/** * */

Dieren in oorlog

Een detail van het dierenmonument in de Franse dorpje Couin.
Enlarge
Een detail van het dierenmonument in de Franse dorpje Couin.

Het is niet nieuw, dieren in een oorlog. Allerlei soorten dieren deden in de Eerste Wereldoorlog dienst in legers, minstens zoveel als in vredestijd. Al tijdens de Eerste Wereldoorlog werden talrijke nieuwe methoden toegepast die de dieren vervingen, zoals radio's. Na de oorlog verdwenen langzaam de paarden en duiven vanwege de nieuwe mobiliteit en technieken zoals vlaggen en draadloze communicatie. Desondanks deden tussen 1914 en 1918 nog veel dieren hier en daar dienst, zoals paarden voor het brengen van rapporten, indien er geen mogelijkheid was voor draadloos te communiceren, en voor het transporteren van troepen en voorraden. Ook duiven werden nog vaak ingezet. Niet alleen voor eventueel het brengen van berichten, maar ook voor het begeleiden van aangedreven Amerikaanse bommen (Zie: Project Pigeon). En een andere soort dier dat wellicht nooit werd gebruikt tijdens een oorlog, de Mexicaanse guanovleermuizen die hun leven gaven voor het vervoeren van mini-brandbommen om zo de Japanse gebouwen in brand te steken (Zie: Bat bomb op de Wikipedia of op Youtube). Maar welke dieren kwamen in het conflict 14-18? Werden ze gebruikt of waren ze vijanden? En als ze werden gebruikt, welke dienst deden ze? Hieronder proberen wij alles zo vlot mogelijk uiteen te leggen. Het aanvullen van informatie is natuurlijk mogelijk.

Duiven

Duiven werden ook gebruikt door de Duitsers als spionnen.
Enlarge
Duiven werden ook gebruikt door de Duitsers als spionnen.
Een G.I. Joe duif word als postduif gebruikt en gelost uit een Britse Mark tank.
Enlarge
Een G.I. Joe duif word als postduif gebruikt en gelost uit een Britse Mark tank.
De Duitse gasvrije schuilplaatsen voor de duiven.
Enlarge
De Duitse gasvrije schuilplaatsen voor de duiven.

Het is al zeker eeuwen lang dat de mens communiceert. En één van de bekende middelen zijn duiven. Al reeds in de 19e eeuw werden duiven gebruikt als communicatie tijdens oorlogen, en dit bleef duren tot tijdens de Eerste Wereldoorlog. De zogenaamde oorlogsduiven waren meestal G.I. Joe duiven en Cher Ami duiven. Meer dan 100.000 postduiven werden tijdens de Eerste Wereldoorlog ingezet, waarvan zeker 95% slaagde hun boodschap over te brengen. De duiven waren klein en snel, zodat ze niet gemakkelijk konden worden neergeschoten (al werd dat wel geprobeerd). De duiven werden in manden op de rug gedragen en regelmatig kwamen karren vol met manden de diertjes aanvoeren. Er was echter een probleem. De Eerste Wereldoorlog liet enkele nieuwe wapens ontstaan waarvan een de verschrikkelijkste, GAS! Men ontwikkelde gasmaskers en voor iedere dier had men een masker, uitgezonderd voor duiven. Hiervoor hadden de Duitsers een geniaal idee: een box met filters die in staat waren om de duiven in de box te beschermen tegen gas. En het plan werkte. De duiven konden echter niet ingezet worden tijdens een gasaanval. Ook tanks werden voorzien van duiven en een speciale opening om te communiceren; bijvoorbeeld achter de geschutstorens van de Mark tanks zat een luikje waardoor men de duif los liet. Naarmate de oorlog vorderde, werd de Mark V ingezet. Bovenop het dak werd een semafoor aangebracht. De semafoor was een klein seinpaaltje en diende niet voor de communicatie tussen de tanks onderling, maar als alternatief voor de postduiven bij het sturen van berichten naar achterliggende commandoposten. Achteraan op de tank werd een cijfer aangebracht ter identificatie. Wanneer de tank een sein gaf, liep een koerier naar de tank. Na de oorlog werden vooral vlaggen gebruikt als sein en de Duitsers gebruikten de draadloze radio die uiteindelijk een enorme rol zou spelen tijdens de Blitzkrieg.

