Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index Forum Eerste Wereldoorlog
Hťt WO1-forum voor Nederland en Vlaanderen
 
 FAQFAQ   ZoekenZoeken   GebruikerslijstGebruikerslijst   WikiWiki   RegistreerRegistreer 
 ProfielProfiel   Log in om je privť berichten te bekijkenLog in om je privť berichten te bekijken   InloggenInloggen   Actieve TopicsActieve Topics 

Koen Koch - De derde slag bij Ieper 1917

 
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Boeken en recensies Actieve Topics
Vorige onderwerp :: Volgende onderwerp  
Auteur Bericht
louis



Geregistreerd op: 6-10-2009
Berichten: 343
Woonplaats: Leiden

BerichtGeplaatst: 08 Okt 2010 22:42    Onderwerp: Koen Koch - De derde slag bij Ieper 1917 Reageer met quote

Ik trof op deze site nog geen bespreking aan van Koen Koch's boek "De derde slag bij Ieper 1917" en aangezien ik dat net heb gelezen schrijf ik er maar een.

Het boek dateert uit 2007. Mijn exemplaar heeft 250 pagina's, exclusief voorwoord, noten en bibliografie. Het boek is ongeveer op pocketformaat en pagina's zijn niet bijzonder vol bedrukt en het leest vlot, dus dit is geen werk waar je een paar maanden voor moet uittrekken. Er zit geen register in het boek, dat is m.i. wel een gemis.

Het boek bespreekt, zoals de titel al duidelijk maakt, de derde slag bij Ieper, ook wel bekend als de slag bij Passendale. Om de slag te beschrijven heeft Koch de helft van het boek nodig. Het grootste deel van het restant van het boek beschrijft wat er aan de slag voorafging en wiens schuld het is dat het (voor de Engelsen althans) zo'n mislukking werd. Koch focust sterk op de Engelsen, wat niet onlogisch is aangezien dat de aanvallende partij is. Maar het lijkt er af en toe op dat de aandacht voor de Duitse zijde wel wat groter had gekund. Ik kwam diverse malen zinnen tegen als deze (op pagina 208, over de slag bij Broodseinde):

Quote:
De Engelse verliezen bedroegen ruim 20.000 man, aan Duitse zijde zullen de verliezen van vergelijkbare omvang zijn geweest.


Naar de Duitse verliezen wordt maar een slag geslagen, zouden daar bij een strak georganiseerd leger als het Duitse nou echt geen preciese gegevens bekend zijn geweest? Of vond Koch dat op een of andere reden gewoon minder interessant om uit te zoeken?

Koch beschrijft de speurtocht naar de winnende strategie na 3 jaar statische loopgravenoorlog. Hij omschrijft generaal Robertson's analyse na het mislukken van het Franse Nivelle-offensief in 1917 op pagina 79 - 80:

Quote:
de ervaring van tweeŽneenhalf jaar oorlog had geleerd dat breaking the enemy's front niet meer mogelijk was. (...) Robertson wist een betere oplossing: gewoon het vijandelijke leger verslaan door hem meer verliezen toe te brengen dan je zelf lijdt. Dit is de pure uitputtingsstrategie, zoals ook Falkenhayn had gepropageerd. Je onderneemt aanvallen, niet om een belangrijk tactisch doel te bereiken maar om de vijand te dwingen zijn reservoir aan mensen sneller 'op te gebruiken' dan je zelf. Maar om dit te bereiken moet je ook de levens van je eigen soldaten opofferen. Dit is een even barbaarse als cynische methode van vernietiging en zelfvernietiging, die de naam van strategie - een redelijke afweging van doelen, mensenlevens en middelen, niet verdient. Het is pure mensenslachterij waaraan een fatsoenlijke regering haar burgers niet mag onderwerpen. Dat Robertson voor deze methode koos, wees erop dat hij althans toegaf geen militaire oplossing voor de bestaande patsituatie aan het front te weten.


