/** * */

Gotha G.IV

De Gotha G.IV was een Duitse bommenwerper, de vierde van de Gotha-serie en de opvolger van de Gotha G.III. Het was een ontwerp van Oscar Ursinus en werd vanaf 1916 gebouwd door Gotha.

Inhoud

Ontstaan en technische kenmerken

Gotha G.IV
Omschrijving: Duitse bommenwerper
Gebouwd door: Gotha, Siemens en LVG
Bouwjaar: 1916-1917
Functie: Bommenwerper
Max. snelheid: 135 km/u
Motor (type / vermogen): 2 × Mercedes D.IVa watergekoelde lijnmotoren / 260 pk (193 kW)
Plafond: 5000 m
Actieradius: 6u 15 min
Afmetingen (spanwijdte / lengte / hoogte) en

vleugeloppervlak:

23,8 m / 12,2 m / 3,9 m; 89,5 m²
Gewicht: 2,410 kg (leeg), 3,648 kg (max.)
Bemanning: 3
Wapensystemen: 3x 7,92 mm Parabellum machinegeweren. Soms 4x 7,92 mm Parabellum machinegeweren, bommenlast tot 500 kg
Aantal gebouwd: meer dan 200 (Alle veries, inclusief Siemens en LVG
Gebruik: Luftstreitkräfte, Kaiserliche und Königliche Luftfahrtruppen, Nederland & Polen
Bijzonderheden: Er werden verschillende soorten versies gebouwd. Zie tekst "Ontstaan en technische kenmerken" voor meer info!

Na de drie modellen Gotha G.I, G.II en G.III, werd de G.IV gerealiseerd in 1916. Het ontwerp leek sterk op de G.II en G.III. In feite was de G.IV een verbeterde versie van de G.III en de G.III was op zijn beurt een verbeterde versie van de G.II. De G.I was een compleet ander model. De G.IV was het eerste toestel uit de serie dat compleet uit multiplex (hout) werd gebouwd en niet uit met linnen weefsel bespannen houten spanten. Het was gebleken dat multiplex beter voldeed dan stof. Multiplex was stabieler en stof kon snel vouwen, wat de aerodynamica kon beïnvloeden. Ook bij regen kon de stof nat worden en slap gaan staan, zodat het vliegen moeilijker ging. Multiplex kon ook nat worden, maar het water liep van het gelakte toestel af omdat het materiaal tijdens de vlucht de tijd niet kreeg om het water op te nemen. Een ander verschil was de zogenaamde "Gotha Tunnel". Uit ervaring met de G.III bleek dat de schutter achterin niet efficiënt rugdekking kon geven onder het toestel. Hans Burkhard ontwierp een uitholling onderaan de romp met een gat waarin het derde machinegeweer werd bevestigd. Zo kon de achterste schutter verwisselen van positie om de vijand onder het toestel te bestoken. Deze toepassing werd later ook toegepast op het laatste model, de G.V. Er was zelfs een voorziening voor een vierde machinegeweer tussen de piloot en de bomrichter/schutter. Dit is maar zelden toegepast vanwege het gewicht. Een andere verschil, en een van de meest herkenbare zaken, was het aanbrengen van rolroeren op beide vleugels. De G.II en de G.III werden enkel voorzien van rolroeren op de bovenvleugel. Het aanbrengen van rolroeren op beide vleugels van de G.IV zorgde ervoor dat het evenwicht en rollen verbeterde.

