/** * */

Adolphe Pégoud

De Blériot XI-2 van Adolphe Pégoud met Pégoud (met witte bovenkleding) naast het toestel.
Enlarge
De Blériot XI-2 van Adolphe Pégoud met Pégoud (met witte bovenkleding) naast het toestel.

Acrobaat en aas

Pégoud
Afbeelding:Pegoud.jpg
Adolphe Pégoud
Namen voluit
Célestin-Adolphe
Geboortejaar/datum
13 juni 1889
Sterfjaar/datum
31 augustus 1915
Eenheden (* = bevelhebber)
{{{eenheden}}}
Korte omschrijving
De allereerste luchtaas en de eerste luchtaas die sneuvelde.

Een vliegenier die in WOI niet zozeer door veel overwinningen bekend werd alswel door zijn innovatieve en gedurfde stijl van vliegen was de Fransman Adolphe Pégoud. Hij was bovendien de eerste zogeheten "aas" en de eerste aas die sneuvelde.

Inhoud


Célestin-Adolphe Pégoud wordt op 13 juni 1889 geboren in Montferrat in het departement Isere in de Franse Alpen. Hij kent een onbezorgde jeugd op het platteland en gaat na het behalen van zijn middelbare-schooldiploma en een korte poging om een beroepsopleiding te volgen in augusus 1907 het leger in. Pégoud dient bij het 5e Regiment Afrikaanse Jagers en later bij het 12e Regiment Huzaren en het 3e Regiment Koloniale Artillerie. Bij die laatste eenheid komt hij in 1911 via een zekere kapitein Carlin in contact met het prille Franse luchtwapen en maakt hij zijn eerste vlucht als passagier.

Overigens zouden huzareneenheden in alle Europese landen een uitstekende voedingsbodem gaan vormen voor piloten, met name omdat in de begintijd het luchtwapen vrijwel nergens direct zelfstandig was en daarom onderdeel vormde van een andere legertak, vaak huzareneenheden.


Vlieglessen

Pégoud is verkocht. Met hulp van Carlin krijgt hij het voor elkaar dat hij hulpmecanicien kan worden. Hierdoor leert hij veel over vliegtuigen en techniek, wat hem later goed van pas zal komen. Pégoud wil graag piloot worden maar om dat te bereiken moet hij officier zijn en dat is hij niet. Pégoud verlaat in februari 1913 het leger om direct via een andere weg zijn droom om te gaan vliegen te bereiken.

Hij volgt vlieglessen bij de vliegenier en instructeur Plantier en al op 1 maart 1913 krijgt hij zijn vliegbrevet. Uiteraard bezit Pégoud geen vliegtuig dus om zijn kansen om te blijven vliegen te vergroten gaat hij als mecanicien aan het werk bij de fabriek van de dan al beroemde Louis Blériot. Vrijwel direct kan hij testpiloot worden. Pégoud is de koning te rijk en ontwikkelt zich in sneltreinvaart tot een buitengewoon capabele, moedige en inventieve vlieger, die de grenzen van toestel en machine graag verkent.

Op 8 augustus 1913 begint het roemruchte era van Pégoud. Op die dag verlaat hij nabij de Franse stad Buc als tweede mens ter wereld een vliegtuig per parachute (de eerste poging door de Amerikaan Berry bleef een jaar eerder vrijwel onopgemerkt). Overigens boort zijn vliegtuig zich op slechts een paar meter afstand van de piloot in de grond zodat hij deze stunt maar ternauwernood zonder kleerscheuren overleeft. Het nieuws verspreidt zich snel en Pégoud wordt her en der in Europa uitgenodigd om vliegdemonstraties te geven.

Ondersteboven

Een Postkaart van de stuntman.
Enlarge
Een Postkaart van de stuntman.

Op 25 september 1913 vestigt hij definitief naam door met een Blériot XI op een vliegdemonstratie in het Engelse Brooklands ondersteboven te vliegen. De Rus Peter Nesterov is hem met deze stunt echter een paar dagen voor zodat hij daarmee weer niet de mondiale primeur heeft, maar niettemin (Nesterov heeft later nog een andere primeur als hij in de openingsdagen van de oorlog een Duits vliegtuig in de lucht ramt en daarmee als eerste vlieger een vijandelijk vliegtuig neerhaalt, echter wel ten koste van zijn eigen leven). Zijn naam als stuntvlieger is gevestigd en in de periode die volgt ontpopt Adolphe Pégoud zich als een van de grootste vliegacrobaten ter wereld.

De oorlog

Als in augustus 1914 de Eerste Wereldoorlog uitbreekt neemt Pégoud weer dienst, bij de Armée de l'Air natuurlijk. De papieren liggen anders dan anderhalf jaar eerder en Pégoud wordt spoorslags tot adjudant benoemd en kan gaan vliegen.

In de begindagen van De Grote Oorlog worden vliegtuigen hoofdzakelijk voor verkenningsdoeleinden gebruikt hoewel op provisorische wijze ook wel met kleinschalige bombardementen wordt geexperimenteerd. Enkele waaghalzen bewapenen zich echter al snel met revolvers en karabijnen om hun tegenstanders te beschieten en niet lang daarna worden de eerste machinegeweren mee de lucht in genomen. Op 5 oktober 1914 schieten de Franse vliegers Frantz en Quenault met hun Voisin duwschroef-tweedekker voor het eerst een Duitse Aviatik omlaag en dan gaat het hard. Met name de Fransen doen alle moeite om op ingenieuze wijze mitrailleurs op vliegtuigen te bevestigen. Raymond Saulnier en de Zwitser Schneider hebben (overigens al voor de oorlog) mechanismen ontwikkeld om door een propeller heen te vuren zonder deze te beschadigen. Roland Garros monteert met hulp van Saulnier afketsplaten aan de propellerbladen en behaalt prompt zijn eerste overwinning. Ook Pégoud doet van zich spreken. Op 5 februari 1915 schieten hij en zijn waarnemer Lerendu met hun Morane Parasoldekker maar liefst drie Duitse vliegtuigen omlaag waarmee Pégoud direct koploper is in behaalde overwinningen. Voor deze actie ontvangt hij de Medaille Militaire. De Duitsers wachten halverwege de winter van 1914-1915 nog steeds op hun eerste overwinning in de lucht.

Jachteskaders worden gevormd, technologie, snelheid, duurzaamheid en bewapening van vliegtuigen nemen toe. De luchtoorlog komt langzaam op gang. Voor Frankrijk zijn 1914 en 1915 pijnlijke jaren met veel verliezen. Het land heeft hard behoefte aan helden. Als Adolphe Pégoud op 28 april 1915 boven de Vogezen zijn 5e overwinning behaalt komt een Franse journalist op het idee om hem ter gelegenheid hiervan de titel "aas" te geven. Het azensysteem is geboren en Pégoud is de eerste. Inmiddels is hij tot onderluitenant bevorderd.

Ondertussen is het afketssysteem van Garros in Duitse handen gevallen. Onder leiding van Anthony Fokker perfectioneren ze het tot een goed werkend onderbrekingssysteem en de kansen keren. De Duitsers zijn vanaf het late voorjaar van 1915 heer en meester in de hemel boven Frankrijk. Pégoud behaalt nog één overwinning en dan komt ook voor hem het einde.

Het einde


Op 31 augustus 1915 wordt Pégoud boven het dorp Petit-Croix in de Elzas door een zondagsschot van een Duitse tegenstander in de hals geraakt en stort neer. Pégoud overlijdt op de grond aan zijn verwondingen. Zijn tegenstander blijkt wrang genoeg de Duitse onderofficier Hans Kandulski, een voormalig leerling van Pégoud. Als hij hoort wie hij heeft neergehaald barst hij naar verluidt in snikken uit. Nog dezelfde dag vliegt Kandulski terug naar de plek waar hij zijn leermeester heeft gedood en werpt als eerbetoon een krans boven de plek af met de tekst: "Voor de Franse vlieger Pégoud, gevallen voor zijn vaderland." Posthuum ontvangt Pégoud het Légion d'Honneur.

De acrobaat is dood. De man die de mogelijkheden van het vliegen in de prille jaren heeft helpen vergroten en aan wie vele piloten in hun taktieken en vliegmethoden schatplichtig zijn, overlijdt op 26-jarige leeftijd. Célestin-Adolphe Pégoud krijgt een heldenbegrafenis en rust vandaag de dag op het kerkhof Montparnasse in Parijs.

Afkomstig van WO1Wiki NL, de Vrije Encyclopedie. "http://www.forumeerstewereldoorlog.nl/wiki/index.php/Adolphe_P%C3%A9goud"
Personal tools