Generaals Rawlinson en Plumer hadden een andere oplossing (pagina 108/109):

Quote:
Zij waren ervan overtuigd geraakt dat in de gegeven omstandigheden een doorbraak van de vijandelijke linie met daarna een snelle uitbuiting van het succes door de cavalerie, de klassieke oorlogsfilosofie, onmogelijk was geworden. Beide generaals hadden zich ontwikkeld tot aanhangers van de bite-and-behold-tactiek. Door een overweldigend artilleriebombardement moesten de Duitse versterkingen in de eerste lijn verwoest worden waarna de infanterie, beschermd door een vuurwals, het niemandsland zou oversteken en het gewonnen terrein zou consolideren. Dan zouden de voorbereidingen voor de volgende stap getroffen kunnen worden. Zo zouden de Duitsers stapsgewijs kunnen worden teruggedrongen.


De beperkingen van deze opzet worden door Koch op pagina 194/195 als volgt helder omschreven:

Quote:
De Slag bij Meenseweg toonde de mogelijkheden en onmogelijkheden van het Britse leger op dat moment. Wanneer aan alle voorwaarden voldaan was - een overweldigende artilleriebeschieting, ruim voldoende, goed getrainde en uitgeruste troepen en gunstige weersomstandigheden, dan kon het de Duitse lijn tegen hoge verliezen 1500 meter terugdringen. Als we de verliezen van de dag zelf en die tijdens de voorbereiding optellen, komen we op het even huiveringwekkende als ontmoedigende aantal van 37.000. Na een beperkt aantal van deze lokale successen zouden er geen troepen meer over zijn - en dan zou men nog steeds niet voorbij de eerste Duitse hoofdverdedigingslijn, de Flandern 1 stelling zijn. Hiermee wordt de inherente beperking van Plumers stapsgewijze benadering onderstreept. Bovendien werd door deze aanvalstactiek, die geheel op een allesverwoestend bombardement steunde, het terrein waarover de Britse troepen voorwaarts moesten gaan - regen of geen regen - volkomen onbegaanbaar gemaakt. De volgende stap zou daarom altijd korter, en ook veel moeilijker zijn en alleen tegen relatief hogere kosten gezet kunnen worden. Op een bepaald moment zou men gewoon geen stap verder kunnen komen, en al doende zou het Britse leger in zijn geheel opgebruikt zijn. We zien hier de kern van de wet van de afnemende meeropbrengst van de stapsgewijze aanpak.


Koch heeft het duidelijk niet op met Haig, en hij onderbouwt dat ook uitvoerig. Koch vat zijn bezwaren tegen Haig samen op pagina 121/122:

Quote:
Gedurende het planningsproces van de Derde Slag bij Ieper veranderde Haig voortdurend van mening. Hij aarzelde tussen een behoedzame, stapsgewijze benadering en een doorbraak. Hij koos tenslotte, zijn eigen ambities volgend, tegen het advies van veel van zijn commandanten, voor een doorbraak. Wat betreft het tijdsverloop tussen de verschillende onderdelen van de aanval koos hij soms voor gelijktijdigheid, dan weer voor een tussenpoos van enkele dagen. Uiteindelijk splitste hij de zuidelijke en noordelijke aanval en koos hij voor een interval van maar liefst zeven weken. Hij aanvaardde dat de verovering van het Geluveld-platform niet als het essentiŽle onderdeel van de hele operatie werd beschouwd. Hij koos voor de uitvoering van het offensief een generaal, Gough, die het minst van iedereen voor de opdracht gekwalificeerd was, zoals deze ook later zelf toegaf.


