/** * */

Gemechaniseerde artillerie

Gemechaniseerde artillerie is beter bekend als "Mobiele Artillerie" of met een Engelse term als "Self-propelled artillery". Meestal wordt een onderstel van een bepaalde tank gebruikt waarop een houwitser (geen kanon) of een raketwerper wordt geplaatst. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd vaak een nieuw onderstel ontworpen. Heden ten dage worden zelden onderstellen van bestaande tanks gebruikt maar een nieuw ontworpen onderstel. Gemechaniseerde artillerie heeft voordelen maar ook nadelen. Het kan sneller worden verplaatst dan een gewone houwitser en is bovendien beter beschermd. Wel is gemechaniseerde artillerie opvallender dan een gewone houwitser. Er is meer onderhoud dan een gewone houwitser en de productietijd duurt langer.

Inhoud

Geschiedenis

17de en 18de eeuw

Stoomtractor van Cugnot, 1769 (Musée des Arts et métiers, Parijs)
Enlarge
Stoomtractor van Cugnot, 1769 (Musée des Arts et métiers, Parijs)

Tijdens de Dertigjarige Oorlog, die duurde van 1618 tot 1648, werden al talrijke experimenten gedaan met paarden. Batterijen werden per paard verplaatst van punt A naar punt B. De eerste om "echt" veldgeschut te introduceren was Gustav Adolphus, die tijdens deze oorlog een reeks licht geschut liet produceren dat gemakkelijk op het slagveld te transporteren en snel in te zetten was. Dit werd door hem met zeer veel succes gebruikt. De kanonniers werden opgeleid om ter plaatse snel de kanonnen te prepareren en de cavalerie te ondersteunen.

In het begin van de 18de eeuw organiseerde het Russische leger kleine eenheden met paarden die artillerie moesten slepen. Die werden verdeeld over hun cavalerieformaties die tijdens de Zevenjarige Oorlog, ook wel bekend als de Derde Silezische Oorlog, werden ingezet. Alhoewel dit een unieke uitvinding was voor die tijd, kon er geen zwaar geschut getransporteerd worden en bleef het vaak bij 40 en 47 mm kalibers, maar die waren nog steeds effectief en brachten ernstige schade toe aan de Pruisische eenheden. Dit inspireerde Frederik II, koning van Pruisen, tot het organiseren van de eerste reguliere paard artillerie-eenheid in 1759. Tien jaar later volgde de stoomtractor van de Fransman Cugnot, die bedoeld was om zwaar geschut te trekken, maar niet succesvol bleek.

Napoleon, die zelf een artillerie-officier was, onderkende het nut van artillerie op het slagveld nog verder. In plaats van de kanonnen in kleine eenheden in te zetten ter lokale ondersteuning, organiseerde hij bij een veldslag het meeste van zijn geschut in een zogenaamde "grande batterie", die gemakkelijk meer dan 100 stukken kon bevatten. Doel van deze batterij was om snel door geconcentreerd vuur een bres te slagen in de vijandelijke linies, die dan door de infanterie en cavalerie kon geëxploiteerd worden.

Eerste Wereldoorlog

De Eerste Wereldoorlog was de laatste klassieke oorlog en de eerste moderne oorlog. Er werden talrijke mogelijkheden uitgevonden om de vijand te verslaan. Er werden bijvoorbeeld massaal machinegeweren ingezet, vooral door de Duitsers. 1914 werden vliegtuigen ingezet als verkenner en op het einde van de Eerste Wereldoorlog werden ze al ingezet als jachtvliegtuigen en zware bommenwerpers. Gas werd voor het eerst massaal ingezet en de vlammenwerper, die toch heel wat jaren voor de oorlog werd uitgevonden, werd ook op grote schaal ingezet.

De Britten maakten een zeer indrukwekkend ontwerp, de tank. De eerste tank was de Mark I. Een zeer logge en lelijke tank met veel technische fouten. Dit zorgde ervoor dat de Mark II werd gerealiseerd. Met de onderdelen van de Mark I werd de Gun Carrier Mark I gerealiseerd. Het eerste operationele gemechaniseerde stuk geschut in de geschiedenis. In juni en juli 1917 werden er slechts 48 stuks gebouwd. Er waren plannen voor de Gun Carrier Mark II maar die kwamen niet verder dan de tekentafel. Het gevaarte kon t.o.v.de eerste gelijksoortige gemechaniseerde artillerie uit de 17de en 18de eeuw, zware kalibers verplaatsen. Het werd voorzien van een 127 mm of een 152,6 mm houwitser. Toch was het ontwerp niet geslaagd. Zoals de tanks, liep het vaak vast en waren er talrijke technische fouten. Het geschut werd verwijderd en de exemplaren werden gesloopt of ingezet als een "Armoured recovery vehicle" (ARV).

De tank werd eigenlijk gecomplementeerd door het gemechaniseerde geschut. De tank zorgde voor de doorbraak, terwijl het gemechaniseerde geschut ervoor zorgde dat bij het opschuiven van de linies dat de artillerie over het zwaar beschoten terrein, en daarna tegen (relatief) hoge snelheid de doorbraak mee konden exploiteren en de tanks van ondersteunend geschut konden blijven voorzien.

Doch ook op een statisch front heeft de mechanisatie van het geschut zijn voordelen: Er kan snel van stelling gewisseld worden en zwaar geschut kan snel op moeilijk bereikbare plaatsen komen.

Lijst met gemechaniseerd geschut uit de Eerste Wereldoorlog

(Opmerking: met gemechaniseerd geschut, wordt hier geschut op volledig rupsbandchassis bedoeld. Kanonnen gemonteerd op trucks en half-tracks worden in deze lijst buiten beschouwing gelaten.)

Personal tools