Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index Forum Eerste Wereldoorlog
Hťt WO1-forum voor Nederland en Vlaanderen
 
 FAQFAQ   ZoekenZoeken   GebruikerslijstGebruikerslijst   WikiWiki   RegistreerRegistreer 
 ProfielProfiel   Log in om je privť berichten te bekijkenLog in om je privť berichten te bekijken   InloggenInloggen   Actieve TopicsActieve Topics 

Christopher Clark: Kaiser Wilhelm II - A Life in Power

 
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Boeken en recensies Actieve Topics
Vorige onderwerp :: Volgende onderwerp  
Auteur Bericht
louis



Geregistreerd op: 6-10-2009
Berichten: 343
Woonplaats: Leiden

BerichtGeplaatst: 04 Jul 2010 16:36    Onderwerp: Christopher Clark: Kaiser Wilhelm II - A Life in Power Reageer met quote

Ik heb weer een boekje gelezen waarover ik hier geen bespreking vond, dus schrijf ik maar een stukje. Het gaat over het boek "Kaiser Wilhelm II: a life in power" van Christopher Clark. Het boek is uit 2000, ik las de tweede uitgave, uit 2009.

Het boek bespreekt het leven van Wilhelm II, met de nadruk op zijn regeerperiode (de periode daarvoor, als kroonprins, en daarna, als balling, worden duidelijk minder uitgebreid besproken). Het focust niet speciaal op de oorlog of de periode die daaraan voorafgaat. Het beeld wordt duidelijk geschetst van iemand die dan wel in een machtige positie zat, maar zeker niet almachtig was en in grote mate rekening moest houden met de politieke constellatie van dat moment. Wanneer hij zich persoonlijk bemoeide met de details van de alledaagse politiek, kwam hij in moeilijk vaarwater en kon hij zijn zin meestal niet doordrukken. De beperkingen waar Wilhelm II tegen aanliep worden op pagina 117 als volgt beschreven:

Quote:
The fact was that Wilhelm faced a system of concentric restraints. Even if he could paralyse and demoralize an elderly chancellor (which he had largely succeeded in doing with Hohenlohe by the end of 1898), he still faced the ministers. And even if he could bully the ministers into following up his initiatives against their own better judgment (which he sometimes, though certainly not always, succeeded in doing between 1897 and 1900), he still faced the quarrelsome legislatures that lay beyond, not to mention the censure of public opinion, whose importance to him can hardly be overestimated (see chapter 6 below). The Penal detention bill, for example, met a sticky end at the hands of the Reichstag in November 1899. Particular contempt was heaped on the draconian punishments proposed in clause 8 of the bill; enthusiastically drafted by Wilhelm and retained at his insistence despite vigorous ministerial protest, clause 8 was rejected by the Reichstag in the first and last unanimous vote of its history.

De keizerlijke rechten een andere Rijkskanselier en/of andere ministers te benoemen en de Rijksdag te ontbinden, boden in de praktijk geen mogelijkheid zijn wil alsnog door te drijven, zoals uit vele in het boek genoemde praktijkgevallen blijkt. De Duitse constitutie bevatte behoorlijk wat 'checks and balances' die het de keizer onmogelijk maakte als een almachtig vorst te regeren, vooral voor wat betreft de binnenlandse politiek. Buitenlandse politiek gaf hem wat meer mogelijkheden, maar niet heel veel meer. Zijn opperbevel van het leger was min of meer protocollair, in dat van de marine had hij meer invloed (althans vůůr de oorlog). Dat zijn invloed beperkt was, was maar goed ook, want verder maakt het boek duidelijk dat Wilhelm geen bepaald goede leider was, niet bepaald diplomatiek was in zijn uitspraken en ook zeker geen bestendige politieke lijn aanhield. Zijn entourage probeerde de schade wel te beperken, maar dat was niet altijd mogelijk, vooral doordat de pers in die tijd meer vrijheden kreeg en er minder tegen opzag het keizersambt aan te pakken.

Zijn rol in het ontstaan van de eerste wereldoorlog, die volgens velen groot was, is volgens Clark juist bijzonder klein. De oorlog ontstond eerder ondanks dan dankzij Wilhelm, die in alle crisissen in de Balkan een consistente gedragslijn van vredelievende oplossingen had nagestreefd. De algemene verwachting in de Duitse top was dat Rusland nog jaren nodig had om gereed te zijn voor een oorlog en de Tsaar ook niet aan de kant van koningsmoordenaars zou willen staan. Daarom leek het krachtig steunen van Oostenrijk-Hongarije mogelijk zonder dat dat tot een oorlog tussen de grote mogendheden zou leiden. Noch Franz Joseph, noch Nicholas II noch Wilhelm II waren uit op oorlog, maar het waren vooral militairen en politici die op oorlog aanstuurden. Van de drie genoemde vorsten was Wilhelm degene die hen nog het meest tegengas gaf. Clark onderbouwt een en ander m.i. overtuigend.

In de oorlog benoemde hij natuurlijk nog de opperbevelhebbers en besliste hij over de onbeperkte duikbootoorlog, maar verder stond hij feitelijk buiten de oorlog. Over het besluit de onbeperkte duikbootoorlog af te kondigen is Clark kritisch (pagina 326 - 327):

Quote:
Of course, it could be argued that Germany had no other choice, because in the long run the odds in a continental war of attrition were stacked against Germany. But was this true? It is open to doubt, to say the least. In Januari 1917 Germany had just succeeded in crushing Romania and victory in Russia was not far off, although the Germans could not know that. The morale of the French army was close to collapse and Britain was fast running out of money, indeed it was much closer to financial collapse than the Germans knew. During the autumn of 1916 American exasporation at the British blockade against Germany was rising and Anglo-American relations were at their nadir. Without American participation and the comprehensive aid that came with it, Britain may well have had to sue for peace in the summer or autumn of 1917, at around the time that the Italian front was beginning to collapse under Austro-German pressure. In other words: if Germany had not embarked on unrestricted submarine warfare against merchant shipping and the United States had stayed out of the war, a German defeat at Allied hands seems highly unlikely.

"highly unlikely" vind ik wel erg sterk geformuleerd, en dat er frictie was tussen de Engelsen en Amerikanen wordt m.i. ook wel wat overtrokken. Anders is het lastig te verklaren dat de VS al zo snel na het afkondigen van de onbeperkte duikbootoorlog de oorlog aan Duitsland verklaarden.

Al met al vond ik dit een zeer interessant boek dat een zeer helder en genuanceerd beeld van Kaiser Wilhelm II geeft, en ook goed weergeeft in welke omgeving en binnen welke beperkingen hij moest opereren. Het boek leest ook prettig trouwens.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privť bericht
Berichten van afgelopen:   
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Boeken en recensies Tijden zijn in GMT + 1 uur
Pagina 1 van 1

 
Ga naar:  
Je mag geen nieuwe onderwerpen plaatsen
Je mag geen reacties plaatsen
Je mag je berichten niet bewerken
Je mag je berichten niet verwijderen
Ja mag niet stemmen in polls


Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group