Soms slaat Koch m.i. een beetje door in zijn kritiek op Haig, zie bijvoorbeeld dit citaat van pagina 81/82 over een memorandum dat Haig schreef na het debacle van het Nivelle-offensief over verder offensieven:

Quote:
Er was een redelijke kans op succes wanneer aan tenminste drie voorwaarden was voldaan. De Fransen moesten een deel van het Britse front overnemen (...) en de Fransen moesten tegelijkertijd ook een beperkt offensief ondernemen. Bovendien moest Haig zelf alle artillerie en infanterie krijgen die hij nodig had. DŠn zou succes mogelijk zijn en zelfs als volledig succes uitbleef, dan zou het weerstandvermogen van de vijand toch weer verder aangetast worden (...).
Dit memorandum schetste Haig ten voete uit. Enerzijds streefde hij een uiterst ambitieus doel na - de bevrijding van de Belgische kust -, anderzijds dekte hij zich al in voor een eventuele mislukking door succesvoorwaarden te formuleren die nooit helemaal te realiseren zouden zijn. Als klap op de vuurpijl definieerde hij ook een (gedeeltelijke) mislukking van het grote offensief (...) toch ook als een succes. Door het Britse offensief zou hoe dan ook de Duitse weerstand verder aangetast worden. Voor Haig scheen altijd de zon, zo leek het wel.


Mij lijkt de redenering van Haig toch heel gangbaar. Je stelt een doel, formuleert wat je idealiter denkt nodig te hebben om dat doel te halen, en geeft ook aan hoe negatief het zou uitpakken als je het doel onverhoopt niet zou halen. De redenering dat ook bij mislukking het offensief de gevechtskracht van de tegenstander zou aantasten is in essentie hetzelfde als de hierbovengenoemde redenering van Robertson, zo gek om dat als een positief effect van het offensief, zelfs als dat zou mislukken, te formuleren lijkt mij dat niet.

Ook Gough kan bij Koch weinig goeds doen. Gough wordt samen met Haig neergezet als iemand die halsstarrig blijft vasthouden aan strategiŽn waarvan duidelijk was gebleken dat ze niet haalbaar zijn. In dit verband viel mij Koch volgende stelling op pagina 30 op. Het volgt op een stuk waarin wordt uitgelegd dat de slag voor de Engelsen als volkomen mislukt moet worden beschouwd, en dat dat voor diverse hoogstaande militairen personele consequenties had.

Quote:
Voor Sir Hubert Gough, de bevelhebber van het Vijfde Leger die in het begin van de Derde Slag bij Ieper duidelijk gefaald had, kwam het einde in maart 1918. Haig offerde hem als zondebok toen de Duitsers tijdens hun voorjaarsoffensief juist aan het front van Gough bijna doorbraken. Het was een late afrekening voor zijn falen in de eerste fase van de Derde Slag bij Ieper.


Mij viel dit op omdat in de twee boeken die ik over 1918 heb gelezen (Barrie Pitt's 'Het laatste Bedrijf' en John Toland's 'No Man's Land', beiden eerder door mij op deze site besproken) duidelijk maakten dat Gough in 1918, na het eerste Duitse voorjaarsoffensief van 21 maart, inderdaad tot zondebok werd gemaakt (hij werd ontslagen terwijl hem niets te verwijten viel), maar dat dat geschiedde tegen de wil van Haig. Haig verdedigde Gough juist, zie Pitt op pagina 126 en Toland op pagina's 77 en 90-91. Haig kon hem dus niet redden, het lijkt mij onjuist om Haig dan te verwijten dat hij Gough 'als zondebok offerde', wellicht bedoelt Koch dat ook niet zo (Gough wordt door hem steeds neergezet als iemand waar Haig het volste vertrouwen in had). Overigens, waarom meldt Koch dat de Duitsers in 1918 het front van Gough bijna doorbraken. Als dat geen echte doorbraak was, is de vraag wat dan wel een doorbraak genoemd mag worden.

Wat mij in het boek nog het meest stoorde was de herhaling van zetten. Het boek is al niet bijzonder omvangrijk, bovendien wordt er ook nogal veel herhaald. Wat je in hoofdstuk 1 als een inleiding leest, lees je in iets andere bewoordingen ook in de hoofdstuk 7, als conclusie, en bovendien ook nog eens, maar dan uitgebreider, in de hoofdstukken 4 - 6, dat het eigenlijke verhaal vertelt. Die herhalingen hadden van mij wel wat minder gemogen, wat mij betreft had hoofdstuk 7 geheel geschrapt kunnen worden aangezien dit in zijn geheel niets nieuws bevat en slechts herhaalt wat al eerder is geschreven in het boek (meermalen ook vaak). Het slothoofdstuk (8) is een soort toeristische gids, die er m.i. maar wat bijhangt en niet zoveel aan het boek toevoegt.