Duiven werden niet alleen ingezet als postduif, maar de Duitsers gebruikten de duiven ook als spionnen. Onderaan de duif werd een kleine fotocamera voorzien die tijdens de vlucht foto's nam. Het plan was in theorie geslaagd, maar ik praktijk gedoemd te mislukken. De duiven namen wel foto's van het vijandelijke front, maar ook van hun eigen front. Bovendien waren de foto's niet indrukwekkend geslaagd; vaak stond een vleugel of helemaal niets op de foto, ondanks de soms maandenlange training.

Kanaries

Kanaries opgeofferd voor het melden van zuurstofgebrek.
Enlarge
Kanaries opgeofferd voor het melden van zuurstofgebrek.

De gele beestjes werden niet gebruikt voor hun prachtige gezang of getjilp dat de soldaten kon vermaken, maar voor hun leven. Kanaries werden toen vooral gebruikt als een soort alarm in tunnels tijdens het uitgraven. De beestjes werden in kleine hokjes naar de diepste punten van de tunnels gebracht. Wanneer de kanarie dood viel, kon maar drie redenen zijn.

  • Natuurlijke dood;
  • Gebrek aan water of voedsel;
  • Zuurstofgebrek, meestal door koolzuurgas (dat verzamelt zich door het grotere SG onderin gangen en mijnen).

Hoe dan ook, men aanvaarde het laatste punt altijd als de doodsoorzaak en vluchtte uit de tunnel wegens zuurstofgebrek.

Honden

Honden werden o.a. ingezet voor het jagen op ratten.
Enlarge
Honden werden o.a. ingezet voor het jagen op ratten.

Ook honden werden ingezet tijdens de Eerste Wereldoorlog. De meest bekende inzet is het slepen van kleine karren waarop voorrade of een machinegeweer werd geplaatst.

Maar de hond deed tijdens de Eerste Wereldoorlog als een van de weinige dieren zoveel dienst. Net zoals postduiven werd de hond gebruikt als loper voor berichten. In tegenstelling tot de duif werd de hond wel beschermd tegen gasaanvallen tijdens het overbrengen van de boodschappen. Met speciaal ontworpen gasmaskers met zelfs bescherming aan de ogen (wat bij de dieren niet vaak voorkwam), kon de hond ook ingezet worden tijdens een gasaanval. Niet alleen om deze reden werden honden ingezet. Vaak bevond het hoofdkwartier zich 4 km vanaf de voorste linie en een hond liep dit binnen het uur. Ze waren niet alleen snel, maar ook betrouwbaar en behendig. Zo behendig dat ze zonder problemen over hindernissen zoals kraters, loopgraven, obstakels en noem maar op, konden lopen.

Maar ook voor het verslepen van goederen.
Enlarge
Maar ook voor het verslepen van goederen.

Later wordt nog het onderwerp besproken, tijdens de Eerste Wereldoorlog hadden de soldaten drie vijanden (vooral aan het westelijke front). De tegenpartij, het slagveld met zijn gevaren en ongedierte zoals ratten. Honden werden vaak gebruikt voor het jagen op ratten.

Maar ook als medische hulp als de soldaat verwond werd geraakt. Deze honden werden vaak gekenmerkt met een rood kruis op een witte achtergrond. Ze konden trouwens ook nog gezelschap geven aan soldaten, zoals de bekende foto's van de vliegende azen die vergezeld worden door hun honden, zoals Manfred von Richthofen, en de bekende foto met Adolf Hitler met zijn kameraden en de hond Fox tijdens zijn revalidatie.

Afkomstig van WO1Wiki NL, de Vrije Encyclopedie. "http://www.forumeerstewereldoorlog.nl/wiki/index.php/Dieren_in_oorlog"
Personal tools