/** * */

Gevechten in de Ardennen (1914)

Situatiekaart (naar Andree, Handatlas, ed. 1914)
Enlarge
Situatiekaart (naar Andree, Handatlas, ed. 1914)
Een van de zogeheten grensgevechten in het begin van de Eerste Wereldoorlog werd uitgevochten in de Ardennen tussen 21 en 23 augustus 1914.

Het was een ietwat merkwaardige confrontatie, gekenmerkt door wederzijdse verwarring toen Franse en Duitse invasietroepen op elkaar botsten in de lager gelegen gedeelten van de Ardennen.

Volgens een vooroorlogs Frans strategisch aanvalsconcept, Plan XVII genaamd, werd in deze omgeving slechts een geringe Duitse troepensterkte verondersteld, en zou de Franse, snelvurende lichte artillerie in een bebost gebied zoals dat van de Ardennen, in het voordeel zijn.

Op 20 augustus echter werd duidelijk – eerst bij het 5de Franse leger van generaal Lanrezac en vervolgens bij de Franse opperbevelhebber Joseph Joffre, dat Duitse troepen er in groten getale aanwezig waren. Op dezelfde dag begonnen de Duitsers een offensief tegen de Franse opmars in Lotharingen. Maar toch ging Joffre op 20 augustus akkoord met een invasie van de Ardennen de volgende dag.

Twee legers aan elke zijde zouden slag leveren: het 3de Franse leger onder generaal Pierre Ruffey en – meer noordwaarts – het 4de Franse leger onder generaal Langle de Cary enerzijds en het 4de Duitse leger onder hertog Albrecht en het 5de Duitse leger onder kroonprins Wilhelm anderzijds. De twee Duitse legers samen vormden het centrum van de Duitse aanval op Frankrijk volgens het Schlieffenplan.

Tezelfdertijd werd het 5de Franse leger naar het noorden gestuurd naar Charleroi toen het nieuws doordrong over sterke Duitse troepenconcentraties in België.

Duitse eenheden waren hun opmars door de bossen begonnen op 19 augustus, onderweg verdedigingspunten aanleggend. Kroonprins Wilhelm was van Briey, even over de Duits-Franse grens, met hertog Albrecht op weg naar Neufchâteau.

Het doel van de oprukkende Franse strijdkrachten was het Duitse centrum rechtstreeks in de flank aan te vallen bij zijn opmars door de bossen van de Ardennen.

Terwijl een dikke mist neerdaalde liepen beide partijen elkaar op 21 augustus letterlijk in de armen; onder dergelijke omstandigheden was verkenning nutteloos. Aanvankelijk hielden de Fransen de Duitse aanwezigheid voor lichte verkenningseenheden; in werkelijkheid waren ze verre in de minderheid. De eerste dag van de slag, 21 augustus, werd gekenmerkt door verspreide gevechten, meestal schermutselingen. Omvangrijker gevechten begonnen de volgende dag.

De door de Duitsers gehanteerde tactiek was superieur aan die van de Fransen, die slechts op een incidenteel succesje konden bogen, bijvoorbeeld bij Virton, hoewel de verliezen aan beide zijden hoog waren. De Franse troepen waren op geen enkele wijze gecamoufleerd, en vielen in hun lichtgekleurde uniformen direct op.

De Fransen, opgezweept door de "geest van het elan", bruisend van aanvalslust, bestormden de Duitse posities in het bos, enkel om te worden neergemaaid door doelgericht machinegeweervuur, ondersteund door zware artillerie.

In tegenstelling tot de Duitsers, die geen centimeter grond wilden prijsgeven en bereid waren zich in te graven, begonnen de Fransen in de late namiddag van de 23ste augustus een wanordelijke terugtocht: het 3de Franse leger, achternagezeten door het 5de Duitse, naar Verdun (waar Ruffey vervolgens door Joffre werd ontslagen), en het 4de Franse naar Sedan en Stenay. Het ontmoette daar de Duitse achtervolgers op 26-28 augustus, en hield daarmee de Duitse opmars tijdelijk op.

Door de slecht georganiseerde Franse terugtocht waren de Duitsers in staat om belangrijke ijzermijnen in bezit te nemen, en konden hun opmars in Frankrijk voortzetten.

De omvang van het Franse verlies was opvallend, en drong pas na enige tijd tot Joffre door. Zelfs toen was hij eerder geneigd om de schuld te leggen bij zijn troepen dan om het verlies te wijten aan een verkeerde strategie, of aan de omstandigheden. Het weerhield hem er in ieder geval niet van om in de naaste toekomst nieuwe offensieven te ontplooien.

(Vertaling van: http://www.firstworldwar.com/battles/ardennes.htm)

Personal tools