/** * */

De vernietiging van Coucy-le-Chateau

Coucy-le-Chateau, nu een onbelangrijk plaatsje in Frankrijk (gelegen ten noord oosten van Parijs) was in de middeleeuwen de trotse hoofdplaats van "Les Sires de Coucy" (de heren van Coucy), een geslacht dat het plaatsje rond 1080 in bezit kreeg en er een reeks opeenvolgende burchten bouwden. De heren van Coucy (de meesten heetten Enguerrand, er waren er 7 met deze naam) waren zeer ambitieus en ondanks hun lage adellijke rang (ze waren slechts "Heren" en vielen in rang onder graven, hertogen, prinsen enz.) werden ze op een bepaald moment zo machtig dat ze de heersende macht in Noord Frankrijk werden, en zelfs een staatsgreep poogden.


Reconstructietekening van de burcht in betere dagen
Enlarge
Reconstructietekening van de burcht in betere dagen

Rond 1223 bouwde Enguerrand III de Coucy een nieuwe burcht en fortificeerde hij ook het op een heuveltop gelegen stadje. Deze burcht was één van de wonderen van de middeleeuwen, en ze was een krachtig politiek statement: Enguerrand bouwde immers een burcht die de net voltooide koninklijke burcht te Parijs (Het Louvre) in alle opzichten overtrof.

De burcht bestond uit een benedenhof en een binnenste hof. Dit binnenste hof werd omgeven door een vierhoekige muur met op elk van de hoekpunten een grote toren van 15 meter diameter en 32 meter hoog. Daarmee waren deze vier torens al even groot als de centrale grote toren van het koninklijke Louvre.

Het pronkstuk van de burcht was echter de donjon (de centrale toren) die maar liefst 31 meter diameter had en 65 meter hoog was. De muren van de benedenverdieping waren tot 7 meter dik. Deze toren is veruit de grootse militaire constructie uit de middeleeuwen. De burcht werd verlaten in 1652 op bevel van Lodewijk XIV, die zelfs toen kanonnen burchten totaal verouderd hadden gemaakt, zulke versterking niet duldde binnen zijn machtsgebied.

De burcht bleef eeuwen verlaten, doch doorstond door zijn massieve constructie de tijd goed. Toen in de 19de eeuw de interesse voor de middeleeuwen begon toe te nemen was ze eigenlijk nog virtueel intact: enkel de houten delen zoals daken en vloeren waren verdwenen en er was een scheur in de grote toren veroorzaakt door een aardbeving.


Reconstructietekening van de binnenplaats van de burcht, de menselijke figuren geven goed de enorme afmetingen van de bouwwerken weer
Enlarge
Reconstructietekening van de binnenplaats van de burcht, de menselijke figuren geven goed de enorme afmetingen van de bouwwerken weer


Dé negentiende eeuwse specialist in middeleeuwse architectuur, Voilet-Le-Duc (die ondermeer de Nôtre Dame kathedraal te Parijs restaureeerde en van de ondergang redde), beschouwde de burcht als één van de belangrijkste Europese middeleeuwse monumenten. Op zijn advies werd het door de Franse staat aangekocht. Er werden ontwerpen voor restauratie voorgesteld, maar door geldgebrek bleven die in de koelkast. Wel werd de ruïne geconsolideerd: ze werd beschermd tegen verder verval. Zo werden er ondermeer stalen ringen rond de hoofdtoren aangebracht zodat de scheur erin zich niet verder zou uitbreiden.

Bij de Duitse opmars in 1914 viel de burcht binnen het gebied dat door hen was veroverd. Toen het Duitse leger in maart 1917 zich terugtrok op de gefortificeerde Hindenburg-linie om troepen uit te sparen, stond de burcht in het gebied dat door hen werd ontruimd. Zogezegd omdat de toren door de geallieerden als uitkijkpost zou kunnen gebruikt worden, werd besloten om deze op te blazen. (Anderen stellen het echter als een daad van puur vandalisme voor, de toren lag immers te ver van de nieuwe frontlijn om van enig nut als uitkijktoren te zijn en tegen 1917 waren uitkijktorens van niet zoveel belang meer door het gebruik van balonnen en vliegtuigen). Om het nog bonter te maken werd dan in één keer ook maar besloten ook de vier grote hoektorens op te blazen.

Er werd 28 ton hoog explosief (eigenlijk dringend nodig aan het front) in de centrale toren gelegd en 10 ton in ieder van de vier hoektorens. Op 27 maart 1917 was het dan zover: de boel werd opgeblazen en één van de belangrijkste middeleeuwse monumenten was naar de geschiedenis verwezen.

Een pagina met fotos van de burcht voor en na de destructie vindt u hier | Foto's Coucy (Vreemd genoeg staan deze foto's nog onder copyright)

Er kwamen geen burgers of militairen om bij het vernietigen van de burcht, maar naar de mening van de auteur is het een "culturele" oorlogsmisdaad.

Personal tools