Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index Forum Eerste Wereldoorlog
Hét WO1-forum voor Nederland en Vlaanderen
 
 FAQFAQ   ZoekenZoeken   GebruikerslijstGebruikerslijst   WikiWiki   RegistreerRegistreer 
 ProfielProfiel   Log in om je privé berichten te bekijkenLog in om je privé berichten te bekijken   InloggenInloggen   Actieve TopicsActieve Topics 

Waar zat Fritz Haber?
Ga naar Pagina Vorige  1, 2
 
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Oproepen Actieve Topics
Vorige onderwerp :: Volgende onderwerp  
Auteur Bericht
Richard



Geregistreerd op: 3-2-2005
Berichten: 13292

BerichtGeplaatst: 12 Feb 2007 19:22    Onderwerp: Reageer met quote

Haber was kapitein.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Victor Frederik



Geregistreerd op: 20-11-2006
Berichten: 135
Woonplaats: Utrecht

BerichtGeplaatst: 12 Feb 2007 19:28    Onderwerp: Reageer met quote

Richard @ 12 Feb 2007 19:22 schreef:
Haber was kapitein.


Deze foto is van voor de gasaanval. Was hij toen ook al kapitein?
Is dit een kapiteinsuniform?
_________________
Victor Frederik
theatermaker
www.deuitvinder.com
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45644

BerichtGeplaatst: 12 Feb 2007 21:36    Onderwerp: Reageer met quote

Had je deze nog gezien Victor?
http://www.forumeerstewereldoorlog.nl/viewtopic.php?t=8402
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Victor Frederik



Geregistreerd op: 20-11-2006
Berichten: 135
Woonplaats: Utrecht

BerichtGeplaatst: 12 Feb 2007 21:42    Onderwerp: Smalhout Reageer met quote

Jaja Yvonne,
Met belangstelling gelezen, maar eerlijk gezegd wel een heel makkelijk voor de hand liggend oordeel over Haber. En dan bedoel ik niet de gegevens uit Richards boek, maar vooral de wel heel makkelijk veroordelende toon.
_________________
Victor Frederik
theatermaker
www.deuitvinder.com
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Walter



Geregistreerd op: 19-1-2006
Berichten: 179
Woonplaats: West-Vlaanderen

BerichtGeplaatst: 14 Feb 2007 13:53    Onderwerp: Reageer met quote

In een van de bijdragen in het Forum staat dat Fritz Haber de "uitvinder" was van Zyklon B. Dat vergt toch enige nuancering.

Het werkzame, zwaar giftige bestanddeel van Zyklon B is blauwzuur (cyaanwaterstof, HCN).

Blauwzuur werd al in de Eerste Wereldoorlog op 1 juli 1916 door de Fransen als gifgas gebruikt. De resultaten vielen tegen en het gas werd als strijdgas niet verder aangewend.

Als verdelgingsmiddel voor schadelijke insecten werd blauwzuur in Amerika al voor de Eerste Wereldoorlog al vele jaren gebruikt. Voor en tijdens de Eerste Wereldoorlog werd in Duitsland ook blauwzuur aangewend om schadelijke insecten, vooral aanwezig in meel en granen, te bestrijden. Het blauwzuur werd dan geproduceerd door bij natriumcyanide (NaCN) zwavelzuur (H2SO4) te brengen; er wordt dan blauwzuur (HCN) en natriumsulfaat (Na2SO4; glauberzout) gevormd:
H2SO4 + 2 NaCN levert 2 HCN + Na2SO4

De ruimte waar bijvoorbeeld granen opgeslagen lagen, werd luchtdicht afgesloten en ter plaatse liet men dan in vaten de productie van blauwzuur doorgaan. Dat daarbij allerlei voorzorgsmaatregelen noodzakelijk waren, spreekt vanzelf. Zo droegen de lui die voor en na de vergassing in de ruimte kwamen, een masker in verbinding met een fles zuurstof. In de Verenigde Staten wordt of werd in sommige staten een terdoodveroordeelde geëxecuteerd door in een luchtdicht afgesloten ruimte natriumcyanide of kaliumcyanide ("cyaankali") in zwavelzuur te brengen.

Omdat blauwzuurgas zo niet praktisch in gebruik was, werd gezocht naar een methode om het gas makkelijk te kunnen transporteren. En dat werd Zyklon B. Zyklon B bestaat uit een substraat van schijfjes cellulose of van diatomeeënaarde of uit gipskorrels die met het blauwzuur en met een reukstof doordrenkt zijn. Het geheel zit opgesloten in luchtdichte, metalen dozen en bij het openen ervan ontsnapt het zwaargiftige blauwzuur. Zyklon B werd in eerste instantie ontwikkeld voor het vernietigen van schadelijke insecten in schepen, molens, koelruimten en voor de ontluizing van kleren.

In 1926 werd aan een Duitse firma een patent voor de aanmaak van Zyklon B gegeven en als "uitvinder" werd Walter Heerdt (1888-1957) aangegeven. In hoeverre Fritz Haber dan toch betrokken was bij de verdere ontwikkeling van Zyklon B zou nader onderzocht moeten worden, maar de "uitvinder" was hij blijkbaar niet.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Victor Frederik



Geregistreerd op: 20-11-2006
Berichten: 135
Woonplaats: Utrecht

BerichtGeplaatst: 14 Feb 2007 15:30    Onderwerp: Haber en Zyklon B Reageer met quote

Haber führte das aus den USA stammende Blausäurebegasungsverfahren in Deutschland ein. Hierzu verbesserte er das riskante US-Verfahren, bei dem ein Cyanidssalz in eine Säurevorlage geschüttet wurde, durch das sicherere Verfahren, bei dem Blausäure (mit Stabilisator und Warnstoff), auf einem porösen Trägermaterial aufgebracht wird. Beim öffnen der Dose verflüchtigt sich die Blausäure langsamer vom Träger.
_________________
Victor Frederik
theatermaker
www.deuitvinder.com
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Grenadier



Geregistreerd op: 29-8-2005
Berichten: 131

BerichtGeplaatst: 12 Mrt 2007 20:17    Onderwerp: kamp beverlo - leopoldsburg Reageer met quote

Kamp Beverlo ligt in de gemeente Leopoldburg. Beide worden bijna als synoniemen van elkaar gebruikt.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Bekijk de homepage
Victor Frederik



Geregistreerd op: 20-11-2006
Berichten: 135
Woonplaats: Utrecht

BerichtGeplaatst: 29 Apr 2007 11:49    Onderwerp: trenchmap Reageer met quote

Hallo,
Ik ben op zoek naar een trenchmap van het gebied van de eerste gasaanval 22 april 1915. Liefst een duitse kaart...
Kan iemand mij helpen?
Victor
_________________
Victor Frederik
theatermaker
www.deuitvinder.com
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
AOK4



Geregistreerd op: 10-11-2006
Berichten: 2420
Woonplaats: Wevelgem

BerichtGeplaatst: 29 Apr 2007 17:15    Onderwerp: Reageer met quote

Stafkaarten uit die periode zijn zo goed als onvindbaar... Ik heb er enkele uit eind 1915 en wat luchtballonfoto's uit mei 1915 maar van de gasaanval zelf...
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Bekijk de homepage
Victor Frederik



Geregistreerd op: 20-11-2006
Berichten: 135
Woonplaats: Utrecht

BerichtGeplaatst: 29 Apr 2007 18:06    Onderwerp: trenchmap Reageer met quote

Dank voor je bericht Jan,
Jammer.
Een kaart uit eind 1915? Sinds april is daar toch niet zoveel veranderd?
_________________
Victor Frederik
theatermaker
www.deuitvinder.com
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
AOK4



Geregistreerd op: 10-11-2006
Berichten: 2420
Woonplaats: Wevelgem

BerichtGeplaatst: 29 Apr 2007 18:14    Onderwerp: Reageer met quote

Ik bedoel maar dat er eigenlijk pas vanaf eind 1915 stafkaarten opduiken. Ik heb er zelf geen uit die periode van het gebied waar de gasaanval werd uitgevoerd, wel van andere sectoren.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Bekijk de homepage
Patrick @ IFF



Geregistreerd op: 13-3-2005
Berichten: 139
Woonplaats: Ieper

BerichtGeplaatst: 05 Mei 2007 8:46    Onderwerp: Reageer met quote

Victor Frederik, je moet eens contact opnemen met het Documentatiecentrum van het In Flanders Fields Museum in Ieper. Dominiek Dendooven heeft in november 2005 op een conferentie een item verzorgd over ooggetuigen van de eerste gasaanval.
En Prof. Dr. Margit Szölllösi-Janze (Universität zu Köln) had een item over "Fritz Haber and German chemical warfare during the First World War".
Mailadres: stedelijke.musea@ieper.be .
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Victor Frederik



Geregistreerd op: 20-11-2006
Berichten: 135
Woonplaats: Utrecht

BerichtGeplaatst: 06 Mei 2007 20:30    Onderwerp: Reageer met quote

Dank voor je tip, Patrick. Ik heb een tijdje geleden al contact gehad met Dominiek. Hij heeft me vele gegevens over die bijeenkomst gemaild.
_________________
Victor Frederik
theatermaker
www.deuitvinder.com
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45644

BerichtGeplaatst: 05 Jun 2007 18:16    Onderwerp: Reageer met quote

Mag ik je trouwens complimenteren met je schitterende site!
http://web.mac.com/vfrederik/iWeb/Uitvinder/start.html

Enne:
Quote:
De premiere is gepland in september 2007.



Dat kom je wel op het forum aankondigen hè?! Smile
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Victor Frederik



Geregistreerd op: 20-11-2006
Berichten: 135
Woonplaats: Utrecht

BerichtGeplaatst: 06 Jun 2007 6:46    Onderwerp: speellijst Reageer met quote

Dank voor het compliment Yvonne. Hieronder een speellijst. Premiere is 14 sept 20 uur Fort aan de Klop Utrecht.

Planning Fortenmaand 'De Uitvinder'
dag datum tijd tijd 2 fort Plaats
donderdag 6-Sep-07 20.00 Werk ad Korte Uitweg Tull en 't Waal
vrijdag 7-Sep-07 20.00 Werk ad Korte Uitweg Tull en 't Waal
zaterdag 8-Sep-07 20.00 Werk ad Korte Uitweg Tull en 't Waal
zondag 9-Sep-07 20.00 Werk ad Korte Uitweg Tull en 't Waal


vrijdag 14-Sep-07 20.00 Fort aan de Klop Utrecht
zaterdag 15-Sep-07 20.00 Fort aan de Klop Utrecht
zondag 16-Sep-07 20.00 Fort aan de Klop Utrecht

vrijdag 21-Sep-07 20.00 Fort aan de Klop Utrecht
zaterdag 22-Sep-07 20.00 Fort aan de Klop Utrecht


zaterdag 29-Sep-07 14.30 16.00 Altena
zondag 30-Sep-07 15.00 Altena
_________________
Victor Frederik
theatermaker
www.deuitvinder.com
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Sjoerd



Geregistreerd op: 27-5-2005
Berichten: 963
Woonplaats: Bijna in Fort Vechten (Nieuwe Hollandse Waterlinie)

BerichtGeplaatst: 19 Jun 2007 16:08    Onderwerp: Reageer met quote

Victor,
Veel plezier op Oerol!
Gr.
Sjoerd
_________________
"if nothing else works, a total pig-headed unwillingness to look facts in the face will see us through"- General Sir Anthony Hogmanay Melchett
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Patrick Mestdag
Moderator


Geregistreerd op: 30-5-2005
Berichten: 5704
Woonplaats: De Pinte

BerichtGeplaatst: 19 Sep 2007 19:22    Onderwerp: Reageer met quote

Ter Info

Voor degenen die er iets aan hebben, en er aan kunnen geraken in bv
de betere krantenwinkels in Belgie en Frankrijk ,
is het september trimestrieel nr 38
van het magazine 14-18 eentje om te bezitten ,
nog maar vluchtig in gesnoept maar prachtig met vele ongekende foto's
84 pagina's over la guerre des gaz 1915-1918



http://www.viapresse.com/via/1226/abonnement-magazine-la-guerre-14/18.html

@+
patrick
_________________
Verdun ….papperlapapp! Louis Fernand Celine
Ein Schlachten war’s, nicht eine Schlacht zu nennen“ Ernst Junger .
Oublier c'est trahir ! marechal Foch
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Victor Frederik



Geregistreerd op: 20-11-2006
Berichten: 135
Woonplaats: Utrecht

BerichtGeplaatst: 19 Sep 2007 23:15    Onderwerp: Frans tijdschrift Reageer met quote

Kwijl kwijl Patrick... heb jij dat nummer? Zo klinkt dat... mail me foto's, scan alles... Nou ja, ik ben heel benieuwd.
Victor
_________________
Victor Frederik
theatermaker
www.deuitvinder.com
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Kleine Vuurkruiser



Geregistreerd op: 3-12-2006
Berichten: 2173

BerichtGeplaatst: 20 Sep 2007 8:10    Onderwerp: Reageer met quote

Patrick,

Staat daar niets in over paarden en gas. We hebben het daar al over gehad in één of ander topic. (zal eens moeten zoeken waar juist)
De cover toont in ieder geval een paard met gasmasker.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Victor Frederik



Geregistreerd op: 20-11-2006
Berichten: 135
Woonplaats: Utrecht

BerichtGeplaatst: 20 Sep 2007 9:49    Onderwerp: Paarden en gas Reageer met quote

Zeg vuur... ken je deze foto?


En ik heb ook nog een film van soldaten die paarden een gasmasker opzetten (hetgeen de dieren niet echt leuk vinden). Als je interesse hebt, mail me even.
_________________
Victor Frederik
theatermaker
www.deuitvinder.com
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Patrick Mestdag
Moderator


Geregistreerd op: 30-5-2005
Berichten: 5704
Woonplaats: De Pinte

BerichtGeplaatst: 20 Sep 2007 14:30    Onderwerp: Reageer met quote

Quote:
Staat daar niets in over paarden en gas.

Jawel buiten de coverfoto en de heel gekende
foto van de Duitse munitiekolonne
een halve bladzijde over paarden zie hieronder
met als foto twee door Yperiet aangetaste dieren .


kleine bezondiging mijnnentwege op het copyright voor het goede doel
schttt.... Embarassed

@+
Patrick
_________________
Verdun ….papperlapapp! Louis Fernand Celine
Ein Schlachten war’s, nicht eine Schlacht zu nennen“ Ernst Junger .
Oublier c'est trahir ! marechal Foch
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Kleine Vuurkruiser



Geregistreerd op: 3-12-2006
Berichten: 2173

BerichtGeplaatst: 20 Sep 2007 15:36    Onderwerp: Reageer met quote

Bedankt. We zullen het niet verder vertellen.

Weinig fraaie aanblik, die arme dieren.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Victor Frederik



Geregistreerd op: 20-11-2006
Berichten: 135
Woonplaats: Utrecht

BerichtGeplaatst: 11 Dec 2008 18:11    Onderwerp: Haber een film Reageer met quote

Augustus 2008 is een korte film 'Haber' in premiere gegaan in de VS. Op een filmfestival in L.A. heeft deze film een prijs gewonnen. Daarmee is de film gekwalificeerd voor de Academy Award.

Een trailer is hier te zien: http://www.haberfilm.com/preview_hi.html

Meer info over de film: www.haberfilm.com

Weet iemand of deze film ook naar onze landen komt? Of op DVD?

Victor
_________________
Victor Frederik
theatermaker
www.deuitvinder.com
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Victor Frederik



Geregistreerd op: 20-11-2006
Berichten: 135
Woonplaats: Utrecht

BerichtGeplaatst: 15 Dec 2009 11:06    Onderwerp: Fritz Haber, the father of chemical warfare Reageer met quote

Inmiddels heb ik de DVD van de film "Fritz Haber, the father of chemical warfare" in mijn bezit. In de VS wordt de DVD veel gebruikt op scholen. Helaas zitten er behoorlijk wat historische onjuistheden in de film. (en dan heb ik het niet over de Duitse acteurs, die Engels praten). Veldmaarschalk (!) Ludendorff was voor Haber helemaal geen gesprekspartner zoals de film suggereert. Haber wordt neergezet als een twijfelende wetenschapper, terwijl hij volgens alle bronnen zich vrijwillig inzette voor de oorlog.

Het is een film van ongeveer een half uur en het is duidelijk dat het de bedoeling was om er een speelfilm van 2 uur van te maken, want er zitten nogal wat losse eindjes aan.

In het contact dat ik heb met de regisseur van de film hoorde ik dat het nog steeds zijn bedoeling is om de 2 uur versie uit te brengen. Ik hoop echt dat het hem lukt om een beter beeld neer te zetten van Haber, want het verhaal is het echt waard.

http://www.haberfilm.com/
_________________
Victor Frederik
theatermaker
www.deuitvinder.com
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
aglooka



Geregistreerd op: 8-9-2009
Berichten: 178
Woonplaats: Leuven

BerichtGeplaatst: 23 Dec 2009 19:24    Onderwerp: Reageer met quote

Vergeet niet dat hij het Haber-proces heeft uitgevonden, dit was veel belangrijker voor de Duitse oorlogsmachine dan het gifgas, namelijk (bijna) alle explosieven konden dank zij het Haber-proces synthetisch worden aangemaakt zonder invoer van Guano. Zonder het Haber-proces had Duitsland in geen tijd zonder munitie gezeten.

mvg,

Aglooka
_________________
"Amateurs bestuderen taktiek en strategie, professionals logistiek"
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Victor Frederik



Geregistreerd op: 20-11-2006
Berichten: 135
Woonplaats: Utrecht

BerichtGeplaatst: 27 Dec 2009 13:29    Onderwerp: wat is dit voor een uniform? Reageer met quote

Wie kan me zeggen wat voor een uniform dit is?


_________________
Victor Frederik
theatermaker
www.deuitvinder.com
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45644

BerichtGeplaatst: 03 Jan 2010 21:59    Onderwerp: Reageer met quote

Schopje.
Iemand die kan helpen?
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Victor Frederik



Geregistreerd op: 20-11-2006
Berichten: 135
Woonplaats: Utrecht

BerichtGeplaatst: 17 Aug 2010 18:07    Onderwerp: fortenmaand Reageer met quote

Op zaterdag 4 september om 20 uur speel ik weer de voorstelling De Uitvinder (www.deuitvinder.com) op Fort aan de Klop in Utrecht (www.fortaandeklop.com).
Toegang €5,-

De theatrale biografie van Frits Haber, Nobelprijswinnaar en vader van het gifgas.
_________________
Victor Frederik
theatermaker
www.deuitvinder.com
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Victor Frederik



Geregistreerd op: 20-11-2006
Berichten: 135
Woonplaats: Utrecht

BerichtGeplaatst: 03 Nov 2010 18:02    Onderwerp: Eindelijk Reageer met quote

Tijden gezocht naar de precieze plek waar Haber de gasaanval volgde. Tot nu toe wist ik dat het in de buurt van de Ieperlee was. En nu vind ik in het boek van Koen Koch de exacte plaats: samen met Albrecht von Wurtemberg, Emil Ilse, Otto Freiherr von Hugel en kolonel Peterson stond hij op een houten uitkijktoren bij Stampkot, Zuidschote (http://inventaris.vioe.be/woi/relict/754) . Daar moet een duits commandobunker gelegen hebben. Kan iemand mij daar meer over vertellen? Wie zaten daar normaal?
_________________
Victor Frederik
theatermaker
www.deuitvinder.com
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45644

BerichtGeplaatst: 22 Sep 2011 20:08    Onderwerp: Reageer met quote

Een bescheiden schopje.
Weet iemand het antwoord op deze vraag?

Quote:
Tijden gezocht naar de precieze plek waar Haber de gasaanval volgde. Tot nu toe wist ik dat het in de buurt van de Ieperlee was. En nu vind ik in het boek van Koen Koch de exacte plaats: samen met Albrecht von Wurtemberg, Emil Ilse, Otto Freiherr von Hugel en kolonel Peterson stond hij op een houten uitkijktoren bij Stampkot, Zuidschote (http://inventaris.vioe.be/woi/relict/754) . Daar moet een duits commandobunker gelegen hebben. Kan iemand mij daar meer over vertellen? Wie zaten daar normaal?

_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45644

BerichtGeplaatst: 22 Sep 2011 20:13    Onderwerp: Reageer met quote

Nog een aardig artikel gevonden:

Tod und Brot aus dem Labor
Vor 75 Jahren starb der deutsche Chemie-Nobelpreisträger Fritz Haber

Quote:
Sein Name steht heute gleichsam exemplarisch für den Triumph und das Versagen der Wissenschaft im 20. Jahrhundert: Fritz Haber. Der Sohn eines jüdischen Kaufmanns wurde am 9. Dezember 1868 in Breslau geboren. Er studierte Chemie in Berlin und war ab 1898 als Professor an der Technischen Hochschule Karlsruhe tätig. 1911 übernahm er die Leitung des Kaiser-Wilhelm-Instituts für Physikalische Chemie und Elektrochemie in Dahlem.


Als Habers größte wissenschaftliche Leistung gilt die Ammoniaksynthese aus Wasserstoff und Stickstoff, die er gemeinsam mit dem BASF-Chemiker Carl Bosch 1913 zur industriellen Anwendung brachte (Haber-Bosch-Verfahren). Dafür wurde Haber 1918 mit dem Chemie-Nobelpreis geehrt.

Bald schon regte sich Protest gegen diese Würdigung. Denn während des ersten Weltkriegs hatte Haber nicht nur die chemische Kriegsführung des deutschen Heeres organisiert. Er hatte im April 1915 auch persönlich den ersten Giftgasangriff bei Ypern in Flandern geleitet, der fast 5000 Todesopfer forderte. Seine Frau Clara Immerwahr, die einen solchen Einsatz der Wissenschaft rigoros ablehnte, nahm sich kurz darauf das Leben. Nach der deutschen Niederlage wurde Haber von den Alliierten als Kriegsverbrecher gesucht und floh, als man seine Auslieferung forderte, in die Schweiz. Zurück in Berlin verfolgte er für einige Jahre die abenteuerliche Idee, zur Tilgung der Reparationsschulden Gold aus Meerwasser zu gewinnen, was freilich misslang. Außerdem leitete Haber bis 1920 die neu gegründete Deutsche Gesellschaft zur Schädlingsbekämpfung (Degesch), an der sein ehemaliger Mitarbeiter Walter Heerdt 1926 das Blausäureprodukt Zyklon B entwickelte. Dieses Gift wurde von der SS später eingesetzt, um im Holocaust Millionen von Juden zu ermorden.

Nach der Machtübernahme der Nazis blieb Haber, der 1892 zum Protestantismus konvertiert war, als ehemaliger Frontkämpfer zunächst unbehelligt. Allerdings musste er hilflos mit ansehen, wie zahlreiche jüdische Wissenschaftler aus seinem Institut entlassen wurden. Bereits im April 1933 trat er aus Protest von seinen Ämtern zurück und verließ Deutschland. Während eines Erholungsaufenthalts in der Schweiz starb Haber am 29. Januar 1934 in Basel an Herzversagen.

Aus Anlass seines ersten Todestages beabsichtigte die Kaiser-Wilhelm-Gesellschaft (KWG) eine Gedenkfeier abzuhalten, deren Initiator kein Geringerer als Max Planck war. Die Nazi-Behörden reagierten verärgert und Reichserziehungsminister Bernhard Rust verbot den ihm unterstellten Professoren, an der Veranstaltung teilzunehmen. Daraufhin schrieb Planck in seiner Eigenschaft als KWG-Präsident einen Brief an den Minister, in dem er zunächst betonte, dass »die Kaiser-Wilhelm-Gesellschaft von ihrer positiven Einstellung zum heutigen Staat und ihrem Treuebekenntnis zum Führer« genug Zeugnis abgelegt habe. Schließlich versicherte Planck, dass die Haber-Ehrung in keiner Weise gegen die Regierung gerichtet sei. Zwar hob Rust das ergangene Teilnahmeverbot nicht auf. Er gestattete Planck jedoch, die Veranstaltung als »rein interne und private Feier« der KWG durchzuführen.

Der große Saal des Berliner Harnack-Hauses war deshalb am 29. Januar 1935 gut gefüllt. Aber nicht Habers ehemalige Freunde und Kollegen hatten sich eingefunden. Da diese offenkundig Repressalien befürchteten, schickten sie ihre Ehefrauen. Selbst der Physiker Max von Laue, der den Nazis zuvor mehrmals couragiert die Stirn geboten hatte, verzichtete auf eine Teilnahme. Anwesend waren hingegen Lise Meitner, Fritz Straßmann und Max Delbrück. Und natürlich Planck, der sich im Vorfeld gegenüber Meitner recht kämpferisch gab: »Ich werde diese Feier machen, außer man holt mich mit der Polizei heraus.« Doch es gab keinerlei Störungen. Planck eröffnete die Veranstaltung mit dem Hitlergruß und sprach dann über »den großen Gelehrten« und »deutschen Kämpfer« Fritz Haber. Anschließend ergriff Otto Hahn das Wort und verlas die Gedächtnisrede des Leipziger Chemikers und Haber-Schülers Karl-Friedrich Bonhoeffer, der nicht an der Feier teilnehmen durfte.

In der historischen Forschung wird die Haber-Ehrung bis heute unterschiedlich bewertet. Manche sehen darin einen öffentlichen Protest deutscher Wissenschaftler gegen die Politik des Dritten Reiches. Der Berliner Physikhistoriker Dieter Hoffmann widerspricht: »Von wirklichem Widerstand kann keine Rede sein.« Denn politische Inhalte hätten im Rahmen der Haber-Gedächtnisfeier praktisch keine Rolle gespielt. Diese sei vielmehr ein Versuch gewesen, fachspezifischen Schaden zu begrenzen und die Autonomie der Wissenschaft gegenüber nationalsozialistischen Eingriffen zu sichern. Tatsächlich gingen die finanziellen Zuwendungen des Staates an die KWG nach der Haber-Feier nicht zurück. Im Gegenteil, die Mittel flossen reichlicher. Und auch die lange zugesagten Gelder der Rockefeller-Stiftung für den Bau des Kaiser-Wilhelm-Instituts für Physik wurden nun freigegeben.

Das alles geschah jedoch nicht vorrangig zum Wohle der Wissenschaft, sondern zur Vorbereitung eines Krieges, den die Militärs mit technisch modernen Waffen führen wollten. Nicht zufällig übernahm – nach Max Planck – 1937 der Vorsitzende des Aufsichtsrates der IG Farben das Präsidentenamt bei der Kaiser-Wilhelm-Gesellschaft: Carl Bosch, der einst zusammen mit Haber das Verfahren zur industriellen Synthese von Ammoniak entwickelt und damit das Deutsche Reich in die Lage versetzt hatte, während des ersten Weltkriegs ausreichende Mengen an Sprengstoff zu produzieren. Auf der anderen Seite macht gerade das Haber-Bosch-Verfahren die Ambivalenz der Wissenschaft deutlich. Denn es bildet die Grundlage für die Herstellung von Stickstoffdünger, ohne dessen Einsatz heute die Hälfte der Weltbevölkerung nicht ernährt werden könnte.


2009
http://www.neues-deutschland.de/artikel/142654.tod-und-brot-aus-dem-labor.html
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Berichten van afgelopen:   
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Oproepen Tijden zijn in GMT + 1 uur
Ga naar Pagina Vorige  1, 2
Pagina 2 van 2

 
Ga naar:  
Je mag geen nieuwe onderwerpen plaatsen
Je mag geen reacties plaatsen
Je mag je berichten niet bewerken
Je mag je berichten niet verwijderen
Ja mag niet stemmen in polls


Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group