Productie

De productie begon in november 1916 toen 35 exemplaren werden besteld bij de Gotha-fabriek. Het aantal steeg in februari 1917 tot 50 exemplaren! Niet alleen Gotha bouwde het toestel, maar ook de fabrikanten Siemens en LVG. Siemens bouwde 80 exemplaren en de LVG nog 100. De 180 exemplaren van Siemens en LVG waren zwaarder en logger dan de Gotha-exemplaren omdat beide fabrikanten de romp versterkten. Voor de volledigheid: de tabel rechts geeft de cijfers van de Gotha-modellen aan en niet die van Siemens en LVG!
Siemens bouwde vijf gewijzigde exemplaren, waaronder een exemplaar aangedreven door trekmotoren in plaats van duwmotoren, een exemplaar met een extra toegevoegde vleugel, twee met een nieuw aerodynamisch gedeelte vóór de vleugels en een exemplaar met een compressor. Geen van deze wijzigingen werden volledig geëvalueerd door het einde van de oorlog. Latere Siemens exemplaren werden voorzien met een neuswiel, de zogenaamde Stossfahrgestell en servokleppen die ontwikkeld werden door Anton Flettner voor de G.V, de zogenaamde Flettner-Ruder of Flettner-Klappe, waardoor de toestellen een kortere landingsbaan nodig hadden. Bepaalde exemplaren van Siemens en LVG werden afgewerkt als lesvliegtuig met lagere Argus As.III of NAG C. III watergekoelde lijnmotoren. Ongeveer 30 LVG exemplaren werden uitgerust met Heiro motoren en Schwarzlose machinegeweren voor de Oostenrijks-Hongaarse dienst. Een ander exemplaar werd uitgerust met een 20 mm Becker voor grondaanvallen.

De Gotha G.IV werd al gauw in de kijker geplaatst. Zoals deze Franse propagandaposter met de tekst "La guerre aérienne" (De Luchtoorlog) tijdens Operation Türkenkreuz.
Enlarge
De Gotha G.IV werd al gauw in de kijker geplaatst. Zoals deze Franse propagandaposter met de tekst "La guerre aérienne" (De Luchtoorlog) tijdens Operation Türkenkreuz.

Operationele geschiedenis

Illustratie van de "Gotha Tunnel"
Enlarge
Illustratie van de "Gotha Tunnel"
Een eenheid G.IV bommenwerpers op het vliegveld van Neumünster op 25 mei 1917.
Enlarge
Een eenheid G.IV bommenwerpers op het vliegveld van Neumünster op 25 mei 1917.

De Kagohl 1, voluit de Kampfgeschwader der Obersten Heeresleitung 1, werd in 1917 als eerste voorzien met de nieuwe bommenwerpers. De eenheid werd spoedig hernoemd als Kagohl 3 en kwam in actie tijdens Operation Türkenkreuz, de strategische bombardementen op Groot-Brittannië met Hauptmann Ernst Brandenburg als bevelhebber. De Kagohl 3 (officieus genoemd de Englandgeschwaders), die bestond uit zes eenheden (Kampfstaffel), werd voor de Britten gevreesd zodat de bombardementen al gauw de bijnaam “Gotha Raid” kregen. De Kagohl 3 was gestationeerd langs de Belgische kust en elders in West-Vlaanderen. De eerste aanval vond plaats op 25 mei 1917 en was gericht op Londen. Maar vanwege mechanische problemen moesten twee bommenwerpers terugkeren, en door de slechte weersomstandigheden moesten de overige 21 bommenwerpers afwijken naar de secundaire doelen Folkestone en het nabijgelegen legerkamp op Shorncliffe. 95 Britten werden door de aanval gedood en nog eens 192 gewonden. De 21 bommenwerpers konden de terugreis aanvangen, maar negen Sopwith Pups van de RNAS haalden de 21 bommenwerpers neer voor de Belgische kustlijn.

Op 5 juni 1917 vond de tweede aanval plaats die gericht was op Sheerness en op 13 juni op Londen, de eerste aanval met bommenwerpers op die stad. Tijdens deze aanval lieten veertien bommenwerpers ruim 72 bommen vallen in een sector nabij Liverpool Street Station. Tijdens de aanval, verloren 162 Britten hun leven (waarvan 46 kinderen die omkwamen toen een bom hun school in Poplar raakte) en 432 werden gewond. Alle bommenwerpers konden de terugreis afmaken na de dodelijkste luchtaanval van voor en tijdens de Eerste Wereldoorlog. Ondertussen begon men in Engeland talrijke toestellen te bouwen die de Gotha's aankonden. Er waren toestellen beschikbaar met voldoende vuurkracht, maar er waren geen toestellen die snel konden klimmen naar de bommenwerpers die hoog vlogen. De vierde aanval vond plaats op 7 juli 1917 toen 22 bommenwerpers aanvielen. Er vielen in totaal 54 doden en 190 gewonden. 49 doden en 190 gewonden onder Britse burgers, meestal door de vallende granaten van de luchtdoelkanonnen. Daarnaast vielen drie Duitse doden toen een Gotha neer werd geschoten en nog eens twee Britse piloten toen hun Pups door de bommenwerpers neer werden gehaald.

