/** * */

Canopus

HMS Canopus
Enlarge
HMS Canopus
HMS Canopus (linieschip)
Land: Groot-Brittannië
Klasse: Canopus-klasse (6 schepen: Canopus, Albion, Glory, Goliath, Ocean, Vengeance)
Waterverplaatsing (toegelaten tonnen): 13.150
Afmetingen (lengte / breedte / diepgang): 119 m / 22,6 m / 8 m
Bewapening (kanons / torpedobuizen): 4 x 30,5 cm 12 x 15,2 cm / 4 x 45 cm
Pantser (gordel / dek / hoofdgeschutstorens): 15,2 cm / 6,3 cm / 7,6-30,5 cm
Voortstuwingsinstallatie (ketels / machines): Belleville (20) / vert. triple-expansie, 2 schroefassen
Totale APK: 13.900 (IPK)
Brandstofvoorraad: kolen, 2.300 t
Prestaties (snelheid / actieradius): 18 knopen / 8.000 zeemijl bij 10 knopen
Bemanning: 700
Gebouwd door: Marinewerf Portsmouth
Opdracht verstrekt: 1896
Kiel gelegd:
Tewaterlating: okt. 1897
In dienst gesteld: dec. 1899 gereed
Einde: 1920-22 in Dover gesloopt


Voor de beschrijving van het ontwerp van dit schip, lees het artikel Canopus klasse

Inhoud

Voor de Eerste Wereldoorlog

Canopus (naar een Egyptische kustplaats uit de klassieke oudheid, huidige naam Aboukir, bij welke Nelson in 1798 de Franse vloot versloeg).

In dienst gesteld 5 december 1899. Dienst in de Middellandsezeevloot tot april 1903. In reserve van 1903 tot 1905. In 1905 werd het ter aflossing van een ander schip van de klasse naar Hong-Kong gestuurd, doch teruggeroepen voor het aankwam wegens de nieuwe Anglo-Japanse alliantie. Van 1905 tot 1909 deed ze afwisselend dienst in thuiswateren en de Middellandse zee. Vanaf 1909 ging ze in reserve.

1914

In 1914 werd het schip bij het 8ste slageskader van de kanaalvloot gestationeerd. Hier werd ze gebruikt ter bescherming van het verkeer tussen Frankrijk en Engeland.

Op 21 augustus 1914 werd gedetacheerd naar de Kaap-Verdische eilanden ter ondersteuning van een lokaal kruisereskader. In september 1914 werd ze daar afgelost door haar zusterschip Albion en overgeplaatst naar het Zuid Amerika commando onder Sir Christopher Cradock. Daar versterkte ze een kruiserescader, dat bij gebrek aan haven in de buurt een reeks rotseilanden voor de Braziliaanse kust (de Abrolhos rotsen) als ankerplaats gebruikte.


Coronel - Falklands Campagne

Nadat Sir Christopher Cradock zijn kruisereskader naar de Falklands had overgeplaatst om een eventuele doorbraak van het Duitse kruiser-eskader in Oost-Azië naar de Atlantische oceaan te beletten. Bleef ze als wachtschip op de Abrolhos rotsen achter. Op persoonlijke order van Winston Churchill werd ze toch naar de Falklandeilanden overgeplaatst om in diens woorden een "mobiel fort waarop Cradock kan terugvallen" te vormen. Churchill wou dat Cradock samen met de Canopus opereerde omdat het kruisereskader van Cradock te zwak was om het tegen het Duitse kruiser eskader onder bevel van Maximilian Graf von Spee op te nemen.

