/** * */

Gamma Gerät

Gamma-gerät, een van de weinige fotos met manschappen erbij om de schaal te tonen
Enlarge
Gamma-gerät, een van de weinige fotos met manschappen erbij om de schaal te tonen
42cm Gamma Gerät,kurze marine kanone 12, 42cm Mörser stujs gebouwd.L/16
Gebouwd door: Krupp
Bouwjaar: 1909-1918(?)
Gewicht geschut: 150 000kg
Totale lengte:
Lengte loop: 3.8 m
Gewicht granaat: 1160 kg
Kaliber: 420 mm
Elevatiehoek: plus 42° tot plus 66°
Traverse: {{{traverse}}}
Vuursnelheid: 1 schot/ 8 minuten
Mondingssnelheid: 400 m/s
Bereik: 12500 m
Gebruik: ultra zwaar geschut
Bijzonderheden:


Inhoud

Ontstaan

Reeds tijdens de ontwikkeling van de 21 cm Mörser M10 zag men in dat deze onvoldoende vuurkracht zou hebben tegen betonnen forten en zeker tegen gewapend beton. Dit was terecht want zowel tegen de forten van Luik en die van Antwerpen hadden deze slechts een geringe werking: het beton werd gekraterd, maar niet doorboord. Daarom werd er opdracht gegeven aan de wapenconstructeurs om een zwaarder kanon te ontwikkelen. Dit gaf de aanleiding tot een hele reeks prototypen die uiteindelijk zouden leiden tot het 42cm Gamma Gerät. (andere namen: kurze marine kanone 12, 42cm Mörser L/16)

Ontwikkeling zeer zwaar geschut in Duitsland

Het zou te ver voeren om over al deze prototypen een artikel te schrijven doch we kunnen een kort overzicht geven:

  • Schwere Küstenmorser 97 (Bèta Gerät)
  • 28-cm Haubitze L/12 i.R. (Krupp)
  • Zerlegbare 28 cm haubitze L/14 i.R. (Krupp): slechts één prototype gebouwd, ingezet aan het oostfront.
  • 28-cm Haubitze L/12 i.R. (Erhardt): nog voor de oorlog aan Rusland geleverd.
  • Schwere Küstenmorser 09 (Bèta-Gerät 09): een 305mm beddingsgeschut dat als verkleinde versie later als basis zou dienen voor het Gamma Gerät) Twee stuks gebouwd.
  • 305 mm haubitze L17 i.R. ( Bèta gerät i.R. lafette): De loop van het vorige geschut in een affuit op wielen geplaatst. Van dit geschut wou het leger er in 1914 20 kopen maar het bleef bij het prototype. Het werd aan het westelijk front ingezet.

Ontwikkeling van het gamma gerät

Het Duitse leger zag in 1906 in dat zelfs 305mm kanons niet meer het doorslagvermogen hadden om de moderne Franse geschutskoepels te doorboren (30 cm pantserstaal) of de daken van de moderne forten (2.10m gewapend beton). Eerst werd een een geschut van 35 cm gevraagd, maar om veilig te spelen vroeg het leger uiteindelijk om een 42 cm geschut met een granaat van minstens 1200kg.

Voor zover gekend , ging enkel Krupp op deze uitdaging in, bouwde op eigen kosten een prototype en het resultaat was het 42cm Gamma Gerät. Hoewel het prototype reeds in 1909 klaar was werden de problemen met de granaten pas in 1910 opgelost. Het Gamma gerät was eigenlijk een vergrote uitvoering van het reeds vermelde Bèta Gerät 09.

Beschrijving

  • Alles aan dit geschut is enkel in superlatieven te beschrijven.
  • Het geschut was een zogenaamd beddingsgeschut dat (ongelooflijk genoeg voor zo'n zwaar ding) op een houten ingegraven platform ruste. Deze houten bedding woog reeds 45 ton. *Daarop werd dan het geschut geplaatst dat rond een zuil draaide (vandaar de grote traverse)De loop van het stuk woog 22 ton.
  • Het spreekt vanzelf dat dit geschut enkel met een normale (1.44m) spoorlijn kon worden opgebouwd. Het opbouwen duurde zo'n 24 uur waarbij het eventueel aanleggen van een spoor naar de benodigde locatie niet ingerekend is.
  • Voor het vervoer waren 10 treinwagons met een draagcapaciteit van 25 ton nodig. Bij het "toebehoren" hoorde een kraan met een draagkracht van 25 ton (vooral om de loop in het affuit te leggen.) Boven de de loop waren er twee gigantische hydropneumatische remmen.
  • uiteindelijk kwam het transport van het geschut mét alle toebehoren tot een gewicht van 327 ton (!)
  • het geschut kon worden voorzien van een gepansterde doos omheen het geheel, maar er zijn enkel bewijzen dat deze in de tweede wereldoorlog gebruikt is.

Aantal

De bronnen spreken elkaar tegen maar het lijkt er op dat er 10 stuks werden gebouwd en 18 lopen. Het groot aantal extra lopen was nodig doordat deze vaak ontploften.

Deze moesten volgens het verdrag van Versailles allemaal vernietigd worden. Eén stuk overleefde dit echter en werd begraven op de fabrieksterreinen van Krupp. Toen Hitler het Verdrag van Versailles verwierp, werd dit terug gemonteerd (maar daarover later meer).

Inzet

Twee stukken werden ingezet bij de belegering van Antwerpen. Waar bleek dat de Oostenrijkse Škoda 30.5 cm Mörser M.11 niet in staat bleek het betonnen dak van de forten (de meeste moderner dan die te Luik) te doorboren. Het Duitse opperkommando had er dus wijselijk aan gedaan voor dit grote kaliber ondanks de nadelen van beweeglijkheid te kiezen.

In Verdun werden ze ook ingezet en schoten 330 obussen af op het Fort de Moulainville dat tot een ruïne gereduceerd werd, en meteen het label "zwaarst gebombardeerde fort door zware kalibers" kreeg.( er kwamen er ook nog eens 770 van 305mm en 4700 van 21-15cm bij buiten de kleinere kalibers.) De kasernes werden tot steenslag herleid, De 155mm toren werd beschadigd , doch de 75mm dubbeltoren, de casemate de bourges de coffres de contrescarpe en de mitraillertorens bleven gespaard. Dit toont aan dat ondanks het doordringende vermogen van het geschut het nodig was voltreffers op de belangrijkste organen van het fort te plaatsen om deze buiten gebruik te stellen.Trouwens pikant détail: de kostprijs van de granaten op dit fort afgeschoten was groter dan de kostprijs van het fort zelf.

Beoordeling

Het Duitse leger zag in dat men met dit geschut een uiterst krachtig wapen had tegen fortificaties en andere verharde doelen, doch men vond dat het wapen door zijn enorme gewicht en de afhankelijkheid van spoorwegen toch zijn doel wat was voorbijgeschoten. Daarom werd er een nieuw wapen gevraagd waarbij wel wat mocht ingeleverd worden op granaatgewicht, maar dat véél mobieler was, liefst op een affuit met wielen. Dit werd uiteindelijk de beroemde Dikke Bertha Het is wel raar dat er 10 van gebouwd werden terwijl deze productiecapaciteit had kunnen gebruikt worden voor de veel beweeglijker en populairder Dikke Bertha.

Tweede wereldoorlog

Ondanks geallieerde inspectiecommissies na de eerste wereldoorlog slaagde Krupp er toch in om één van deze stukken te verbergen. Toen Hitler het Verdrag van Versailles verwierp, werd dit letterlijk opgegraven en terug gemonteerd. Hierbij werden enkele veranderingen aangebracht. De belangrijkste was dat men het geschut nu op een betonnen bedding plaatste. Deze nam meer dan een week in beslag om op te bouwen, maar dat maakte weinig uit aangezien het als een proefstuk zag voor de ontwikkeling van nieuwe granaten met hoog penetratievermogen en men niet verwachtte dat het nog aan het front zou worden ingezet. Uiteindelijk gebeurde dit toch. Eerst werd het tegen de Maginot lijn ingezet. Het beschoten fort leed wel schade doch bleef volledig inzetbaar. Dit was te verwachten want de Maginot lijn was ontworpen om de nog zwaardere granaten van het Obusier de 520 Mle 1916 geschut te weerstaan (granaten van 1650 kg). Later werd het bij de belegering van Sebastopol ingezet en tegen de opstandelingen in Warschau. Het is bij deze laatste inzet dat uit foto's blijkt dat de gepantserde omhulling was aangebracht. Het enige bewijs dat deze ooit gebruikt werd.

Afkomstig van WO1Wiki NL, de Vrije Encyclopedie. "http://www.forumeerstewereldoorlog.nl/wiki/index.php/Gamma_Ger%C3%A4t"
Personal tools