In mei en in Augustus, viel de Kagohl 3 nogmaals acht keer aan waaronder drie keer op London. Op 18 augustus 1917 vlogen twee bommenwerpers boven het neutrale Nederland tijdens terugkeer van hun missie boven Groot-Brittannië naar Duitsland. De twee bommenwerpers raakten verdwaald en kwamen boven de Nederlandse kust. Nederland mocht dan wel neutraal zijn tijdens de oorlog, toch was de Nederlandse leger gemobiliseerd en paraat. Iedere oorlogsvoerende die in, onder of boven het Nederlandse grondgebied kwam werd door het Nederlandse leger aangevallen worden en moest zichzelf overgeven. Hierdoor konden de Nederlanders heel wat voertuigen bemachtigen van oorlogvoerende landen, zoals een Belgische Minerva die in 1914 naar het neutrale Nederland reed toen de bemanning vluchtte voor het Duitse leger. De bommenwerper koos om langs de Nederlandse kust te vliegen richting Duitsland. Maar beide toestellen kunnen raakten zonder brandstof zodat er maar één mogelijkheid was: landen in Nederland. Toen de toestellen boven Nederlands grondgebied vlogen werden de bommenwerpers onder vuur genomen door de Nederlanders. Een van de toestellen werd geraakt aan de propeller en moest onmiddellijk aan de grond gezet worden. In Beerta kon het toestel landen. Op grond gaven de Duitsers zich snel over en werden ontwapend door de Nederlanders en in speciale kampen ondergebracht. Het toestel werd gerepareerd, voorzien van de Nederlandse roundel en het nummer LA.50. Tot 1921 bleef het toestel in Nederlandse dienst als enige G.IV.

Vanaf september 1917 werd Kagohl 3 gedwongen om 's-nachts aan te vallen omdat de Britse luchtverdediging te sterk werd. Door het Britse luchtdoelgeschut raakten veel bommenwerpers beschadigd. Hierdoor braken ze vaak tijdens het landen zodat veel toestellen verloren raakten. In december 1917 werd Kagohl 3 gewijzigd naar “Bogohl 3”, of voluit Bombengeschwader der Obersten Heeresleitung 3. In tegenstelling tot andere Bogohls, die bestond uit slechts drie Bostas (Bombenstaffel), behield Bogohl haar oorspronkelijke sterkte van zes eenheden. In de nacht van 19 mei 1918 vlogen 38 Gothas van de Bogohl 3 naar Engeland voor de laatste en grootste raid uit de Eerste Wereldoorlog. Zes Gothas werden uit de lucht geschoten door jagers en luchtafweer, een zevende crashte tijdens het landen. Na deze raid werden geen bombardementen meer uitgevoerd op Engeland.

Door het Verdrag van Versailles moesten de Duitsers de bommenwerpers afstaan aan de Entente en deze werden kort daarop vernietigd. In 1918 vonden de Polen tijdens de Poolse opstand een verlaten Gotha G.IV terug. Het werd hersteld en op 30 april 1920 in dienst genomen bij de 21. Eskadra Niszczycielska (Pools voor: 21e Bommenwerpers Squadron). Het toestel werd ingezet tijdens de Pools-Russische Oorlog, maar de G.IV werd in de zomer van 1920 uit dienst genomen wegens gebrek aan reserveonderdelen. Zoals eerder vermeld bleef één Gotha bommenwerper tot 1921 in Nederlandse dienst, de laatste G.IV.

Betrokken ontwikkeling

Afkomstig van WO1Wiki NL, de Vrije Encyclopedie. "http://www.forumeerstewereldoorlog.nl/wiki/index.php/Gotha_G.IV"
Personal tools