Toen het eskader van Cradock zich op zee begaf naar de zuidwestkant van Zuid Amerika om Von Spee te onderscheppen, nam deze in overeenstemming met zijn bevelen de Canopus mee. Doch de eerste ingenieur van de Canopus was depressief en gaf aan zijn commandant door dat het schip niet meer dan 11 knopen zou kunnen halen (dit werd later door zijn ondergeschikten ontkend: volgens hen kon het schip mits enige zorg zeker 16 knopen halen). Daarom liet Cradock haar achter als bescherming van de bevoorradingsschepen en stoomde zijn lot tegemoet bij de Slag bij Coronel

Na de vernietiging van Cradocks strijdmacht werd ze in Port Stanley op de Falkland-Eilanden aan de grond gezet om de defensie te versterken. Het schip werd een stanioniare batterij en werd zo aan de grond gezet in een inham dat een vijand die vanuit het zuiden kwam (de verwachte aanvalsrichting van het eskader van Von Spee) het niet kon zien. De Canopus kon echter wel vuren aan de hand van observatieposten die op de omringende heuvels werden opgezet. Verder kon ze vanuit haar positie ook de haveningang onder vuur nemen. Er werden enkele lichtere 12 ponder kanons gedemonteerd om de havenverdediging te versterken. Een detachement van 70 mariniers werd ingezet voor de kustverdediging.

Met haar 30,5 cm-kanons verraste ze het kruisereskader van v. Spee toen dit nietsvermoedend de eilanden naderde en opende daarmee de Slag bij de Falkland-Eilanden. Ze vuurde slechts enkele salvo's, doch dit was genoeg om de Gneisenau en Nürnbergdie door v. Spee vooruit op verkenning waren gestuurd te doen vluchten. (Canopus raakte met één van haar schoten een schoorsteen van Gneisenau). Daardoor speelde ze eigenlijk een cruciale rol in de Slag bij de Falkland-Eilanden: Doordat ze het Duitse kruisereskader op afstand hield, kon het eskader van Doveton Sturdee zich klaar maken om uit te varen (De meeste schepen waren net aan het kolen laden en enkelen waren bezig reparaties uit te voeren).

Dardanellen Campagne

In februari 1915 werd ze naar de Dardanellen gezonden tot januari 1916. Op 2 maart 1915 nam ze deel aan de tweede aanval op de forten aan de ingang van de Dardanellen waarbij ze lichte schade opliep. Op 8 maart 1915 dekte ze het nieuwe slagschip Queen Elizabeth toen dit de Dardanellenforten bombardeerde. Op 18 maart nam ze deel in de poging om de Dardanellen te forceren. Ze escorteerde na deze actie de in dezelfde actie beschadigd geraakte Inflexible naar Malta, en toen de Inflexible niet meer kon stomen sleepte ze deze laatste een stuk tot in Malta.

In Begin 1915 deed ze dienst als escorte voor troepentransporten vanuit Egypte naar Mudros. Tijdens de landingen op Gallipoli op 25 april 1915 deed ze een schijnaanval op een andere plaats dan de eigenlijke landingsstranden. Op 23 mei 1915 trok ze haar zusterschip Albion onder zwaar vuur van een zandbank nadat deze laatste aan de grond was gelopen binnen bereik van Turks kanonvuur.

Nasleep

Na de evacuatie van Gallipoli bleef ze nog enkele maanden actief in de oostelijke Middellandse zee, doch keerde 1916 naar Chatham terug om af te monsteren. (Haar bemanning was nodig voor het bemannen van anti-duikboot schepen). Ze diende vervolgens van 1916-18 als logementsschip en werd op 18 februari. 1920 voor de sloop verkocht aan de firma Stanlee.

Bronnen:

  • Weyer, Taschenbuch der Kriegsflotten, ed. 1912.
  • A. Preston, A.: Battleships of World War 1, 1972.
  • R.A. Burt, British Battleships 1889-1904, 1988.
  • O. Parkes, British Battleships "Warrior" 1860 to "Vanguard" 1950, 2de ed. 1973.
Afkomstig van WO1Wiki NL, de Vrije Encyclopedie. "http://www.forumeerstewereldoorlog.nl/wiki/index.php/Canopus"
Personal tools