Desalniettemin vond ik dit een zeer informatief boek voor iemand als ik, voor wie dit het eerste boek over deze slag is, dat bovendien prettig wegleest.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privť bericht
1stLF/SRD
Rumkruik


Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 3010

BerichtGeplaatst: 09 Okt 2010 10:49    Onderwerp: Reageer met quote

Quote:
op pagina 208, over de slag bij Broodseinde):

Quote:
De Engelse verliezen bedroegen ruim 20.000 man, aan Duitse zijde zullen de verliezen van vergelijkbare omvang zijn geweest.


Amaai! en hoeveel slachtoffers hadden de AustraliŽrs en de Nieuw-Zeelanders dan?
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privť bericht
louis



Geregistreerd op: 6-10-2009
Berichten: 343
Woonplaats: Leiden

BerichtGeplaatst: 09 Okt 2010 11:00    Onderwerp: Reageer met quote

De direct daarop volgende zin in het boek is:

Quote:
Het I ANZAC verloor ruim 4500 man, hun directe Duitse tegenstanders verloren 5500 man.


Ik had dat niet opgenomen omdat de quote slechts een willekeurig voorbeeld is, ter illustratie van mijn stelling dat Koch soms minder precies is met informatie over Duitsland dan over Engeland.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privť bericht
louis



Geregistreerd op: 6-10-2009
Berichten: 343
Woonplaats: Leiden

BerichtGeplaatst: 14 Okt 2010 19:08    Onderwerp: Re: Koen Koch - De derde slag bij Ieper 1917 Reageer met quote

louis @ 08 Okt 2010 23:42 schreef:
Mijn exemplaar heeft 250 pagina's, exclusief voorwoord, noten en bibliografie. Het boek is ongeveer op pocketformaat en pagina's zijn niet bijzonder vol bedrukt en het leest vlot, dus dit is geen werk waar je een paar maanden voor moet uittrekken.

[KNIP]

Wat mij in het boek nog het meest stoorde was de herhaling van zetten. Het boek is al niet bijzonder omvangrijk, bovendien wordt er ook nogal veel herhaald. Wat je in hoofdstuk 1 als een inleiding leest, lees je in iets andere bewoordingen ook in de hoofdstuk 7, als conclusie, en bovendien ook nog eens, maar dan uitgebreider, in de hoofdstukken 4 - 6, dat het eigenlijke verhaal vertelt. Die herhalingen hadden van mij wel wat minder gemogen, wat mij betreft had hoofdstuk 7 geheel geschrapt kunnen worden aangezien dit in zijn geheel niets nieuws bevat en slechts herhaalt wat al eerder is geschreven in het boek (meermalen ook vaak). Het slothoofdstuk (8) is een soort toeristische gids, die er m.i. maar wat bijhangt en niet zoveel aan het boek toevoegt.

Ik ben nu bezig met Leon Wolff's boek "In Flanders Fields - the 1917 campaign", en opvallend is hoeveel meer inhoud dat boek heeft in vergelijking met Koch's boek.

Wolff's boek heeft wat meer pagina's, de pagina's zijn wat groter van formaat en bevatten duidelijk meer tekst per pagina en het bevat niet de bovengenoemde herhalingen van zetten. Elk van die punten zet op zich niet echt zoden aan de dijk, maar alles bij elkaar tikt het opvallend hard aan.

Nou ja, Koch's boek geeft in ieder geval een goede introductie.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privť bericht
Berichten van afgelopen:   
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Boeken en recensies Tijden zijn in GMT + 1 uur
Pagina 1 van 1

 
Ga naar:  
Je mag geen nieuwe onderwerpen plaatsen
Je mag geen reacties plaatsen
Je mag je berichten niet bewerken
Je mag je berichten niet verwijderen
Ja mag niet stemmen in polls


Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group