dit binnenwerk kreeg een stempel aan de binnenkant ervan waarop vermeld stond:

Brodie’s steel helmet
Registered No. 651.999
War Office pattern
Patent No. 11803/15

De soldaten waren ook over dit binnenwerk niet echt te spreken want het zat los waardoor de helm tijdens hardlopen en marsen nog weleens op het hoofd van de mannen heen en weer schudde. Om dit te voorkomen werd er, halverwege 1917, onder het vilt in de top van de helm een rubberen ring geplaatst maar deze voorziening verlengde wel de productietijd van de helm, reden waarom men hiervan al snel afstapte. Er waren maar drie maten maar het binnenwerk kon door middel van een veter groter of kleiner worden gemaakt. De maat van de helm stond meestal in de kinriem.

De manschappen die wat geld hadden – en dat waren meestal niet de gewone soldaten – kochten als ze in Engeland op verlof waren een binnenwerk dat wel prettig zat. Dus komt men soms nog wel eens helmen tegen die niet het officiële War Officebinnenwerk hebben.

In de rand van de helm was een aantal cijfers en letters gestanst. Deze cijfers en letters waren van de makers ervan en de leveranciers van het staal.

Hieronder staat de lijst van de leveranciers en de makers:

Leveranciers:

  • FS Thomas Firth and Sons, sept. 1915 – 1919
  • HS Hadfields Ltd jan. 1916 – 1919
  • BS W. Beardmore & Co. Ltd jan. 1916 – 1919
  • MS Miris Steel Co. Ltd mrt. 1916 – 1917
  • A Edgar Allen and Co. Ltd 1916 – 1918
  • F Thomas Firth and Sons 1916 – 1918
  • O Samuel Osborne & Co Ltd 1916 – 1918
  • V Vickers Ltd 1916 – 1917
  • B Bury's & Co. 1916 – 1918


Fabrikanten:

  • D James Dixon & Sons dec. 1915
  • H W Hutton & Sons dec. 1915
  • HH Harrison Bros. & Howson Ltd dec. 1915
  • M J&J Maxfield & Sons dec. 1915
  • R John Round & Sons 1916
  • V W&E Viener dec. 1915



Amerikaanse helmen

In 1917 hadden de Verenigde Staten nog geen helm en dus probeerden ook zij de Casque Adrian uit maar gingen al gauw op het Engelse model over. In dat jaar werden er 400.000 Britse helmen aan Amerika geleverd. De VS namen dit model over en produceerden hun eigen helm die de "doughboy" (Amerikaans voor soldaat) werd genoemd. Maar wat is nu het echte verschil tussen de Britse en de Amerikaanse helmen?

De duidelijkste verschillen zijn:

  • De kinriem van de Amerikaanse helm zit aan de zijkanten vast met een klinknagel en de Engelse met een splitpen.
  • De stalen rand van het model Mk1 zit er bij de Amerikaanse helmen al vanaf het begin op, dus alle rimless helmen zijn Engels. Ook in de bevestiging van deze stalen rand zit een verschil. De einden van de Britse rim overlappen elkaar en de Amerikaanse rim-einden sluiten tegen elkaar aan, vastgemaakt met een puntlas.
  • Helmen met de rubberen ring erin zijn ook alle Engels.

Verder zijn er nog wat minder duidelijke verschillen:

  • De Amerikaanse rand is breder dan de Britse.
  • De legering van de Britse helm is 12% mangaanstaal en die van de Amerikaanse 13 % waardoor deze iets sterker is.
  • De kinriem van de Amerikaanse helm is wat dikker.

Na de oorlog heeft men de Brodiehelm doorontwikkeld tot het uiteindelijke MkIII-model, de Turtle, die door de Canadezen tijdens D-day gedragen werd. Het Brodiemodel is tot na de Tweede Wereldoorlog nog bij een aantal NATO-landen, waaronder Nederland en België, in gebruik gebleven.


Lit.: Helmets of te First World War, door Michael J. Haselgrove & Branslav Radovic. ISBN 0-7643-1020-8; British steel helmets 1915 – 1918 en British steel helmets 1915 – 1918 en Steel helmets Mk1 part 2 door Marcus Cotton (gepubliceerd in een Engels militariablad).

Weblink

http://www.greatwarcollection.nl/

Personal tools