Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index Forum Eerste Wereldoorlog
Hét WO1-forum voor Nederland en Vlaanderen
 
 FAQFAQ   ZoekenZoeken   GebruikerslijstGebruikerslijst   WikiWiki   RegistreerRegistreer 
 ProfielProfiel   Log in om je privé berichten te bekijkenLog in om je privé berichten te bekijken   InloggenInloggen   Actieve TopicsActieve Topics 

Brief van een gevluchte Belgische officier, 16 febr 1915

 
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Nederland tijdens WO1 Actieve Topics
Vorige onderwerp :: Volgende onderwerp  
Auteur Bericht
Jeanine Otten



Geregistreerd op: 20-10-2005
Berichten: 4
Woonplaats: Zwolle

BerichtGeplaatst: 20 Okt 2005 12:00    Onderwerp: Brief van een gevluchte Belgische officier, 16 febr 1915 Reageer met quote

Brief van een gevluchte Belgische officier aan een Zwols meisje, 16 februari 1915 door Jeanine Otten, Historisch Centrum Overijssel

In de zomer van 2004 werd herdacht dat negentig jaar geleden het Duitse leger op 4 augustus 1914 België binnenviel. De Eerste Wereldoorlog (1914-1918) was begonnen. Het meest werd er gevochten in België en Noord-Frankrijk. Grote groepen Belgische burgers en militairen raakten op de vlucht en velen zochten een veilig heenkomen in Nederland. Toen Antwerpen op 9 oktober 1914 viel, kwam het totaal aantal Belgische vluchtelingen in Nederland op een miljoen. De Nederlandse bevolking telde toen 6,5 miljoen personen. Zoveel mogelijk Belgen werden uit de overbelaste zuidelijke gebieden naar andere provincies geloodst. Tienduizenden kwamen er in Overijssel terecht. Om een en ander in goede banen te leiden werden overal in het land provinciale en gemeentelijke vluchtelingencomités opgericht. De Nederlandse overheid richtte speciale opvangkampen in, zogeheten ‘vluchtoorden’. Zo’n honderdduizend Belgen verbleven tot het einde van de oorlog in een dergelijk kamp.

Op vrijdag 9 oktober 1914 kwamen de eerste Belgische vluchtelingen in Zwolle aan, een kleine 70 in getal. In de dagen daarna zouden er nog eens 750 volgen. De vluchtelingen werden onder anderen ondergebracht in het klooster van de Zusters van Liefde aan het Gasthuisplein, maar ook veel bij particulieren. 400 Belgische officieren werden ondergebracht in de Broerenkazerne, waar nu het conservatorium Constantijn Huygens en restaurant De Librije zitten. Op 30 januari 1915 vertrokken de militairen van de kazerne met de trein naar het interneringskamp Harderwijk waar 13.000 Belgische militairen gehuisvest waren in houten barakken.

Hartelijk contact
Sommige Zwolse burgers onderhielden een hartelijk contact met de Belgische vluchtelingen, ook nadat ze uit Zwolle waren vertrokken. Het bewijs hiervan is een briefje van de Belgische militair Emile van Hove, geïnterneerd in het kamp te Harderwijk, geschreven op 16 februari 1915 vanuit barak 23 aan de dertienjarige Wilhelmina Johanna (in de brief ‘Mieni’ genoemd) Bomhof, wonende aan de Roggenstraat 4 te Zwolle. Het briefje met foto's bevindt zich in het Historisch Centrum Overijssel, Eikenstraat 20, Zwolle. Bij het gezin Bomhof, van wie de vader slager was, kwamen dikwijls Belgische militairen uit het interneringskamp Harderwijk op bezoek. Emile van Hove stuurde haar ook een foto waarop hij en zijn kameraden staan.


[Groepsfoto met Emile van Hove en Gustave Krier, ongedateerd]
Emile is de man (met brilletje) geheel links op de tweede rij. Zijn linkerhand rust op de schouder van Gustave Krier, die net als Van Hove ook bij de familie Bomhof op bezoek kwam. Op de achterzijde van de foto staat: “A la gentille petite fille qu’est M. Bomhof, de son camarade Em. Van Hove. Photo donné par P. Saucin”.*

Uit het briefje, gedeeltelijk geschreven in het Vlaams en Frans, blijkt dat Mieni Emile haar portret had gestuurd. Hij was er heel blij mee. Verder wordt in het briefje gerefereerd aan het Volksconcert dat Mieni op 14 februari 1915 in Zwolle had bijgewoond en waar de jeugdige violist Raoul Bacot, de lieveling van het publiek, stukken speelde van zijn Belgische landgenoot, de componist Henry Vieuxtemps (1820-1881). Een verslag van dit concert stond in de Zwolse Courant van 14 februari 1915. Emile schrijft dat hij in de krant over het concert heeft gelezen. Verder schrijft hij dat hij met zijn kameraad Krier naar de bioscoop wil gaan. Het barakkenkamp in Harderwijk, dat in december 1914 was gebouwd, was voorzien van was- en badvoorzieningen, een kerkbarak, schoollokalen, een ziekenzaal, werkbarakken en kantines. In de loop van 1915 werden onder meer een bibliotheek, een postkantoor, winkels, een bioscoop en zelfs een schouwburg opgetrokken. Kennelijk waren de paden tussen de barakken niet bestraat, want bij regen werd het één modderbende, zo klaagt Emile. Men zou nog geen hond buiten zetten, maar Gé (Mieni’s zusje Geertje) wel! Terwijl hij nog aan het schrijven is, komt zijn kameraad Gustave Krier blijkbaar net terug uit Zwolle van een bezoek aan de familie Bomhof. Krier vertelt Emile dat Mieni ziek is. Opmerkelijk is dat Emile direct overschakelt in het voor hem gemakkelijkere Frans. Hij laat Mieni weten dat ze snel beter moet worden, omdat het hem pijn doet dat ze ziek is en dat hij niet bij haar kan zijn om haar te troosten en haar te amuseren. Hij hoopt van harte dat ze snel geneest.

De tekst van het briefje luidt:
“Harderwijk, le 16 /2/1915
Chère petite demoiselle Mieni,
Eerst en vooral, dank voor uw portret. Van dezen oogenblik al zal mijne lieve kleine Mieni altijd bij mij wezen en dat zal me veel vreugde doen. Ge zegt dat ge mij gauwer schrijft dan verleden keer! Vergeet niet, lieve kleine, dat al gelijk wanneer ge mij van uw nieuws zult willen laten weten, het mij altijd welkom zal wezen en dat ik ver ben van te klagen als ik er geen ontvang; dan … zucht ik. Et c’est tout faute de mieux. Hetgeen het muziekaal avondfeest aangaat van zondag waar ge R. Baco gehoord hebt, daarover hebt ge zeker tevreden moeten zijn, want ik heb hem tweemaal gehoord te Zwolle: in de kantien en in de St. Josefkring. Wat was dat schoon en wat speelt hij oprecht wel! Superbe, n’est-ce pas? Je l’avais lu dans le Zwolsche Courant. Ik heb het inzicht met Krier deze week naar het Bioscoop te gaan.”
Voor het oogenblik is het weder goed: het is niet ongelukkig, want wanneer het regent, is het zoo slecht dat men geen hond zou buiten zetten (maar Gé wel!). Modder, nog modder en altijd modder, dat is den staat van het kamp wanneer het regent.
Maintenant Krier vient de me dire que vous êtes indisposé. Est-ce vrai? Si oui, tâchez de vous guérir au plus tôt, car cela me ferait tant de chagrin de vous savoir malade et ne pouvoir être auprès de vous pour vous consoler et amuser. C’est de tout coeur que je vous souhaite bien vite guérie. De hartelijkste groeten van Uw Grooten vriend (hé!) Emile.”



[Brief van 16-2-1915 van Emile van Hove aan Mieni Bomhof]
Hoe het verder afliep tussen Emile en de dertienjarige Mieni is niet bekend. Op een tweede, wat onscherpe groepsfoto zien we Emile (aangeduid met 4) en Mieni (aangeduid met 1) arm in arm naast elkaar staande, in het interneringskamp Harderwijk, in gezelschap van Mieni’s broer Berend (2) en zus Geertje (3). Tussen Berend en Geertje is Gustave Krier te herkennen. Uit het bijschrift onder de foto blijkt dat Emile in het burgerleven leraar was.


[Groepsfoto met Emile van Hove, Mieni Bomhof, Berend Bomhof, Gustave Krier, Geertje Bomhof, ca. 1915 in Harderwijk.]
Op 12 mei 1936 trouwde Mieni Bomhof met T.J. Wals, opzichter bij de gemeentereiniging Zwolle. Tot ver na het einde van de Eerste Wereldoorlog is er nog contact geweest tussen de familie Bomhof en de Belgische militairen, want zo’n kwart eeuw later stuurde Gustave Krier bij het overlijden van Mieni’s vader Gerrit Bomhof op 14 maart 1939 nog een visitekaartje met het volgende rouwbeklag:
“Het is, met en voortdurend verdriet dat wij de treurige en onverwachte tijding der overleding van de goede en betreurend mijnheer Gerrit Bomhof, uwe beste vader, hebben ontvangen. Ontvangt, warde Gé [Geertje], Bé [Berend], Mienie en de heele familie, met onze openhardingen rouwekleringen onze beste vriendschapen. Uwe toegenegde Vrienden Gustave en Jeanne.”



[Visitekaartje met rouwbeklag van Gustave Krier, 1939.]


* Briefje en foto’s zijn, samen met de envelop met adres van “Mademoiselle M. Bomhof”, het visitekaartje van Gustave Krier, een ongedateerde in het Frans geschreven nieuwjaarswens en twee foto’s van “The Timbertown Follies”, een toneelgezelschap van in Groningen geïnterneerde Engelse mariniers op één blad geplakt.
Collectie Historisch Centrum Overijssel, THA-Zwolle, Belgische Vluchtelingen.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Mark



Geregistreerd op: 18-2-2005
Berichten: 852
Woonplaats: Nijmegen

BerichtGeplaatst: 20 Okt 2005 13:40    Onderwerp: Reageer met quote

Mooie bijdrage, Jeanine. Dank je wel. Ik zou zeggen: encore!
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45653

BerichtGeplaatst: 28 Okt 2005 7:22    Onderwerp: Reageer met quote

Wat ik eigenlijk afvraag is dit, is nederland zich bewuster aan het worden van de hele periode 14-18?
"Men"kwam nooit verder dan "jamaar, we waren neutraal"
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Mark



Geregistreerd op: 18-2-2005
Berichten: 852
Woonplaats: Nijmegen

BerichtGeplaatst: 28 Okt 2005 8:05    Onderwerp: Reageer met quote

Zullen we hier een apart topic van maken? Er valt denk ik heel veel over te zeggen en ik ben zeer benieuwd naar wat anderen er van vinden.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
coossy



Geregistreerd op: 30-3-2006
Berichten: 1
Woonplaats: amsterdam

BerichtGeplaatst: 30 Mrt 2006 22:18    Onderwerp: Bomhof, dat ben ik Reageer met quote

Hoi,

Ik was aan het surfen op internet, en toen kwam ik hier terecht.
Op deze site, met info over een Familie Bomhof!
Laat ik nou net een Bomhofje zijn, en ook voorouders in Zwolle hebben!
Ik ben van 81 en weet niet zoveel over 14-18, maar ik heb het mijn vader gemaild. Hopelijk weet hij hier meer over, dat zou wel leuk zijn.
Mijn vader lijkt sprekend op de man met de snor van jullie sitepicture. Ik ben de naam van die man vergeten....

Succes met de site! Cobi van Soest-Bomhof
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht AIM Naam
Richard



Geregistreerd op: 3-2-2005
Berichten: 13292

BerichtGeplaatst: 31 Mrt 2006 3:48    Onderwerp: Reageer met quote

Een heel menselijk en ontroerend relaas. Brengt je zomaar even terug in de tijd.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Berichten van afgelopen:   
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Nederland tijdens WO1 Tijden zijn in GMT + 1 uur
Pagina 1 van 1

 
Ga naar:  
Je mag geen nieuwe onderwerpen plaatsen
Je mag geen reacties plaatsen
Je mag je berichten niet bewerken
Je mag je berichten niet verwijderen
Ja mag niet stemmen in polls


Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group