Forum Eerste Wereldoorlog

[Yvonne]

AMSTERDAM - De film Das weisse Band van Michael Haneke is gekozen tot beste Europese film van 2009. Tijdens de uitreiking van de European Film Awards, zaterdagavond in Bochum, werd Haneke ook tot beste regisseur uitgeroepen.

Kate Winslet kreeg de onderscheiding voor beste actrice voor haar rol in The reader. De Franse acteur ­Tahar Rahim werd aangewezen als beste acteur. Hij is te zien in Un prophète, die binnenkort in de Nederlandse filmhuizen uitkomt.

Tijdens de 22ste uitreiking van de prijzen, bedoeld als het Europese equivalent van de Oscars, ging de meeste aandacht naar de Oostenrijker Haneke.

De filmmaker, die in Das weisse Band de wortels van het kwaad analyseert, kreeg ook nog de prijs voor het beste scenario. Eerder dit jaar won Haneke met deze film al de Gouden Palm, de hoofdprijs op het filmfestival van Cannes.

Haneke zei tijdens de uitreiking 'overweldigd' te zijn. De regisseur, die meesterwerken afleverde als Funny games, La pianiste en Caché, zei dat de prijzen een bevestiging waren voor zijn eigen wijze van ­werken.

http://www.parool.nl/parool/nl/21/FILM/article/detail/271657/2009/12/14/Das-Weisse-Band-beste-Europese-film.dhtml
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumEW

[Yvonne]

Gisteravond was ik weer eens in mijn oude vertrouwde filmtheater Lantaren/Venster, waar ik de nieuwe film van Michael Haneke (Code Inconnu, Caché) heb bekeken. Het enfent-terrible van de Europese cinema heeft zich met `Das Weisse Band’ definitief in de galerij der groten geplaatst. Wat een film! Haneke zette je altijd al aan het denken, maar het deed me persoonlijk niet zo veel. Deze film greep me bij m’n strot en laat me niet meer los. Een rusteloze nacht later ben ik er nog vol van (en dat ze de rest van de week nog wel zo blijven). De film is prachtig om naar te kijken (sterk acteerwerk, met name ook de kinderen, prachtige cinematografie, perfecte belichting); ondanks de zwart-witte beelden en het trage tempo verveelt de film geen minuut van de 144. Maar als de film is afgelopen begint het pas echt. Haneke heeft zoveel subtiele bommetjes in de film gelegd dat je er nog lang over blijft namijmeren en pas na een nachtje slapen komt dan ineens de grote inslag. En dat, mijn lieve lezers, is het bewijs dat Haneke een van de grootsten is in zijn vak.

Wie de film nog niet heeft gezien leze niet verder en gaat eerst kijken, om vervolgens zijn/haar eigen gedachten te vormen. Ik kan het niet laten hier toch een gooi te doen naar een aantal betekenislagen die ik in de film denk te hebben ontdekt.

De film speelt in een protestants Duits boerendorpje in 1913, de Eerste Wereldoorlog staat op het punt van uitbreken. De idyllische setting wordt ruw verstoord door een serie onverklaarbare geweldsdaden.
Een belangrijke sleutel is de verteller, natuurlijk. Hij is de jonge onderwijzer uit de film, die op zo’n 70-jarige leeftijd (midden jaren 80 dus) terugkijkt op de gebeurtenissen. De openingszin `de gebeurtenissen in dit dorp kunnen misschien verklaren wat er later in dit land is gebeurd’ legt een duidelijk verband met de beide wereldoorlogen.
De leraar is een soort buitenstaander, hij durft vragen te stellen die in deze beknellende gemeenschap taboe zijn. Tekenend is de reactie van de dominee als deze geconfronteerd wordt met de vermoedens van de leraar, die denkt dat de kinderen bij de gewelddadige gebeurtenissen betrokken zijn. De dominee wil daar niets van weten en dreigt de leraar wanneer deze er iets van naar buiten zal brengen. Het is de angst van een ouder die weet dat ‘ie fout zit en dat het kwaadaardige gedrag van zijn kinderen rechtstreeks voortkomt uit zijn eigen opvoedkundige falen en hypocrisie. Mokerslag 1.
In plaats van de eigen sociale problemen onder ogen te zien zoeken we liever een zondebok om ons eigen falen op af te wentelen. Dit is een duidelijke verwijzing naar het nazi-Duitsland van de Tweede Wereldoorlog, maar ook naar de Eerste Wereldoorlog, die aan het eind van de film op het punt staat uit te breken. Oorlogsgeweld is het gevolg van het moreel bankroet van een samenleving. Mokerslag 2.

De volwassenen in de film zijn stuk voor stuk gruwelijke mensen die geen idee hebben wat ze hun kinderen aandoen met hun hypocriete levenswijze en hardhandig opvoedingsstijl. Het ergste is nog, ze hebben goede bedoelingen en helemaal geen kwaad in de zin. Het zijn keurige mensen die gewoon doen wat ze denken dat ze moeten doen (hun kinderen slaan bijvoorbeeld). Behalve de dokter, dat is een smeerlap die alleen denkt aan zijn eigen behoeftebevrediging. Hij is een onaangenaam persoon en als relatieve buitenstaander een ideale zondebok.
Een derde sleutel: de wereldoorlogen kwamen beide voort uit relatief christelijke samenleving. De nazi’s maakten met hun bureaucratische machinaties zelfs dankbaar gebruik van de brave burgerlijkheid en formalistische religiebeleving van veel Duitsers (en Nederlanders natuurlijk, laten we onszelf niet heilig verklaren). Mokerslag 3.

Echter, zo makkelijk komen we er niet vanaf: de film gaat mijn inziens niet alleen over het nazisme en niet alleen over het Duitsland van de vorige eeuw. Haneke gaat op zoek naar de wortels van het ultieme Kwaad; de film heeft een veel bredere strekking en raakt ook onze tijd. In een interview zei Haneke over de film: `Ik mag hopen dat de toeschouwers de boodschap zullen begrijpen. De verrechtsing neemt immers opnieuw toe’.

http://relirel.wordpress.com/2009/12/20/das-weisse-band/
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumEW