Forum Eerste Wereldoorlog

[Yvonne]

Plaatsen met verhalen

Teleac heeft de serie ‘PLAATSEN MET VERHALEN’ uitgezonden, die deze week op Geschiedenis24 worden herhaald. De serie behandelt de ontwikkeling van een stad of gebied die sterk door een bepaalde industrie is bepaald, zoals Krupp, Zeppelin, Lego, Nowa Hutta of Nokia. De uitzendingen zijn de moeite waard en worden in de regel niet meer herhaald.

Aflevering 1: Frankrijk – De vliegtuigindustrie
Visionair P.G. Latécoère was in 1917 de grondlegger van het vliegveld van Toulouse.In de Eerste Wereldoorlog werd daar de militaire vliegtuigindustrie gevestigd, ver van het front, in een streek met goede weersomstandigheden. Na de oorlog richtte de industrie zich op de burgerluchtvaart. En zo werd Toulouse de eerste luchthaven in Frankrijk. Er werden moderne toestellen ontwikkeld, zoals de Caravelle en de Airbus. Zelfs de volledige vloot van Air France werd in onderhoud genomen. De economie van Toulouse is inmiddels sterk afhankelijk van de luchtvaartindustrie.

Aflevering 2: Duitsland – Zeppelin & Co
Friedrichshafen is onlosmakelijk verbonden met de Zeppelin. In de Tweede Wereldoorlog draaide de oorlogsindustrie er op volle toeren. De stad zou hier uiteindelijk een hoge prijs voor betalen: Friedrichshafen werd plat gebombardeerd. Na de oorlog werd de wapenindustrie in Duitsland verboden, waardoor het Zeppelinconcern overging op de productie van civiele goederen. Er kwamen vier bedrijven, die het industriële leven in Friedrichshafen tegenwoordig grotendeels bepalen:

Aflevering 3: Duitsland – De stad van Krupp
De familie Krupp was één van de aanzienlijkste families van de stad Essen. Ooit bezaten zij een handelshuis, aandelen in de mijnbouw en grond. Later kwam daar een smelterij bij en de staalindustrie was geboren. Op de wereldtentoonstelling van 1851 in Londen presenteerde Krupp de eerste kanonnen uit gietstaal. De Eerste- en Tweede Wereldoorlog hebbeb het concern geen windeieren gelegd. Na WOII wordt de wapenindustrie verboden, maar in de jaren’50 van de vorige eeuw, doet Krupp goede zaken met de productie van locomotieven, machines en industriële installaties. Nu zijn de fabrieken verdwenen en is de mijn een toeristentrekpleister.

Aflevering 4: Denemarken – Lego in Billund
Met de bekende bouwblokken van lego heeft menig kind en volwassene zijn eerste huis gebouwd. Timmerman Ole Kirk Kristiansen maakte van afvalhout speelgoed. Ondanks de beurskrach van 1929 en de crisisjaren daarna bleef Ole Kirk in zijn speelgoed geloven. Van de Deense woorden ‘leg godt’ (speel goed) vormde hij het handelsmerk LEGO. Pas later kwam hij erachter dat lego in het Latijn ‘ik combineer’ betekent. Zijn werkplaats is uitgegroeid tot een industriestad met een eigen luchthaven en legopark.

Aflevering 5: Finland – De plaats heet Nokia
In 1865 werd in het Finse Nokia toiletpapier, rubberen banden en later ook schoeisel geproduceerd. Het rubber kon ook goed worden gebruikt voor de productie van kabels. Al vroeg zag men daar het belang in van telecommunicatie.
Nu is Nokia een begrip dat menigeen in zijn hand houdt: de mobiele telefoon. De Nokia-fabrieken zijn inmiddels verhuisd, maar de vele Nokia-miljonairs die hebben geprofiteerd van deze snelgroeiende bedrijfstak, zijn er nog.


Aflevering 6: Italië – De havenindustrie
Genua is de stad van Christoffel Columbus, ontdekker van Amerika. Maar al ver daarvoor, sinds de Middeleeuwen en de kruistochten, was Genua bekend als een stad van zeevaarders. De dokwerkers van Genua zijn altijd een hoogst gespecialiseerde en trotse kaste geweest. De deelname aan het verzet tegen de fascisten en de nazi’s in de Tweede Wereldoorlog leidde tot een sterk besef dat mensen en mensenrechten gerespecteerd moeten worden. Nu is Genua een moderne haven, met handel en scheepsbouw. Architect Renzo Piano transformeerde de oude haven tot een toeristische trekpleister van historisch en architectonisch belang.

Aflevering 7: Nederland – De Nederlandse waterbouw
Sliedrecht is de bakermat van de inmiddels wereldwijd bekende Nederlandse baggerindustrie. Sliedrecht heeft dan ook een geschiedenis, die alles met water en waterwerken te maken heeft. Naast de historie van het baggeren komen projecten als de Afsluitdijk en de Deltawerken aan de orde. Aan deze werken hebben honderden Sliedrechtenaren hun steentje bijgedragen. Tot slot de grootste baggerwerf ter wereld, waar moderne baggerschepen in opdracht worden gebouwd.

Aflevering 8: Zweden – Het Manchester van Zweden
De Zweedse textielindustrie heeft een lange geschiedenis. Thuis werd gebreid, terwijl reizende kooplieden voor de verkoop zorgden. Een van deze kooplieden vestigde in 1920 een textielfabriek in Borås. Na de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde de textielindustrie in Zweden zich zeer snel. De levensstandaard ging omhoog. De ommekeer kwam in de jaren ‘60 van de vorige eeuw door de hoge lonen en de concurrentie. De productie werd opgevoerd, maar de lagelonenlanden wonnen de strijd. De Zweedse textielfabrieken moesten hun poorten sluiten of verhuisden naar het buitenland. Alle kennis en ervaring is nu terug te vinden in musea. Misschien ligt er een nieuwe toekomst voor de textiel in maatwerkproductie?

Aflevering 9: Polen – Vette jaren, magere jaren
Centraal staat Nowa Huta in de omgeving van Krakau. Een plaats die ontstaan is door de Poolse staalindustrie. Militairen en handwerkers bouwden na de Tweede Wereldoorlog de eerste staalfabriek. De Sovjet-Unie was de grote toeleverancier. Daar werd ook besloten wat en hoe er werd geproduceerd. In feite was Nowa Huta een voorbeeld van de wijze waarop de Poolse economie werd aangepakt: een stalinistische aanpak ten dienste van de Sovjet-Unie. Geen wonder dat de fabriek een rol kreeg bij de productie van nucleaire raketten tijdens de Koude Oorlog. De fabriek groeide, maar de arbeidsomstandigheden werden minder. Nu werkt er nog een tiende van het oorspronkelijke aantal medewerkers. Nieuwe plannen moeten deze staalindustrie moderniseren.

Vanaf dinsdag 19 mei 20.00 uur op GESCHIEDENIS24

Hier kunt u online kijken:
http://www.kanalenkiezer.nl/tv/kijk/informatie/geschiedenis-24
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumEW