Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index Forum Eerste Wereldoorlog
Hét WO1-forum voor Nederland en Vlaanderen
 
 FAQFAQ   ZoekenZoeken   GebruikerslijstGebruikerslijst   WikiWiki   RegistreerRegistreer 
 ProfielProfiel   Log in om je privé berichten te bekijkenLog in om je privé berichten te bekijken   InloggenInloggen   Actieve TopicsActieve Topics 

Antwerpse duivel boven Overijssel, Jan Olieslagers

 
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Luchtoorlog Actieve Topics
Vorige onderwerp :: Volgende onderwerp  
Auteur Bericht
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45632

BerichtGeplaatst: 05 Aug 2006 9:13    Onderwerp: Antwerpse duivel boven Overijssel, Jan Olieslagers Reageer met quote

Weliswaar geen WO1, maar wel leuk!

Stuk van de Maand : Antwerpse duivel boven Overijssel, Jan Olieslagers’ vliegdemonstraties boven Zwolle en Enschede in september 1910

Het stuk van de maand september 2004 gaat deze keer (net als het stuk van de maand juni 2004) over een echt 'stuk', namelijk de knappe Belg Jan Olieslagers, bijgenaamd de Antwerpse Duivel. In september 1910 deed hij alle harten, van zowel van vrouwen als van mannen, sneller kloppen door zijn bloedstollende vliegkunsten boven Zwolle en Enschede.

Eind 2003 werd overal ter wereld het eeuwfeest van de eerste gemotoriseerde vlucht gevierd. Deze werd op 17 december 1903 in North Carolina (Verenigde Staten) ondernomen door de gebroeders Orville en Wilbur Wright met hun zelfgebouwde vliegtuig de Kitty Hawk. Een ooggetuigenverslag van de gebeurtenis werd geweigerd door het wetenschappelijke tijdschrift “The Scientific American”, omdat de redactie moeilijk kon geloven dat het echt gebeurd was en zelfs als het echt gebeurd zou zijn, zou een dergelijk vliegtuig geen praktische toepassingen hebben.

Vliegen boven Nederland
Maar de ontwikkelingen gingen snel: de gebroeders Wright demonstreerden in 1908 in Frankrijk hun kunnen en leidden ook leerling-‘aviateurs’ op. In 1910 gaf een aantal jonge ‘aviateurs’, waaronder de Belgische Jan Olieslagers (1883-1942), bijgenaamd de Antwerpse Duivel, diverse vliegdemonstraties in Nederland. De vliegtuigen waren zelfgebouwde, lichte constructies van latten, linnen en pianodraad en waren zeer windgevoelig. De vliegers waren jonge roekeloze mannen die tijdens kermisachtige demonstraties en wedstrijden hun leven in de waagschaal stelden. Zo werd in Groningen van 12 tot en met 16 augustus 1910 een Vliegweek georganiseerd, waarbij Jan Olieslagers vanaf terrein Helpman rondjes om de “Olle Grieze” vloog en zijn eigen vliegrecord verbeterde door bijna 45 minuten in de lucht te blijven. Er moeten in Groningen filmopnamen zijn gemaakt, want een ‘kinematograafman’ was er volgens de Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant ‘als de kippen bij’ toen Olieslagers de lucht in ging. De Zwolse fotograaf H.J. Lamminga maakte in Groningen foto’s van Olieslagers en zijn verrichtingen. Ook tijdens de Utrechtse Vliegfeesten op 24 en 25 augustus 1910 werden van Olieslagers vluchten filmopnamen gemaakt.

Vliegkunst in Overijssel
In september 1910 maakte Overijssel voor het eerst kennis met het wonder van het gemotoriseerde vliegen. Jan Olieslagers vloog van 6 tot en met 8 september 1910 met zijn Blériot XI eendekker boven Zwolle, vanaf het vliegterrein tegenover Herberg de Hanekamp (het toen nog onbebouwde gebied achter de huidige Vondelkade). De Zwolse fotograaf J.A. Eelsingh maakte een serie van veertien foto’s die nog op de avond van de eerste vliegdag aan Olieslagers werden aangeboden.

Zeer populaire vliegdagen Enschede
Van 28 september tot en met 2 oktober 1910 werd een Vliegweek in Enschede georganiseerd waar Olieslagers zijn kunsten vertoonde. Fotograaf H.W. Metman uit Enschede maakte foto’s van Olieslagers en zijn vliegtuig. Het vliegterrein was de weide van de heer Zeggelt, achter “den Dommerd”, aan de Gronause weg (gemeente Lonneker). De Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant gaf dagelijks uitgebreide verslagen van de vliegdagen in Zwolle en Enschede. Soms werd daarbij Jan Olieslagers sprekend in sappig Vlaams opgevoerd. De vliegdagen werden massaal bezocht. Zo’n 10.000 mensen per dag kwamen naar het vliegterrein om Olieslagers’ bloedstollende kunsten te zien. Het vliegen zelf was voor alle toeschouwers zo’n wonder en openbaring dat de journalist van de Zwolse Courant die gevoelens in een lyrisch en emotioneel verslag tot uiting bracht en daarbij zelfs het Oude Testament, Koningen 10:7 aanhaalde:

“We hebben allen veel van de vliegerij gelezen en gehoord, talloze afbeeldingen van vliegmachines en vliegmensen geizen, de zaak van alle kanten besproken en befilosofeerd, maar we wedden toch dat 99 procent van degenen, die het vliegwonder gister voor het eerst zagen, moeten getuigen met de zeer, zeer oude koningin van Sheba: de helft was ons niet aangezegd. ’t Was ons niet aangezegd, dat een mens met wat hout, linnen, ijzer en benzine zo vast en snel en hoog en onzeglijk sierlijk op luchtlagen zou kunnen zweven en de zon tegemoet varen. Eerbiedige hulde voor het menselijk genie, de hoed af voor de mannen, die de theorie in daden durfden omzetten.” (Zwolse Courant, 7 september 1910)

Direct na de landing werd Olieslagers in Zwolle en Enschede stormachtig toegejuicht en tijdens zijn triomftocht door beide steden stal hij het hart der dames die getuigden dat hij er in werkelijkheid veel knapper uitzag dan op zijn portret. ’s Avonds werd hij gastvrij onthaald door de organiserende vliegcomités en werd hem door de bevolking hulde gebracht. Als een echt idool deelde hij handtekeningen uit, zoals op een prentbriefkaart van de Zwolse muziekvereniging Thomas a Kempis en op zijn portret door H. Metman.


Record in Zwolle
In Zwolle zorgde Olieslagers voor een museumstuk: op 7 september 1910 bond hij de Zwolse vlag onder aan zijn vliegtuig voor een luchtdoop en vestigde een duurrecord door 52 minuten en 11 1/5 seconde in de lucht te blijven. Na de geslaagde reis schreef hij zelf op de deerlijk gehavende vlag de historische woorden: “Ter herinnering aan het Nederlands record van Jan Olieslagers. 52 m. 11 1/5 s. Zwolle, 7-9-‘10”. Deze vlag werd door het Zwolse vliegcomité aan het Provinciaal Overijssels Museum in Zwolle geschonken.

Dure business
Met de organisatie van die vliegweken was nog heel wat geld gemoeid. De organiserende vliegcomités en aandeelhouders moesten, behalve voor de betaling van Olieslagers en zijn team, zorgen voor de financiering van het vliegterrein en de bouw van een hangar voor het vliegtuig en eventueel een houten start- en landingsbaan. De middenstand investeerde in het project met advertenties in de krant voor speciaal voor de gelegenheid gemaakte producten als Olieslagers-sigaren (alleen op het vliegterrein te koop), vlieggebak, portretten en levensbeschrijvingen van Olieslagers en reclames op het vliegterrein zelf. Degenen die entreekaartjes voor het vliegterrein hadden gekocht, wilden natuurlijk wel waar voor hun geld zien. Op de laatste dag van zijn demonstratie te Enschede, zondag 2 oktober 1910, waren naar schatting maar liefst 50.000 mensen aanwezig! Nog geen kwart hiervan bevond zich op het vliegterrein. Ondanks het zeer drukke bezoek viel het financiële succes in Enschede tegen. Het aantal personen dat entree had betaald was niet bijzonder groot. Dit was een gevolg van het heuvelachtige terrein, waardoor alles soms nog beter buiten het terrein, dan daarbinnen te zien was.

Idool Olieslagers
Jan Olieslagers heeft ook daarna nog tot in 1914 regelmatig vliegdemonstraties in Nederland gegeven. Bij de invasie van Duitsland in België in augustus 1914 boden hij en zijn twee broers direct hun diensten en hun drie Blériot XI ‘monoplanes’ aan de Belgische regering aan. Na de oorlog hielp Jan Olieslagers met Antwerpens luchthaven op te richten. Deze werd in 1923 geopend. Olieslagers overleed in Antwerpen op 23 maart 1942.
De vliegdemonstraties van Olieslagers hebben zo’n indruk gemaakt op het publiek dat jaren daarna nog de jongens, net als Olieslagers, met hun pet achterstevoren liepen. Ook werden er nog vele jaren verschillende liedjes over Olieslagers gezongen. Mensen lieten zich op de kermis in een geschilderd vliegtuig fotograferen.

Dat de gemotoriseerde luchtvaart in een tijd van honderd jaar nog zo’n hoge vlucht zou nemen, had niemand zich in die beginjaren van de vliegkunst kunnen indenken. En van de praktische toepassingen van vliegtuigen zijn we tegenwoordig allemaal op de hoogte!

Liedje over Jan Olieslagers:
“Als Olieslagers dood valt / dan kopen wij een schaar. / En knippen heel de krullen van zijn pettelaar. / Als Olieslagers dood valt dan krijgen wij misschien / de helft van zijn centen en ook nog zijn vliegmachien. / Olieslagers, Olieslagers, Olieslagers val maar dood.”




http://www.historischcentrumoverijssel.nl/nieuwsbrieven/oude/augustus-2004.htm#6
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Jack Russell



Geregistreerd op: 26-8-2005
Berichten: 81
Woonplaats: Bergen op Zoom

BerichtGeplaatst: 05 Aug 2006 19:11    Onderwerp: Reageer met quote

Hallo Yvonne,

Ik werk in een psychiatrisch ziekenhuis met o.a. hoogbejaarde patienten. Groot was mijn verbazing toen een patient tijdens de avondverzorging spontaan het liedje over Jan Olieslagers begon te zingen.

Groet,

Jack
_________________
Tomorrow is ours !!
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht MSN Messenger
Varese2002



Geregistreerd op: 23-4-2006
Berichten: 783
Woonplaats: Apeldoorn

BerichtGeplaatst: 13 Aug 2006 21:13    Onderwerp: Reageer met quote

Quote:
Liedje over Jan Olieslagers:
“Als Olieslagers dood valt / dan kopen wij een schaar. / En knippen heel de krullen van zijn pettelaar. / Als Olieslagers dood valt dan krijgen wij misschien / de helft van zijn centen en ook nog zijn vliegmachien. / Olieslagers, Olieslagers, Olieslagers val maar dood.”


Ik vind het een bedenkelijk liedje. Kwam het publiek in het jaar 1910 nu voornamelijk kijken om iemand te zien doodvallen? Als het hele publiek hetzelfde gevoel had als wat uit dit liedje uitstraalt, dan stond het er toen niet mooi voor. Je zou dan denken dat vliegen meer een circus act was, net zoiets als steile wandrijden op een kermis. Sad

Varese
_________________
Kijk ook eens op www.warchron.com voor info over de militaire luchtvaart van Oost Europa gedurende WW1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Jack Russell



Geregistreerd op: 26-8-2005
Berichten: 81
Woonplaats: Bergen op Zoom

BerichtGeplaatst: 13 Aug 2006 21:33    Onderwerp: Reageer met quote

Hallo Yvonne,

Zouden er veel toeschouwers naar Formule 1 wedstrijden kijken en hopen op een crash ?

Groet,
Jack
_________________
Tomorrow is ours !!
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht MSN Messenger
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45632

BerichtGeplaatst: 07 Sep 2006 7:26    Onderwerp: Reageer met quote

Jack Russell @ 13 Aug 2006 22:33 schreef:
Hallo Yvonne,

Zouden er veel toeschouwers naar Formule 1 wedstrijden kijken en hopen op een crash ?

Groet,
Jack

Ja, die zijn er, meer dan je zou vermoeden Smile
En Varese, misschien was het voor de mensen uit die tijd ook een vermaak, iets nieuws, idd een act.
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Mark II



Geregistreerd op: 3-9-2006
Berichten: 268

BerichtGeplaatst: 07 Sep 2006 11:48    Onderwerp: Reageer met quote

Gezien de enorme opkomst bij dergelijke evenementen was het inderdaad iets totaal nieuws, het was voor velen iets ongelofelijks
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Hauptmann



Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 11547

BerichtGeplaatst: 12 Dec 2006 17:22    Onderwerp: Reageer met quote

Voor de echte fans:
Quote:
Nocturne in het Stampe en Vertongen Museum
zaterdag 03 februari 2007
(tussen 19.00 en 22.00 u)

Programma (nog onder voorbehoud)

- Projectie van de Histories-aflevering over Jan Olieslagers
- Rondleidingen in het museum met deskundige commentaar
- De link-trainer in actie
- Aanwezigheid van Olieslagers-kenner en verzamelaar Frans Mielants die u alles kan vertellen over ‘den Antwerpschen Duivel’

Tijdens deze activiteit geldt de normale toegangsprijs

http://www.stampe.be/events_nl.htm
_________________
Doe mee met de WO1 Wiki !
http://www.forumeerstewereldoorlog.nl/wiki/
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Berichten van afgelopen:   
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Luchtoorlog Tijden zijn in GMT + 1 uur
Pagina 1 van 1

 
Ga naar:  
Je mag geen nieuwe onderwerpen plaatsen
Je mag geen reacties plaatsen
Je mag je berichten niet bewerken
Je mag je berichten niet verwijderen
Ja mag niet stemmen in polls


Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group